FrMaLeV

**mumsema** · 27-03-2008

Ticarette Ihsan başlıklı yazı Mumsema Ticarette Ihsan Forum Alev

TİCARETTE İHSAN
“Allah’ın sana ihsan ettiği gibi, sen de insanlara ihsanda bulun” Kasas Suresi: 77
İhsanın tanımı konusunda birkaç söz söylemek yerinde olacaktır

Bu konu ile ilgili şöyle bir hadis-i şerif nakledilmiştir: Bir gün Resulullah (sav)’a Cibril-i Emin geldi ve aralarında iman, İslam, kıyamet ve ihsan konularında karşılıklı konuşmalar geçti

“İhsan nedir?” sorusuna, Resulullah (sav); “Allah’ı görürcesine O’na ibadet etmendir

Sen O’nu görmesen de O, seni görür

” diye cevap verdi

Hadis-i şerifte geçen ibadet kelimesi genel manada kullanılmıştır

Yani yalnızca namaz, oruç gibi bilinen ibadetler ile sınırlı olmayıp İslam’daki muamelat kısmının hemen hemen tamamını kapsamına almaktadır

Dolayısıyla ihsan, yani; Allah’ı görürcesine muamelede bulunmak; namaz, oruç gibi ibadetler için cari olduğu gibi ticaret ve diğer beşeri münasebetler için de cari olabilmektedir

Bundan dolayı bu sayımızda özellikle ticarette ihsan konusunu ele alacağız İnşaallah

Ticarette ihsana ulaşmanın ilk adımı; müşterilerle iyi bir diyalog içine girebilmektir

Zira İslam ahlakı, hayatın her safhasına kendi prensiplerini ikame ettiği gibi ticaret alanında da ahlaki ilkeler tayin etmiştir

Bu ilkelerin en önemlilerinden biri de diyalogdur

Ticarette ihsana ulaşmada ilk adımı attıktan sonra ihsan mertebesine ulaşmanın altı basamağının olduğunu bilmek lazımdır

BİRİNCİSİ:

Aşırı kârdan kaçınmadır

Elbetteki ticaretle uğraşan insan doğal olarak kâr etmek ister

Zira ticarette zarar etmek haramdır

Ama yapacağı kâr, usule ve zamanın şartlarına uygun olmalıdır

İşte bu noktada müşteriye az kâr ile mal satmak ihsandır

Rivayet olunur ki; Yunus b

Ubeyd dükkânında fiyatı iki yüz dirhem ile dört yüz dirhem arasında değişen çeşitli kumaşlar satıyordu

Bir gün kardeşinin oğlunu dükkânda bırakarak camiye giden Yunus B

Ubeyd, namazdan dönerken bir adamın kendi dükkânından fiyatı dört yüz dirhem kıymetinde bir kumaş aldığını gördü

Kumaşın iki yüz dirhemliklerden olduğunu fark edince adama;
-Bu kumaşı kaça aldın, diye sordu

Adam;
-Dört yüz dirheme aldım, deyince Yunus b

Ubeyd;
-İki yüz dirhemdir

Geri götür, paranın üstünü al, dedi

Adam dedi ki;
-Bu kumaş bizim muhitte beş yüz dirheme satılır

Aldatılmış değilim

Ben bu fiyata razıyım

Yunus o zaman şöyle dedi:
-Olmaz

Kumaşı götür, paranın üzerini al

Çünkü dinde nasihat, dünyanın kârından daha hayırlıdır

Adam da bunun üzerine kumaşı dükkana geri götürdü ve kalan iki yüz dirhem parasını aldı

Yunus kardeşinin oğluna dönerek;
-Hata etmedin mi? Allah’tan korkmadın mı? İki yüz dirhem kıymetindeki kumaşı nasıl olur da dört yüz dirheme satarsın

Müslümanlara yapman gereken nasihati terk ettin

İnsan bu derece insafsız olur mu

?
Yeğeni şöyle cevap verdi:
-Vallahi kendi isteği ile aldı

Bunun üzerine Yunus şöyle dedi:
-Diyelim ki o razı oldu

Peki, buna senin vicdanın nasıl razı oldu? (Riyazü-s Salihin)
Yaptığımız tüm alış-verişlerimizde dikkat etmemiz gereken önemli meselelerden biri de malı, değerinin üstü bir fiyata satmamaktır

Çünkü malı değerinin üzerinde satmak zulümdür

Sevgili Peygamberimiz (sav) buyurmuşlar ki:
“Kendini, satıcının insafına teslim eden kimseden (normalden) fazla para almak haramdır

”
Hz

Ali (ra) buyurmuşlar ki; “Kendi hakkınız ne ise onu alın, müşterilere de haklarını verin

Kârın azını reddetmeyin

Eğer böyle yaparsanız, çoğunu da kaybedersiniz

”
İKİNCİSİ:

Aşırı olmamak kaydıyla aldanmaya razı olmak da ihsandır

Fakir olan birinden alış-veriş yaparken aldığı şeyin fiyatını bildiği halde, katkı olsun diye, yüksek fiyat ile alıp karşıdaki fakirin kalkınmasına yardımcı olmak da ihsandır

Ancak fahiş kârla mal satmak isteyen zengine karşı bile bile aldanmak makbul değildir

Bilakis malını bile bile zayi etmektir

Hz

Hasan ve Hz

Hüseyin; alış-veriş yaptıkları zaman sonuna kadar pazarlık eder ve nihayetinde ikramda bulunurlardı

Hatta onlara; “Az vermek için bu kadar sıkı sıkıya pazarlık ediyorsunuz

Sonra da çok para ödüyorsunuz

Bu iki hal arasında nasıl bir münasebet vardır?!” diye sorulduğu zaman; “Aldanmak ahmaklık, hibe etmek ise fazilet ve üstünlüktür” diye cevap verdiler

**mumsema** · 27-03-2008

ÜÇÜNCÜSÜ:

Parayı tahsil ederken borçlusuna müsamahakâr davranmaktır

Karşıdaki insanı kırmadan, rencide etmeden istemektir

Sevgili Peygamberimiz (sav) bir hadislerinde şöyle buyurmuştur: “Allah alış-verişi yaparken, alacağını isterken, borcunu öderken kolaylık gösterene rahmet etsin

”
Biz Müslümanların, Allah Resulü (sav)’nü rehber ve yol gösterici olarak görmemiz sebebiyle onun duasına mazhar olmak için, çaba göstermesi elzemdir

Bunun için de her durumda onun sünnetine ittiba etmek gerekir

O halde yukarıdaki hadis mucibince tüm ticari ilişkilerde kolaylık gösterilmelidir

Çünkü Allah-u Teala sıkışık durumda olan borçlusuna kolaylık gösteren ve borcunu bağışlayan kimsenin hesabını kıyamet gününde kolay hale getirir

Başka bir rivayette Peygamberimiz (sav) şöyle buyurur: “Dünyada nefsine zulmederek hiçbir hayır işlemeyen bir kimse kıyamet gününde sorguya çekilir

Hiçbir iyiliği bulunmayınca kendisine; ‘İyilik yapmadın mı?’ diye sorulur

O da şöyle cevap verir: ‘Hayır

Hiçbir iyiliğim yok

Yalnız benim borç verme âdetim vardı

İşçilerime; ‘Alacağınız zenginlerde ise onları sıkıştırmayın

Fakirlerde ise onların borçlarını da bağışlayın

’ diye nasihat ederdim

’
O zaman Allah (cc); ‘Fakirlerden vazgeçmeye senden daha layık olan biziz’ buyurur ve ondan vazgeçerek günahlarını affeder

DÖRDÜNCÜSÜ:

Borcunu hakkıyla ve bütünüyle ödemektir

Kişi borcunu öderken alacaklısının yanına gitmeli, ona memnuniyetini bildirerek borcunu ödemelidir

Bu konuda Peygamberimiz (sav); “Sizin en hayırlınız borcunu en güzel bir şekilde ödeyeninizdir

” buyurmuştur

Borç aldığımız insan nasıl sıkıntılı anımızda yardımımıza koşmuşsa bizim de imkânımız olduğu anda borcumuzu geciktirmeden ödememiz fazilet ve ihsandandır

BEŞİNCİSİ:

Ticari anlaşmayı bozmak için müracaat eden kimseyi geri çevirmemek ve reddetmemektir

Çünkü anlaşma yaptığımız kardeşimiz her hangi bir şekilde aldanmış, pişmanlık duymuş olabilir

Bu noktada onun daha fazla zarara girmemesi için vakit kaybetmeden anlaşmayı bozmak yine ticarette ihsanın göstergesidir

Peygamberimiz (sav) bu konu hakkında şöyle buyurmuştur:
“Allah pişmanlık duyan kimseyle yaptığı anlaşmayı bozan kimsenin kıyamet günündeki sürçmelerini giderir

”
ALTINCISI:

Borçlarını ödemeyecek olurlarsa bu durumda hiç almamaya niyet ederek fakirlere veresiye vermektir

Seleften tüccar olanların iki tane defteri vardı

Bir deftere kimlikleri bilinmeyen fakirler kaydedilirdi

Fakir gördüğü kimselerin istediğini verip; “Ne zaman eline geçerse o zaman ödersin” der ve onu kimlikleri meçhul olan fakirlerin bulunduğu deftere yazarlardı

Ancak bu bile çok üstün bir fazilet olarak görülmezdi

Esas fazilet; fakir ne istiyorsa onu kendisine verip hiç deftere kaydetmeyen ve ‘Buna sakın üzülme, eline para geçerse ödersin

Geçmezse benden yana helal olsun’ diyebilmek idi

Kısaca ifade etmek gerekirse ticaret bir ölçüdür

İnsanın dindarlığı ve haramdan sakınması onunla ölçülüp anlaşılır

Bir adamdan, çevresindeki komşuları, yolculuk esnasında arkadaşları, ticari alanda alış-veriş yaptığı tüccarlar memnun olduklarını açıkça söylerlerse o adamın salih ve iyi bir kimse olduğuna kanaat edilir

İşte bu konuyu teyit edecek bir misal;
“Hz

Ömer (ra), huzurunda şahitlik yapan bir adama; ‘Bana, seni iyi tanıyan birini getir’ dedi

Adam, bulduğu ve kendisini hayırla öven bir adamı Hz

Ömer (ra)’e getirdi

Onun getirdiği adam ile Hz

Ömer (ra) arasında şöyle bir konuşma geçti:
‘Sen bu adamın girişini ve çıkışını bilecek derecede yakın komşusu musun?’ diye sordu

Adam; ‘Hayır’ dedi

Hz

Ömer (ra);
‘Onun ahlakının güzelliğini tanımlayabilecek derecede onunla yolculuk ettin mi?’ diye sordu

Adam; ‘Hayır’ dedi

Hz

Ömer (ra); ‘Adamı ifade etmek için alış-veriş yaptın mı?’ diye sordu

Adam; ‘Hayır’ dedi

Hz

Ömer (ra); ‘Öyle zannediyorum ki sen bunu, camide Kur’an okurken ve kafasını bir o yana, bir bu yana sallarken gördün’ deyince adam;
‘Evet, ya Ömer!’ dedi

Bunun üzerine Hz

Ömer (ra);
‘Sen çık, git

Sen bu adamı tanıyamazsın’ deyip diğer adama döndü ve ‘Git, seni tanıyan birini bul, getir’ dedi

İslam büyüklerinin ve Selef-i Salihinin nasihatleri bizim için yol göstericidir

Bu sebeple onların bu nasihatlerini dinleyip öğrenerek hayatımıza tatbik etmemiz ticarette ihsana erişebilmemize vesile olacaktır

Allah (azze ve celle), hayatımızı İslami esaslara uygun bir şekilde idame etmemizi nasip ederek kusurlarımızı bağışlasın ve bizleri yardımından mahrum etmesin

Âmin

KAYNAK: Riyaz-üs Salihin
(H

Fikri KARAVİL)

27-03-2008	#1
Profil Bilgileri mumsema	Ticarette Ihsan Ticarette Ihsan başlıklı yazı Mumsema Ticarette Ihsan Forum Alev TİCARETTE İHSAN “Allah’ın sana ihsan ettiği gibi, sen de insanlara ihsanda bulun” Kasas Suresi: 77 İhsanın tanımı konusunda birkaç söz söylemek yerinde olacaktır Bu konu ile ilgili şöyle bir hadis-i şerif nakledilmiştir: Bir gün Resulullah (sav)’a Cibril-i Emin geldi ve aralarında iman, İslam, kıyamet ve ihsan konularında karşılıklı konuşmalar geçti “İhsan nedir?” sorusuna, Resulullah (sav); “Allah’ı görürcesine O’na ibadet etmendir Sen O’nu görmesen de O, seni görür” diye cevap verdi Hadis-i şerifte geçen ibadet kelimesi genel manada kullanılmıştır Yani yalnızca namaz, oruç gibi bilinen ibadetler ile sınırlı olmayıp İslam’daki muamelat kısmının hemen hemen tamamını kapsamına almaktadır Dolayısıyla ihsan, yani; Allah’ı görürcesine muamelede bulunmak; namaz, oruç gibi ibadetler için cari olduğu gibi ticaret ve diğer beşeri münasebetler için de cari olabilmektedir Bundan dolayı bu sayımızda özellikle ticarette ihsan konusunu ele alacağız İnşaallah Ticarette ihsana ulaşmanın ilk adımı; müşterilerle iyi bir diyalog içine girebilmektir Zira İslam ahlakı, hayatın her safhasına kendi prensiplerini ikame ettiği gibi ticaret alanında da ahlaki ilkeler tayin etmiştir Bu ilkelerin en önemlilerinden biri de diyalogdur Ticarette ihsana ulaşmada ilk adımı attıktan sonra ihsan mertebesine ulaşmanın altı basamağının olduğunu bilmek lazımdır BİRİNCİSİ: Aşırı kârdan kaçınmadır Elbetteki ticaretle uğraşan insan doğal olarak kâr etmek ister Zira ticarette zarar etmek haramdır Ama yapacağı kâr, usule ve zamanın şartlarına uygun olmalıdır İşte bu noktada müşteriye az kâr ile mal satmak ihsandır Rivayet olunur ki; Yunus b Ubeyd dükkânında fiyatı iki yüz dirhem ile dört yüz dirhem arasında değişen çeşitli kumaşlar satıyordu Bir gün kardeşinin oğlunu dükkânda bırakarak camiye giden Yunus B Ubeyd, namazdan dönerken bir adamın kendi dükkânından fiyatı dört yüz dirhem kıymetinde bir kumaş aldığını gördü Kumaşın iki yüz dirhemliklerden olduğunu fark edince adama; -Bu kumaşı kaça aldın, diye sordu Adam; -Dört yüz dirheme aldım, deyince Yunus b Ubeyd; -İki yüz dirhemdir Geri götür, paranın üstünü al, dedi Adam dedi ki; -Bu kumaş bizim muhitte beş yüz dirheme satılır Aldatılmış değilim Ben bu fiyata razıyım Yunus o zaman şöyle dedi: -Olmaz Kumaşı götür, paranın üzerini al Çünkü dinde nasihat, dünyanın kârından daha hayırlıdır Adam da bunun üzerine kumaşı dükkana geri götürdü ve kalan iki yüz dirhem parasını aldı Yunus kardeşinin oğluna dönerek; -Hata etmedin mi? Allah’tan korkmadın mı? İki yüz dirhem kıymetindeki kumaşı nasıl olur da dört yüz dirheme satarsın Müslümanlara yapman gereken nasihati terk ettin İnsan bu derece insafsız olur mu? Yeğeni şöyle cevap verdi: -Vallahi kendi isteği ile aldı Bunun üzerine Yunus şöyle dedi: -Diyelim ki o razı oldu Peki, buna senin vicdanın nasıl razı oldu? (Riyazü-s Salihin) Yaptığımız tüm alış-verişlerimizde dikkat etmemiz gereken önemli meselelerden biri de malı, değerinin üstü bir fiyata satmamaktır Çünkü malı değerinin üzerinde satmak zulümdür Sevgili Peygamberimiz (sav) buyurmuşlar ki: “Kendini, satıcının insafına teslim eden kimseden (normalden) fazla para almak haramdır” Hz Ali (ra) buyurmuşlar ki; “Kendi hakkınız ne ise onu alın, müşterilere de haklarını verin Kârın azını reddetmeyin Eğer böyle yaparsanız, çoğunu da kaybedersiniz” İKİNCİSİ: Aşırı olmamak kaydıyla aldanmaya razı olmak da ihsandır Fakir olan birinden alış-veriş yaparken aldığı şeyin fiyatını bildiği halde, katkı olsun diye, yüksek fiyat ile alıp karşıdaki fakirin kalkınmasına yardımcı olmak da ihsandır Ancak fahiş kârla mal satmak isteyen zengine karşı bile bile aldanmak makbul değildir Bilakis malını bile bile zayi etmektir Hz Hasan ve Hz Hüseyin; alış-veriş yaptıkları zaman sonuna kadar pazarlık eder ve nihayetinde ikramda bulunurlardı Hatta onlara; “Az vermek için bu kadar sıkı sıkıya pazarlık ediyorsunuz Sonra da çok para ödüyorsunuz Bu iki hal arasında nasıl bir münasebet vardır?!” diye sorulduğu zaman; “Aldanmak ahmaklık, hibe etmek ise fazilet ve üstünlüktür” diye cevap verdiler

27-03-2008	#2
Profil Bilgileri mumsema	--->: Ticarette Ihsan ÜÇÜNCÜSÜ: Parayı tahsil ederken borçlusuna müsamahakâr davranmaktır Karşıdaki insanı kırmadan, rencide etmeden istemektir Sevgili Peygamberimiz (sav) bir hadislerinde şöyle buyurmuştur: “Allah alış-verişi yaparken, alacağını isterken, borcunu öderken kolaylık gösterene rahmet etsin” Biz Müslümanların, Allah Resulü (sav)’nü rehber ve yol gösterici olarak görmemiz sebebiyle onun duasına mazhar olmak için, çaba göstermesi elzemdir Bunun için de her durumda onun sünnetine ittiba etmek gerekir O halde yukarıdaki hadis mucibince tüm ticari ilişkilerde kolaylık gösterilmelidir Çünkü Allah-u Teala sıkışık durumda olan borçlusuna kolaylık gösteren ve borcunu bağışlayan kimsenin hesabını kıyamet gününde kolay hale getirir Başka bir rivayette Peygamberimiz (sav) şöyle buyurur: “Dünyada nefsine zulmederek hiçbir hayır işlemeyen bir kimse kıyamet gününde sorguya çekilir Hiçbir iyiliği bulunmayınca kendisine; ‘İyilik yapmadın mı?’ diye sorulur O da şöyle cevap verir: ‘Hayır Hiçbir iyiliğim yok Yalnız benim borç verme âdetim vardı İşçilerime; ‘Alacağınız zenginlerde ise onları sıkıştırmayın Fakirlerde ise onların borçlarını da bağışlayın’ diye nasihat ederdim’ O zaman Allah (cc); ‘Fakirlerden vazgeçmeye senden daha layık olan biziz’ buyurur ve ondan vazgeçerek günahlarını affeder DÖRDÜNCÜSÜ: Borcunu hakkıyla ve bütünüyle ödemektir Kişi borcunu öderken alacaklısının yanına gitmeli, ona memnuniyetini bildirerek borcunu ödemelidir Bu konuda Peygamberimiz (sav); “Sizin en hayırlınız borcunu en güzel bir şekilde ödeyeninizdir” buyurmuştur Borç aldığımız insan nasıl sıkıntılı anımızda yardımımıza koşmuşsa bizim de imkânımız olduğu anda borcumuzu geciktirmeden ödememiz fazilet ve ihsandandır BEŞİNCİSİ: Ticari anlaşmayı bozmak için müracaat eden kimseyi geri çevirmemek ve reddetmemektir Çünkü anlaşma yaptığımız kardeşimiz her hangi bir şekilde aldanmış, pişmanlık duymuş olabilir Bu noktada onun daha fazla zarara girmemesi için vakit kaybetmeden anlaşmayı bozmak yine ticarette ihsanın göstergesidir Peygamberimiz (sav) bu konu hakkında şöyle buyurmuştur: “Allah pişmanlık duyan kimseyle yaptığı anlaşmayı bozan kimsenin kıyamet günündeki sürçmelerini giderir” ALTINCISI: Borçlarını ödemeyecek olurlarsa bu durumda hiç almamaya niyet ederek fakirlere veresiye vermektir Seleften tüccar olanların iki tane defteri vardı Bir deftere kimlikleri bilinmeyen fakirler kaydedilirdi Fakir gördüğü kimselerin istediğini verip; “Ne zaman eline geçerse o zaman ödersin” der ve onu kimlikleri meçhul olan fakirlerin bulunduğu deftere yazarlardı Ancak bu bile çok üstün bir fazilet olarak görülmezdi Esas fazilet; fakir ne istiyorsa onu kendisine verip hiç deftere kaydetmeyen ve ‘Buna sakın üzülme, eline para geçerse ödersin Geçmezse benden yana helal olsun’ diyebilmek idi Kısaca ifade etmek gerekirse ticaret bir ölçüdür İnsanın dindarlığı ve haramdan sakınması onunla ölçülüp anlaşılır Bir adamdan, çevresindeki komşuları, yolculuk esnasında arkadaşları, ticari alanda alış-veriş yaptığı tüccarlar memnun olduklarını açıkça söylerlerse o adamın salih ve iyi bir kimse olduğuna kanaat edilir İşte bu konuyu teyit edecek bir misal; “Hz Ömer (ra), huzurunda şahitlik yapan bir adama; ‘Bana, seni iyi tanıyan birini getir’ dedi Adam, bulduğu ve kendisini hayırla öven bir adamı Hz Ömer (ra)’e getirdi Onun getirdiği adam ile Hz Ömer (ra) arasında şöyle bir konuşma geçti: ‘Sen bu adamın girişini ve çıkışını bilecek derecede yakın komşusu musun?’ diye sordu Adam; ‘Hayır’ dedi Hz Ömer (ra); ‘Onun ahlakının güzelliğini tanımlayabilecek derecede onunla yolculuk ettin mi?’ diye sordu Adam; ‘Hayır’ dedi Hz Ömer (ra); ‘Adamı ifade etmek için alış-veriş yaptın mı?’ diye sordu Adam; ‘Hayır’ dedi Hz Ömer (ra); ‘Öyle zannediyorum ki sen bunu, camide Kur’an okurken ve kafasını bir o yana, bir bu yana sallarken gördün’ deyince adam; ‘Evet, ya Ömer!’ dedi Bunun üzerine Hz Ömer (ra); ‘Sen çık, git Sen bu adamı tanıyamazsın’ deyip diğer adama döndü ve ‘Git, seni tanıyan birini bul, getir’ dedi İslam büyüklerinin ve Selef-i Salihinin nasihatleri bizim için yol göstericidir Bu sebeple onların bu nasihatlerini dinleyip öğrenerek hayatımıza tatbik etmemiz ticarette ihsana erişebilmemize vesile olacaktır Allah (azze ve celle), hayatımızı İslami esaslara uygun bir şekilde idame etmemizi nasip ederek kusurlarımızı bağışlasın ve bizleri yardımından mahrum etmesin Âmin KAYNAK: Riyaz-üs Salihin (HFikri KARAVİL)


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder