FrMaLeV

Âmire itaat dinin emridir başlıklı yazı Mumsema Âmire itaat dinin emridir Forum Alev

Âmire itaat dinin emridirSual: Şirketimizde genç bir delikanlı müdür oldu Dini açıdan ona itaat etmemiz gerekir mi?
CEVAP
Bu çok yanlış bir düşünce Çünkü Peygamber efendimiz buyuruyor ki:
(Habeşli siyah bir köle de olsa, âmirinize itaat edin!) [Buhari]
(Elleri kesik, sakat bir köle de olsa, âmirinize itaat edin!) [Müslim]
(Sırtına vurup malını alsa da, âmirine itaat et!) [Buhari]

Demek ki âmir, zenci de olsa, sakat da olsa, köle de olsa, cahil de olsa, kayıtsız şartsız itaat etmek gerekiyor İsyan etmek ise kesinlikle yasaklanıyor Kur’an-ı kerimde de mealen buyuruluyor ki:
(Allah’a, Peygambere ve sizden olan âmirlere itaat edin!) [Nisa 59]

Habeşi [zenci] cariye olan Ümmi Eymenin oğlu Üsame bin Zeyd, 18 yaşında iken, bir birliğe kumandan olmuştu, Babası Zeyd bin Harise de, köle idi Hicretin 8 yılında, Şam civarında Mute denilen yerde Rum ordusu ile savaşırken İslam ordusunun komutanı olmuştu Kur’an-ı kerimde ismi geçen tek sahabi budur

Hz Ebu Bekir, halife iken, Eshab-ı kirama, (Resulullah, sizi Üsame’nin emrinde savaşa göndermişti Şimdi yine savaşa hazır olun) dedi O zaman Üsame 22 yaşında idi Bazıları, (Asiler Medine’ye gelip halifeyi öldürebilirler Üsame’yi değiştirseniz nasıl olur?) dediler Hz Ebu Bekir, (Resulullahın beğendiği komutanı değiştiremem) dedi Üsame at üzerinde, halife ve Eshab yürüyerek, Medine’den dışarı çıktılar Halife, Eshaba veda ederken (Size birinci nasihatim, Üsame’ye itaat etmenizdir) buyurdu

Hz Üsame, Huzaa kabilesine gidip, mürtedleri öldürdü Kırk gün sonra, zafer ile Medine’ye döndü
Demek ki âmir genç de olsa, köle de olsa ona itaat şarttır Yoksa, zahiren ona gösterilen itimatsızlık ve itaatsizlik, aslında onu vekil edene yapılmış olur Bu işi beceremedi demenin, emaneti ehline veremedi demenin başka şeklidir

Emir önce gelir
Sual: Bir yere girerken, benden yaşlı veya mevki bakımından daha büyük olan kapıyı açıyor, buyur diyor Ben de olur mu hiç önce siz buyurun diyorum Benim böyle yapmam uygun mudur?
CEVAP
Uygun değildir Geç deniyorsa geçilir, itiraz edilmez
İkincisi, El emrü fevkal edeb = emre uymak, saygı göstermekten önce gelir kaidesine de aykırı hareket etmiş oluyorsunuz
Bize buyurun diyene, siz buyurun demek, tevazu olmaz, emir vermek olur, edepsizlik olur

Âmire itaat gerekir
Sual: Âmirlerimizden adaletsiz ve yanlış iş yapanlar oluyor Uğraşmamıza rağmen hakkımızı alamazsak, yanlışlıkları düzeltemezsek âmirlerimizi bir üst makama şikayet etmemizde bir mahzur olur mu?
CEVAP
Âmirlerle münakaşa edilmez Onların yaptığı işler ulu orta tenkit edilmez Onlara itiraz, onları tayin eden âmire itiraz olur Bizim yanlış sandığımız şey doğru olabilir Hakkımız sandığımız şey, hakkımız olmayabilir Hakkımız olsa bile, hakkı kendi elimizle almaya kalkmamız anarşiye sebep olur
Âmirlere itaat gerekir Çünkü Peygamber efendimiz buyuruyor ki:
(Elleri kesik, sakat bir köle de olsa, âmirinize itaat edin!) [Müslim]
(Sırtına vurup malını alsa da, âmirine itaat et!) [Buhari]

Kur’an-ı kerimde de mealen buyuruluyor ki:
(Allah’a, Peygambere ve sizden olan âmirlere itaat edin!) [Nisa 59]

Ortada ihanet gibi bir durum varsa, uygun kimselerle istişare edilip durum, usul-i dairesinde bir üst makama bildirilebilir

Eshab-ı kiramdan Avf bin Malik el-Eşca'i hazretleri anlatır:
Mûte gazasına çıkmıştım Sadece bir kılıcı olan Yemenli bir asker de yanımdaydı Orada kesilen bir devenin derisinden bir kalkan yaptı

Giderken bir Rum birliğiyle karşılaştık Silahı da, atının eğeri de altın işlemeli bir Rum, Müslümanlara şiddetle saldırıyordu Yemenli de bir kayanın arkasında saklanıp onu takibe başladı Rum yaklaşınca Yemenli kılıcıyla atın ayaklarını kırıp Rum’u yere düşürdü Hemen üstüne atılıp kılıcı ile onu öldürdü Atını da, silahını da aldı
Allahü teâlâ Müslümanlara zafer müyesser edince, Emirleri Halid bin Velid, Yemenlinin öldürdüğü Rum’dan kalan eşyalardan bazısını aldı Hâlid'e, Resulullahın, (Kim savaşta birini öldürürse, öldürdüğü kimsenin bütün malları öldürene verilir) hadis-i şerifini duymadın mı, diyerek aldığı ganimetleri geri vermesini söyledim Halid, "Evet biliyorum Ama bu kadar ganimet ona çok" dedi Ben de "Bunu Yemenliye geri vermezsen, durumu Resulullaha iletirim" dedim Buna rağmen Halid ganimetleri geri vermedi

Ben de Medine’ye gelince durumu Resulullaha anlattım Resulullah, Halide durumu sordu, o da dediklerimi doğruladı Resulullah, (Aldıklarının hepsini geri ver) buyurdu Ben de, "Ya Halid, ben sana dememiş miydim, Yemenlinin hakkını sende bırakmam” diye

Resulullah bunu duyup işin aslını sordu Ben olduğu gibi anlattım O zaman öfkelenip, “Ya Halid, ganimetleri verme! Siz emirlerime [kumandanlarıma] nasıl itiraz edersiniz İşlerin temizi size, bulanığı emirleredir” buyurup beni azarladı (Müslim, Ebu Davud)

İmam Nevevi, son cümleyi şöyle açıklıyor:
İşlerin iyi yürümesi âmirlerden sorulur, memurlardan sorulmaz Bu hadisten anlaşılıyor ki, Emir, mücahidden aldığı ganimeti, bir başka mücahide verebilir


Sevgi ve emir dinlemek

Emre uymak üzerine bir konuşma:

- Büyükleri sevmek ne demektir? Yani seviyorum diyen asgari ne yapması gerekir? Sevmenin ölçüsü nedir?
- Sevmenin ölçüsü söz dinlemektir Çok söz dinleyen çok seviyor demektir Bir kimse, Allahü teâlânın emirlerinene kadar çok uyarsa, o kimsenin Allah’ı o derece çok sevdiği anlaşılır Allahü teâlânın hiçbir emrini yapmadan ben Allah’ı çok seviyorum demesi yalan olur Sevginin derecesi, itaatteki sürat ile ölçülür

- Emre itaat nasıl olur?
- Söylenileni, bildirilen zamanda ve istenilen miktarda yapmakla olur

- Önemli olan işin olması değil mi, erken veya geç olması, az veya çok yapılması o kadar önemli midir? İstenilenden daha iyisini yapmanın mahzuru olur mu?
- Evet, verilen emri aynen uygulamak gerekir Fazlası da noksanı da yanlış olabilir Bazen işin bildirilen zamanda yapılması önemlidir Daha önce veya daha sonra yapılması mahzurlu olabilir Bize göre daha iyi sanılan şekil, emri verene göre yanlış olabilir Bunu da ancak emri veren bilir Bize düşen emre aynen itaat etmektir Daha iyisini yapmak için geciktirmek veya bazı ilaveler yapmak yanlış olur

- Size göre söz dinlemek, iş yapmaktan önce geliyor Önemli olan işin yapılması değil mi? Mesela (Şifa eczanesinden bir aspirin al gel) dense, ben de, daha yakın olan Hayat eczanesine gidip, daha iyisi olan İngiliz aspirininden alıp gelsem, daha iyi iş yapmış olmaz mıyım? Hem daha yakın eczaneden aldım, hem de daha kaliteli aspirinden aldım, bu takdire layık değil mi?
- Şifa eczanesinden alıp getirmen, emri verenin isteğidir Başka eczaneden alıp gelmen senin isteğindir Sen kendi isteğini yapmış oldun O eczaneden almamızda bilmediğimiz bir sebep, bir hikmet olabilir Sadece (Aspirin getir) denseydi istediğiniz eczaneden alabilirdiniz Ama isim vererek Şifa eczanesinden al denince, sizin emre itaat için o eczaneden alıp gelmeniz lazım O da eczane, bu da eczane ne fark eder demekle verilen emri değiştirmiş olursunuz Şifa eczanesi demesi lüzumsuzdu diyerek emri vereni bir nevi cahillikle suçlamış oluyorsunuz

Bu durum, yani kraldan çok kralcı kesilmek bir hastalıktır Bu hastalıktan kurtulmak lazımdır Bugün aspirin de olur, basit deyip geçersiniz, yarın önemli bir iş olur, onda da aynı şeyi yaparsınız İkincisi kaliteli aspirin almanız da yanlıştır Hangi firmanın ilacı ise onu almanız gerekirdi Daha iyisini almak daha iyi değildir

Neticede siz bir iş yapmış olursunuz, ama yaptığınız iş olsa da, hizmet olmaz Hizmeti seven yapar, işi ise para karşılığı herkes yapar

- Peki, Şifa eczanesi kapalı olsaydı, başka eczaneden alsaydım bir mahzuru olur muydu?
- Evet, bu da yanlıştır O zaman, telefonla veya bizzat giderek hemen emri verene durumu anlatıp, ne yapacağınızı tekrar sormanız lazım olurdu Bu husus çok önemlidir, emir yerine getirilemediği zaman veya emri yerine getirirken kusur veya zarar ziyan oluyorsa, hemen emri verene dönüp, durum anlatılmalı, yeni talimatına göre hareket edilmelidir

- Yani aklımıza değil, verilen emre uymaya çalışmalı demek istiyorsunuz öyle mi?
- Evet