FrMaLeV

**|YaBaNCı|** · 10-12-2007

Heykel, Resİm Ve FotoĞraf'in Dİnİ HÜkmÜ başlıklı yazı Mumsema Heykel, Resİm Ve FotoĞraf'in Dİnİ HÜkmÜ Forum Alev

HEYKEL, RESİM VE FOTOĞRAF'IN DİNİ HÜKMÜ NEDİR?

Ebu Cuhayfe (ra) şöyle anlatmıştır: "Resulullah (asv) dövme yapana, dövme yaptırana, faiz yiyene (alana), faiz yedirene (verene) ve suret, resim yapana ‘hayırdan uzak olsun’ diye beddua etti, lanet etti" (Buhari, Ebu Davud, Ahmed b Hanbel)

Abdullah İbn-i Mes'ud (ra)'den rivayet edildiğine göre Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz kıyamet gününde, Allah katında insanların en şiddetli azaplıları, suret ve resim yapanlardır" (Buhari, Müslim, Nesai)

Bu hadis-i şeriften murad; Allah'tan başka, kendisine ibadet edilen bir şeyi bilerek ve onu kasdederek tasvir edenlerdir ki, böyle yapan kafir olur Kafirin en şiddetli azaba düçar olacağı muhakkaktır Fakat onları bu niyete kasdetmeden yapan kişi âsi (Allah’a karşı gelen) sayılır Ruh sahibi bir varlığın suretini, ibadet ve ta'zim kasdı ile yapanlar, yapmayanlardan daha şiddetli azaba düşeceklerdir

Abdullah İbn-i Ömer (ra)'den rivayet edildiğine göre, Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz bu suretleri (resim) yapmakta olanlar! Kıyamet gününde azab olunurlar Onlara; ‘Haydi, yaptığınız suretlere can verin!’ denir" (Buhari, Müslim, Nesai)

Hadis-i şerifteki; "Haydi can verin!" emri, acizliği meydana çıkarma emridir Fukaha ve hadis alimlerinin cumhuru (tamamı) bu ve benzeri hadisler ile hayat sahibi hayvanların resimlerini yapmanın haram olduğunu söylemişler, ancak cansız olan manzara ve ağaçların resimlerini yapmakta sakınca görmemişlerdir

Hz Aişe (ranha) şöyle anlatmıştır: "Hz Peygamber (asv) bir seferden gelmişti Üzerinde türlü resimler olan perdeyi kapının giriş kısmına örttüm Hz Peygamber (asv) perdeyi görünce çekip yırttı, yüzünün rengi değişti ve; ‘Ey Aişe! Kıyamet günü en çetin azaba uğrayacak kimseler, yaratma konusunda Allah'a benzemeye kalkanlardır’ buyurdu” (Buhâri, Müslim)

Yine Hz Aişe’den (ranha) rivayet edilen bir hadis-i şerifte Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "İçinde resim bulunan eve melekler girmez" (Buhari, Müslim, Ahmed b Hanbel)

İmam-ı Nevevi, Müslim'deki hadisleri şerh ettikten sonra şöyle demiştir: "Canlı varlıkların resmini yapmak şiddetle yasaklanmıştır Hakkında büyük tehdidler vardır Resim yapmak, Allah'ın yaratıcılık işini taklid etmek anlamını ifade eder Yalnız ağaç ve taş gibi cansız mahlukların resimlerini yapmak haram değildir Gölgeli (heykel) ile gölgesiz suretler arasında fark yoktur Canlılara ait olduktan sonra haramdır"

Aynî bu konuda şöyle demiştir: "İnsan ve hayvan gibi ruh sahiplerinin suretini yapmak haramdır Sureti yapanlar lanete müstehak olurlar Bu resimleri yapanlar şiddetli azabla tehdid edilmiştir” Fukaha ve hadis ulemasının cumhuru; hayvan suretlerine benzemeyen ağaç, taş, dağ gibi manzara resimlerini yapmakta bir sakınca yoktur, demişlerdir

Sonuç olarak; gölgeli, gölgesiz resimler, Hanefi ve Şafii mezhebine göre, haram kabul edilmiştir Maliki alimleri ise sadece gölgeli suretlerin (heykel) haram olduğunu kabul etmişlerdir Bu görüşte de genişlik vardır

