FrMaLeV

"Kurban..." başlıklı yazı Mumsema "Kurban..." Forum Alev

"Kurban"



Derdin sendendir, fakat görmüyorsun
Dermanın sendedir, fakat bilmiyorsun
Koskoca alem içine yerleştirilmiş
Sen kendini hâlâ küçük bir şey sanıyorsun




Hz Ali'nin şiirleri arasından seçip çevirdim bu mısraları
Kur'an'ın inşa ettiği bir akıl, insanı nasıl okur? İşte bu mısralarda onu görüyoruz

"İnsan" kelimesinin Arapça'daki karşılıklarından biri de "gözbebeği": İnsanu'l-'ayn
Çok sevdiğiniz birini "gözünüz gibi sakınırsınız" değil mi?
Yine çok sevdiğinizi ifade etmek için "gözbebeğim" dersiniz

Ariflerin hemen hepsi insanı tanımlarken onun kâinâtın gözbebeği olduğunu ifade ederler Şair bu ifadeyi şöyle kalıba dökmüş:

Hoşça bak zatına kim zübde-i âlemsin sen
Merdüm-i dîde-i ekvan olan âdemsin sen

(Kendine iyi bak, sen âlemin özüsün / Bütün bir varlık evreninin gözbebeğisin)

Cesede göre ruh ne ise, evrene göre de insan odur İnsan olmasaydı tabiat ruhsuz bir cesetten başka neydi ki
Yeryüzünün halifesi olmasının anlamı da budur Allah irade ve akıl emanetini ona vermiş, eşyayı ona baş eğdirmiştir Buna "teshir" denilir

Bütün bunlar insana dağlardan ağır bir sorumluluk yükler: Yeryüzünde yaratılış amacına uygun bir hayatı inşa sorumluluğu
Bu sorumluluğu yerine getirebildiği oranda bu müebbet yolcu menziline yaklaşmış olacaktır

Yolcu…

İnsanı en iyi bu kelime tanımlar Sadece "yolcu" mu? Belki yol, belki menzil…

Yolcu yolunda gerek Yolcuya yol almak gerek Yola revan olanlar, gurbeti ve sılayı bilenlerdir
İşte "kurban" burada gündeme gelir

Kur'an'daki karşılıklarından biri "hedy" "Armağan" anlamındaki "hediye" ve "doğru yolu bulmak" anlamındaki "hidayet" ile aynı kökten

Kurban, "yakınlaşmak" anlamına gelir
Kendinin uzağında yaşamayı marifet zanneden insana "yaklaş" anlamına gelen bir işaret fişeğidir
Kur'an kelimesi de aynı kalıptandır Bu kalıbı diğerlerinden ayıran bir özellik vardır: Taşıdığı anlamla ağzına kadar dolu olmak, o anlamı hem biçim, hem muhteva, hem de kapasite olarak en geniş şekilde temsil etmek

Kurban; yani yakınlaşmanın en derini, en kapsamlısı, üstelik her çeşidiyle…

İbadetler Allah'a yollanmış mektuplardır Ruhu kaybolmuş ibadetler, içinde mektup bulunmayan zarflara benzerler
Nicedir kurban da öyle oldu Kur'an'ın "Onun ne etleri ne kanları Allah'a varır; Allah'a ulaşan ancak takvanızdır" dediği halde

Kurban, insanın yabancılaşmasının önüne geçmek için teşri kılınmış bir ibadet
Başta Allah'a, kendisine, tabiata, canlıya, cansıza, her şeye karşı yabancılaşmanın…

Son vahiyle başlamadı, ilk insandan beri en çok bilinen ibadet biçimi kurban
Hatta hak ya da batıl, tektanrılı ya da putperest kurbanı tanımayan hiçbir inanç sistemi yok
Kur'an'ın "Allah'tan başkası adına kesme" yasağı da işte bunun için

Bu Kur'anî titizlik insana Allah'ın verdiği canın önemini hatırlatıyor adeta Yani, can sahibi hayvan bile olsa keyfi telef edemezsiniz, onun üzerinden kendinizi tatmin edemezsiniz
Bir can ancak Allah adına alınabilir

Bir şeyi "Allah adına yapmak", insana Allah karşındaki konumunu hatırlatır O'nsuz yapamayacağını, O'na karşı kendi kendine yeterlilik iddiasında bulunamayacağını, O'na muhtaç olduğunu, O'na borçlu olduğunu hatırlatır

Sadece bu kadar mı?
Değil elbet Bir şeyi Allah adına yapmak aynı zamanda insanın diğer varlıklar içerisindeki ayrıcalıklı yerini, yani "kâinâtın gözbebeği" oluşunu, "yeryüzünün halifesi" oluşunu hatırlatır
Değil mi ki, bir şeyi "biri adına" yapmak, onun namına "yetki kullanmak"tır Eylemin meşruiyeti ancak böyle sağlanır
Sorumluluk bilinci içerisinde bu yetkiyi kullanıp llah adına kurban kesen biri, en yüce meşruiyetin peşinde demektir

Aynı zamanda bu hem nimetin sahibine bir şükür, hem de onu artırması için fiili bir duadır Tıpkı adayan İbrahim'in (as) ve adanan İsmail'in (as) duası gibi

Bakın etrafınıza: Herkes varlığını bir şeye adamıştır
Varlığını Allah'tan başkasına adayanlar kendilerini harcamışlar, Kur'an'ın ifadesiyle "kendilerini israf etmişlerdir"
Yani, ucuza gitmişlerdir Dahası, varlığa ilişkin ilahi sıralamaya müdahale etmişlerdir
Oysa ki insan fiyatı değil değeri olan bir varlıktır ve insanın değerini sadece O'nu yaratan hakkıyla takdir edebilir

Değeriniz yüce, bayramınız mübarek, kurbanınız makbul olsun

Allah cc razı olsun