Canlı bir mahlukun sureti, şayet değersiz bir halde olmazsa, mesela duvarda asılı veya elbise ve sarık gibi giyilmiş ise ve el gibi aza üzerinde olursa, onu edinmek haramdır Onu değiştirmek lazımdır Böyle bir durumda da hadis-i şerifte geçtiği üzere rahmet melekleri suretin bulunduğu yere girmezler Çünkü bu şekilde suretler yüksek bir yere konulan putlara benzerler

Suretler değersiz bir yerde, mesela ayak altında bulunan bir sergi veya yastık, tepsi ve paralar gibi şeylerin üzerinde olursa, onu edinmek haram değildir Değiştirmek de icab etmez (Tenviru'l-Kulüb; 99-100)

Fotoğrafın Hükmü
‘Fotoğraf'a gelince, alimler fotoğrafın resme dahil olup olmaması arasında ihtilaf etmişlerdir Fotoğraf da resim gibidir, diyenler olduğu gibi, asrımızın bir çok alimine göre fotoğraf resme dahil değildir

Nitekim asrımızdaki bazı alimler şöyle demişlerdir; "Fotoğraf çekme işi yaratmaya benzetilemez Çünkü fotoğraf çekme, gölgeleri hapsetmekten ibarettir O, aynada görünen resim gibidir Heykeltıraş ve ressamların yaptığı gibi icad değildir Bu yüzden de mubahtır İşte bu gibi tasvirler, içinde şer'an haram olmayan suretler bulunması şartıyla helaldir Mesela; açık kadın veya bakılması dinen caiz olmayan manzaralar bulunursa bu caiz değildir" (Fetava el-Muasara; 1/741)

Hülasa; görüldüğü gibi, asrımızın bir çok alimi, içinde şer'an helal suretler bulunması şartıyla, fotoğrafın helal olduğunu söylemişlerdir Benim görüşüm de böyledir Yalnız bu gibi fotoğrafların (bir yerde, odada vs asılmak isteniyorsa) üstü örtülü olarak veya kapalı bir yerde saklanması daha evladır

Kaynak: Asrımız Meselelerine Fetvalar, Reyhani Yayınları

M MUSTAFA PAKDEMİR

10-12-2007	#1
Profil Bilgileri \|YaBaNCı\|	Heykel, Resİm Ve FotoĞraf'in Dİnİ HÜkmÜ Heykel, Resİm Ve FotoĞraf'in Dİnİ HÜkmÜ başlıklı yazı Mumsema Heykel, Resİm Ve FotoĞraf'in Dİnİ HÜkmÜ Forum Alev HEYKEL, RESİM VE FOTOĞRAF'IN DİNİ HÜKMÜ NEDİR? Ebu Cuhayfe (ra) şöyle anlatmıştır: "Resulullah (asv) dövme yapana, dövme yaptırana, faiz yiyene (alana), faiz yedirene (verene) ve suret, resim yapana ‘hayırdan uzak olsun’ diye beddua etti, lanet etti" (Buhari, Ebu Davud, Ahmed b Hanbel) Abdullah İbn-i Mes'ud (ra)'den rivayet edildiğine göre Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz kıyamet gününde, Allah katında insanların en şiddetli azaplıları, suret ve resim yapanlardır" (Buhari, Müslim, Nesai) Bu hadis-i şeriften murad; Allah'tan başka, kendisine ibadet edilen bir şeyi bilerek ve onu kasdederek tasvir edenlerdir ki, böyle yapan kafir olur Kafirin en şiddetli azaba düçar olacağı muhakkaktır Fakat onları bu niyete kasdetmeden yapan kişi âsi (Allah’a karşı gelen) sayılır Ruh sahibi bir varlığın suretini, ibadet ve ta'zim kasdı ile yapanlar, yapmayanlardan daha şiddetli azaba düşeceklerdir Abdullah İbn-i Ömer (ra)'den rivayet edildiğine göre, Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz bu suretleri (resim) yapmakta olanlar! Kıyamet gününde azab olunurlar Onlara; ‘Haydi, yaptığınız suretlere can verin!’ denir" (Buhari, Müslim, Nesai) Hadis-i şerifteki; "Haydi can verin!" emri, acizliği meydana çıkarma emridir Fukaha ve hadis alimlerinin cumhuru (tamamı) bu ve benzeri hadisler ile hayat sahibi hayvanların resimlerini yapmanın haram olduğunu söylemişler, ancak cansız olan manzara ve ağaçların resimlerini yapmakta sakınca görmemişlerdir Hz Aişe (ranha) şöyle anlatmıştır: "Hz Peygamber (asv) bir seferden gelmişti Üzerinde türlü resimler olan perdeyi kapının giriş kısmına örttüm Hz Peygamber (asv) perdeyi görünce çekip yırttı, yüzünün rengi değişti ve; ‘Ey Aişe! Kıyamet günü en çetin azaba uğrayacak kimseler, yaratma konusunda Allah'a benzemeye kalkanlardır’ buyurdu” (Buhâri, Müslim) Yine Hz Aişe’den (ranha) rivayet edilen bir hadis-i şerifte Hz Peygamber (asv) şöyle buyurmuştur: "İçinde resim bulunan eve melekler girmez" (Buhari, Müslim, Ahmed b Hanbel) İmam-ı Nevevi, Müslim'deki hadisleri şerh ettikten sonra şöyle demiştir: "Canlı varlıkların resmini yapmak şiddetle yasaklanmıştır Hakkında büyük tehdidler vardır Resim yapmak, Allah'ın yaratıcılık işini taklid etmek anlamını ifade eder Yalnız ağaç ve taş gibi cansız mahlukların resimlerini yapmak haram değildir Gölgeli (heykel) ile gölgesiz suretler arasında fark yoktur Canlılara ait olduktan sonra haramdır" Aynî bu konuda şöyle demiştir: "İnsan ve hayvan gibi ruh sahiplerinin suretini yapmak haramdır Sureti yapanlar lanete müstehak olurlar Bu resimleri yapanlar şiddetli azabla tehdid edilmiştir” Fukaha ve hadis ulemasının cumhuru; hayvan suretlerine benzemeyen ağaç, taş, dağ gibi manzara resimlerini yapmakta bir sakınca yoktur, demişlerdir Sonuç olarak; gölgeli, gölgesiz resimler, Hanefi ve Şafii mezhebine göre, haram kabul edilmiştir Maliki alimleri ise sadece gölgeli suretlerin (heykel) haram olduğunu kabul etmişlerdir Bu görüşte de genişlik vardır Canlı bir mahlukun sureti, şayet değersiz bir halde olmazsa, mesela duvarda asılı veya elbise ve sarık gibi giyilmiş ise ve el gibi aza üzerinde olursa, onu edinmek haramdır Onu değiştirmek lazımdır Böyle bir durumda da hadis-i şerifte geçtiği üzere rahmet melekleri suretin bulunduğu yere girmezler Çünkü bu şekilde suretler yüksek bir yere konulan putlara benzerler Suretler değersiz bir yerde, mesela ayak altında bulunan bir sergi veya yastık, tepsi ve paralar gibi şeylerin üzerinde olursa, onu edinmek haram değildir Değiştirmek de icab etmez (Tenviru'l-Kulüb; 99-100) Fotoğrafın Hükmü ‘Fotoğraf'a gelince, alimler fotoğrafın resme dahil olup olmaması arasında ihtilaf etmişlerdir Fotoğraf da resim gibidir, diyenler olduğu gibi, asrımızın bir çok alimine göre fotoğraf resme dahil değildir Nitekim asrımızdaki bazı alimler şöyle demişlerdir; "Fotoğraf çekme işi yaratmaya benzetilemez Çünkü fotoğraf çekme, gölgeleri hapsetmekten ibarettir O, aynada görünen resim gibidir Heykeltıraş ve ressamların yaptığı gibi icad değildir Bu yüzden de mubahtır İşte bu gibi tasvirler, içinde şer'an haram olmayan suretler bulunması şartıyla helaldir Mesela; açık kadın veya bakılması dinen caiz olmayan manzaralar bulunursa bu caiz değildir" (Fetava el-Muasara; 1/741) Hülasa; görüldüğü gibi, asrımızın bir çok alimi, içinde şer'an helal suretler bulunması şartıyla, fotoğrafın helal olduğunu söylemişlerdir Benim görüşüm de böyledir Yalnız bu gibi fotoğrafların (bir yerde, odada vs asılmak isteniyorsa) üstü örtülü olarak veya kapalı bir yerde saklanması daha evladır Kaynak: Asrımız Meselelerine Fetvalar, Reyhani Yayınları M MUSTAFA PAKDEMİR


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder