FrMaLeV

~~Mattet~~ · 17-04-2007

Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ başlıklı yazı Mumsema Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ Forum Alev

Doğal olarak çoğunuz eski hoşunuza giden devrelerin yenilenmesi için PIC 'lerin nasıl kullanılabileceğini merak
ediyorsunuzdur

PIC ’ler bir çok şekilde ispatlandığı gibi çok esnek cihazlardır ve bir çok devrede kullandığımız çoğu mantık
entegresi yerine tek bir PIC kullanılabilir

Kısa bir süre önce yazarın gözü daha önce yaptığı ultrasonik mesafe ölçer cihazına takılmış (EPE Dergisi 92 şubat sayısı) ve
bir PIC kullanılarak bu cihazın nasıl basitleştirileceğini düşünmeye başlamıştır

Sonuç olarak (havya ile geçen bir saat ve
bilgisayar başında geçen birkaç saat) önünüzde bulunan PIC16C84 kontrollü ultrasonik mesafe ölçücü ortaya çıkmıştır

Bu cihaz sadece eski dizaynın bir yenilemesi değil aynı zamanda çok daha gelişmiş bir alettir

EEPROM ’un (Elektrikle
Silinebilir Programlanabilir Sadece Okunabilir Bellek) avantajını kullanarak veri kaydı ve kaydedilen verileri okuma özelliği de
eklenmiştir

Aynı zamanda ön plandaki cisimlerden kaynaklanan ekoları ortadan kaldırmak için bir maskeleme seçeneği de
bulunmaktadır

Cihaz 30 veya 32 tane (daha sonra açıklanacak) mesafe ölçümü kaydı yapıp bunları geri çağırabilir

Böylece kağıda geçirmeden önce bir çok okuma yapma imkanı doğar

Bu özellik zor ulaşılan bölgelerde ölçüm yaparken çok kullanışlıdır

Cihaz için iki tane yazılım seçeneği vardır

Standart program zamanlamada ve hesaplama faktörlerinde ayar gerektirmez ve sesin hızının sabit olduğunu kabul eder

Gelişmiş program ise hesaplama değerlerini ince ayarların yapılmasına izin verir ve az miktarda yazılımda ve panel fonksiyon düğmelerinde ayarlama yapılmasını gerektirir

Her iki program içinde aynı devre kullanılmaktadır

Devre seması
PIC mesafe ölçücü cihazın tüm şeması Şekil1’de görülmektedir

Kısaca PIC mikrodenetleyici (IC2) cihazın beynidir ve tüm işlemleri yürütür

Gönderme düğmesi olan S2 basıldığı zaman PIC 40kHz’lik darbe serisini ultrasonik verici (ultrasonik hoparlör) (TX1) üzerinden gönderir

Darbeler ve her çıkış sinyali arasında işlenen komutların sayısı yazılım tarafından hassas bir biçimde PIC’in çalışma frekansı tarafından belirlenir (4MHz)

PIC’in çıkış pinleri RA0 ve RA1 ultrasonik hoparlörü süren push-pull kaynağı olarak kullanılmıştır

Bir pin yüksek ve alçak değerler arasında değişirken diğer pin alçak ve yüksek değerler arasında değişir

Gönderilen bu sinyalin yolunun üzerinde bulunan katı cisimler sinyali ultrasonik alıcı dönüştürücüsü (Ultrasonik mikrofon) olan RX1 üzerine yansıtır

Bu eko sinyalleri gözle görülebilir miktarda gönderilen sinyalden daha zayıftır ve PIC tarafından lojik sinyaller olarak algılanabilmesi için bir miktar yükseltmeye ihtiyaç vardır

Yükseltme
40kHz eko sinyalleri iki katlı AC yükseltmeye tabi tutulur

IC1a opampı tarafından 100 kat kazanç sağlanır

Bu değer R1 ve R4 dirençleri tarafından ayarlanır

IC1b de yükseltilen bu sinyali 47 kat daha yükseltir

Bu değerde R5 ve R6 dirençleriyle ayarlanmıştır

C6 kondansatörü yükseltilmiş olan bu sinyali TR1 transistörüne gönderir

Bu transistor ün görevi PIC’in RB7 bacağına lojik seviyede darbeler aktarmaktır

Bunların arasında R7 direnci ve VR1 ayarı TR1’in beyzinde basit DC polarma sağlar

Bu polarma cevap duyarlılığını ayarlar

Tr1’in çıkışı normalde 5V düzeyindedir fakat yeterince güçlü eko sinyalleri bulunduğunda 5V ile 0V aralığında dalgalanmaya başlar

Aniden PIC 40kHz’lik darbeleri göndermeyi durdurur ve iki baytlık bir sayıcıyı (16bit) çalıştırır

Bu sayıcı bilinen bir hızla artmaktadır

PIC RB7 bacağının mantıksal durumunu Tr1’den gelen çıkış sonucunda yüksekten düşüğe geçirmesiyle sayıcı durur

Hesaplamalar
Yazılım daha sonra hesaplama rutinine geçer

Burada sayıcının içerisindeki değer iki uzaklık değerine çevrilir

Birisi metrik diğeri İngiliz ölçü birimidir (feet ve inch)

Bu ölçümler X2 16 karakter 2 satır LCD’sinde (Sıvı kristal display modül) görüntülenir

Metre üst sol tarafta görüntülenir ve “mt” karakterleri bu ifadenin sonuna eklenir

“Feet” ve “inch” alt solda görüntülenir ve “ft” ve “in” karakterleri bu sayıların ardına yazılır (fotoğraflara bakınız)

Gönderim ve eko çevirimi işlemleri “Send” düğmesi basılı kaldığı sürece devam eder

Böylece odanın etrafında hareket ederek odanın boyutlarını istediğiniz sürece görüntüleyebilirsiniz

Bu anda tuşun bırakılması en son yapılan ölçümün LCD’de kalmasına neden olur

Gönderme düğmesi tekrar basılana kadar veya okuma düğmesi (S5) basılana kadar veya cihaz kapatılana kadar bu değer ekranda kalır

Gönderme düğmesi basılı olduğu esnada örnekleme miktarı saniyede birin biraz altındadır

Bu değer maske ve uzaklık değerlerine bağlıdır

Ölçüm kaydı
Displeyde görüntülenen ölçüm PICin EEPROM’una henüz kaydedilmemiştir

Bu işlem kayıt düğmesi olan S3 düğmesine basıldığı zaman yapılır

Düğmenin durumu PIC hesaplamaları bitirip görüntüyü gösterdikten sonra okunduğundan dolayı ölçüm kaydı en son bitirilmiş olan ölçümler için yapılabilir

Böylelikle tam olarak bitmemiş ölçümlerin kaydedilmesi engellenmiş olur (Örneğin transmisyon ortasında yakalanmış bir ölçüm )

Kayıt metre veya inç cinsinden yapılmaz, elde edilen sayma değeri kaydedilerek yapılır

Bundan dolayı EEPROM’un sadece 2 baytı kullanılır

PICin bu türden 64 baytlık belleği olduğundan dolayı standart program ile 32 ölçüm kaydedilebilir

Genişletilmiş program ile 30 ölçüm kaydedilebilir

Diğer iki bayt zamanlama ve sayma değerleri için ayrılmıştır

Her ölçüm kaydedildiğinde kayıt sayıcısı 1 arttırılır bu sayı LCDnin sağ üst köşesinde gösterilir

Böylelikle kaç tane kayıt yaptığınızı görebilirsiniz

Bu değerin hemen önünde “SAVED” kelimesi yazılıdır

Bu sayıcıyı azaltmak ve bir önceki bölgeye başka bir ölçüm kaydetmek mümkün değildir

Bundan dolayı yanlışlıkla bir kayıt yaparsanız kayıtları okuduğunuz zaman bu kaydın yanlış olduğunu hatırlamanız gerekir

Yeniden gösterme
Kaydedilen değerleri yeniden göstermek için okuma düğmesi kullanılır

Bu düğme her basılışında okuma sayıcısı bir arttırılır

Bu değere karşılık gelen 2 baytlık EEPROM adresi (Sayı x 2) okunur ve metrik ve İngiliz ölçü birimlerine çevrilir

Okuma sayıcı değeri aynı zamanda kayıt sayıcı değerinin yerine sağ üst köşede görüntülenir

Mesajın hemen önünde “SHOW=” yazısı bulunur

Eeprom silme
Normal kullanım sırasında kayıt ve okuma sayıcılarını sıfırlayan bir sistem eklenmemiştir

Standart programla cihaz açıldığı zaman bu değerler otomatik olarak sıfırlanır

Genişletilmiş programda okuma sayıcısı cihaz açıldığı zaman sıfırlanır fakat kayıt sayıcısı tüm EEPROM ölçüm veri değerleri sıfırlandığı zaman sıfırlanır

EEPROM ölçüm verileri özellikle sıfırlanana kadar kalırlar

Bu işlem cihaz açılırken yapılabilir

Eğer kayıt düğmesi cihaz açılırken ve açıldıktan sonra basılı tutulursa bütün kayıtlı ölçüm değerleri silinir ve kayıt ile okuma sayıcıları sıfırlanır

Maskeleme
Maskeleme özelliği ön plan ekolarının maskeleme düğmesi olan S4 ile ayarlanmış zamanlama/uzaklık değeri yoluyla ihmal edilmesini sağlar

Bu durum örneğin önünüzde karmaşık eşyalar varken uzaktaki duvarın mesafesini ölçmenize izin verir

Bu özellik olmadan önünüzde bulunan eşyaların mesafesi yanlışlıkla duvarın mesafesiymiş gibi okunabilir

Bu özellik dikkatli kullanılmalıdır

Maskeleme mesafesinin çok uzun olması birden çok yansımanın okunmasına neden olabilir

Örneğin cihaza gelmeden önce odada seken yansımalar

Bu durumu ortadan kaldırmak için bir kazanç kontrolü yapılması düşünüldü fakat hem maskeleme kontrolünü hem de kazanç kontrolünü bir arada kullanmanın pratik anlamda kafa karıştırıcı olacağına karar verildi ve bu fikirden vazgeçildi

Eğer dışarıdan ayarlanabilen bir duyarlık kontrolü istiyorsanız VR1 yerine kutuya takılacak şekilde aynı değerde bir potansiyometre takabilirsiniz (tabii daha büyük bir kutuya ihtiyacınız olabilir)

Yazılım öyle yapılmıştır ki maskeleme düğmesi basıldığında mesafe adım adım artar

Bu durum standart programda sıfırdan dokuza kadar (birer birer) genişletilmiş programda birden dokuza kadardır dokuzdan sonra da otomatik olarak sıfırdan tekrar eder

Maskeleme değeri ekranın sağ alt köşesinde görüntülenir

Bu değerin başında “mask” ifadesi bulunur

Bu değer metre cinsinden yaklaşık bir uzaklık değeridir

Gösterilen değer sıfırdan yüksekse bu değerin ardından “m” harfi görüntülenir

S4 düğmesi maskeleme değerini yaklaşık olarak saniyede iki rakam arttırır

Bu hız maskeleme değeri sıfırdan yüksek olduğu zaman veya aynı anda gönderme düğmesi basılı ise bundan biraz daha yavaş olabilir

Bu durumda bir eko alınmıyorsa yazılım gönderme düğmesini kontrol etmeden önce belli bir süre bekler

normalde maskeleme düğmesine gönderme düğmesine basmadan önce basmak daha iyidir

Maskeleme
Fotoğraf 1 maskelemenin neden gerekli olduğunu göstermektedir

Gönderilen sinyalin en son darbesi en üst solda görülmektedir ve değişik genliklerde beş eko sinyali merkezde görülmektedir

Birinci eko (normal olarak) geçerli olarak kabul edilebilmek için çok küçüktür

İkinci eko tetikleyici bir sinyal olarak sinyalin merkezî (d

c

) pozisyonunun yaklaşık yarısı kadar üstünde tepki gösterdiğinde yazılım tarafından kabul edilebilecek kadar geniştir ve eğer cevap gecikmesi yoksa durum bu şekilde olur

Ekoları incelemeye başlamadan önce uygun bir gecikme süresi eklenmesi durumunda ikinci eko göz ardı edilebilir

Böylece üçüncü eko asıl kabul edilen eko olur

Gecikmeyi biraz daha arttırırsak sadece beşinci ekonun kabul edileceği şekilde ayarlayabiliriz

Gösterildiği gibi dördüncü eko algılanabilmek için çok zayıftır

Ancak Tr1 transistörünün polarması uygun bir biçimde arttırılırsa, böylece kazanç da artma meydana gelecektir, hem birinci hem de dördüncü ekolar, gecikme uygun şekilde ayarlanırsa algılanabilirler

Dikkat edilirse ilk eko büyük ihtimalle gerçek bir eko olmaktan çok alıcı mikrofonun artık çınlamasıdır

Cevap zamanı gecikmesi olmadan bu istenmeyen sinyal cihazı tetikleyebilir

Böylece bundan sonra gelen diğer sinyallere cevap vermekten cihazı alıkoyabilir

İşte bu sebepten minimum maskeleme değeri olan 1 (yaklaşık bir metre) yüksek polarma koşullarında gereklidir

Fotoğraf 1 de görülen görüntü ultrasonik hoparlöre ve IC1b OP-AMP’ının çıkışına EPE Virtual Scope (Jan/Sept’98) bağlanarak elde edilmiştir

Gösterim amaçlı olarak koşullar biraz doğal olmayan şekilde ayarlanmıştır

Alıcı ve vericinin birkaç inç önüne özellikle yerleştirilmiş küçük malzemeler kullanılmıştır

Elde edilen veri fotoğraflanmadan birkaç ay önce kaydedilmiştir

Darbeler 40kHz’lik olmasına rağmen ekranın sağ alt köşesinde görülen frekans (2979

27 Hz) meydana çıkmıştır çünkü gönderilen ve alınan darbeler sürekli değildir ve V-Scope frekansta 1sn’de meydana gelen palsleri kullanır

Güç kaynagı
Devremiz 9V PP3 pili ile çalışmaktadır

Çektiği akım yaklaşık olarak 6mA’dir

Bu akım gönderme esnasında (ortalama) 7mA’e çıkar

IC3 regülatörü 9V’luk kaynağı PIC ve LCD’ye uygun olacak şekilde 5V’a düşürür

Yapım
Baskı devrenin detayları ve parça yerleşimi şekil 2’de görülmektedir

Baskı devre EPE Online PCB Service’ten satın alınabilir

Kod numarası 207’dir

IC2 için soket kullanmak gereklidir ve IC1 için de kullanılması tavsiye edilebilir

Kart üzerindeki kabloları yerleştirin ve daha sonra kartı en kolayınıza gelen şekilde yapın

LCD modülü PCB’ye tek damarlı teller ile bağlayabilirsiniz (20swg kalaylanmış bakır tel – ancak dirençlerin kesilen bacakları da kullanılabilir)
Tek damarlı kabloları kullanarak LCD kartın ön kısmını 7mm üzerine yerleştirilebilir

Böylece lehimlerin ve ayarlı elemanların LCD’nin herhangi bir yerine değmesi engellenmiş olur

Cihaz sıkıldığı zaman bu tür sorunların olmamasına emin olmak için LCD ile kart arasına plastik bir madde konulabilir

LCD için görüntüleme penceresi plastik kutunun tabanındadır

Bu pencere kutu üzerine sırayla delikler açılarak yapılır

LCD’nin pozisyonunun doğru olduğuna ve pil için yer kalmış olduğuna emin olun aynı zamanda vida yerlerinin kutu içindeki malzemelere engel olmamalarına dikkat edin

Kutu üzerine iki tane delik açarak LCDyi bu deliklere vida ve somun kullanılarak bağlayın

Kutu ile LCD arasına bir tane daha somun konması uygun olabilir

Böylece LCD’nin lehimlerinin LCD’nin kutuya düzgün biçimde oturmasını engellememesini sağlarız

LCD’yi herhangi bir şeyin etkilemesi çalışmasını bozabilir

LCD’nin takılacağı bölüm yapıldığında ve LCD kutuya takılmadan önce LCD’nin yerinin üzerine düğmeler için beş adet delik delin

Ayrıca kutunun yan tarafına ultrasonik mikrofon ve hoparlör için iki delik delin

Matkabın mikrofon ve hoparlörün bacakları kalınlığındaki ucunu kullanın ki bu parçalar sağlıklı bir şekilde otursunlar

Düğmeleri şekil 2 deki gibi kablolayın ve fotoğraftaki sırayı takip ederek çok telli kablo kullanın

Hoparlör ve mikrofon sert bir kablo kullanılarak bağlanmalıdır ki kutuya sağlam bir şekilde otursunlar

Hoparlör ve mikrofonun birbirlerine göre düzgün durmalarına dikkat edin ki sinyal gönderimi ve dönüş yolu en iyi şekilde olsun

9V’luk pilin güç bağlantılarının PCB ile veya butonlarla temas etmemesine çok dikkat edin

Böyle bir durum PIC ’in veya LCD’nin bozulmasına sebep olabilir

Kartın arkasına ve düğmelerin uçlarına birkaç kat izolasyon bandı koyun

Bir başka plastik de kutu kapandığı zaman pilin tıkırdamasını engellemek için kullanılabilir

İlk testler
Yapılan devreyi iyi bir şekilde kısa devrelere ve diğer şeylere dikkat ederek kontrol ettikten sonra IC1 opamp’ını takın fakat PIC’i takmayın

Güç kaynağını açın ve IC3 regülatörünün çıkışında 5V olup olmadığına bakın

VR1’i ayarlayarak Tr1 transistörünün beyzindeki polarmanın yaklaşık 0,3Volmasını sağlayın

Eğer her şey doğruysa devreyi kapatın ve PIC16C84’ü (veya PIC16F84) takın

PIC daha önce programlanmış olmalıdır (Daha sonra anlatılacak)

Devreyi açın (hiçbir düğme basılı olmasın) PIC çalışmaya başlayacaktır

Yapacağı ilk iş LCD’yi başlatmak, LCD’yi 4bit kontrol moduna ayarlamak, LCD’yi iki satır moduna ayarlamak ve şu mesajı görüntülemektir

EPE PIC TAPE BOX
PRESS SEND KEY
Kontrast ayarı olan VR2’yi ayarlayarak görüntüyü okunaklı hale getirmeniz gerekebilir

Hizalama rutinleri
Bu noktada genişletilmiş program versiyonu için düğmeler kullanılarak bazı hizalama işlemleri uygulanması gerekmektedir

Bu ileride “genişletilmiş program versiyonu” başlığı altında anlatılacaktır

Oraya kadar bir sonraki paragraf her iki versiyon için de gereklidir

Normal kullanımda cihaz ilk açıldığında ve açılış mesajı görüntülendiğinde yazılım S2 ile S5 arası bir tuşa basılması için sonsuz bir döngüye girerek bekler

Cihazı ölçüm için yakındaki bir duvara tutun

Cihaz ile duvar arasında başka bir cisim bulunmasın

Gönderme düğmesi olan S2’ye basın

Cihaz ile duvar arasındaki mesafe LCD’de metre, feet ve inç cinsinden görüntülenecektir

“LIVE” kelimesi ve “mask” ile maskeleme değeri de görüntülenecektir

Gönderme düğmesine basılı tutun ve duvara göre ileriye ve geriye giderek yapılan okumadaki değişimleri gözleyin

Düğmeye basan elinizden sinyalin yansımamasına dikkat edin

Max-min degerleri
Maske değeri sıfır iken ve Tr1 transistörünün polarması 0,3V iken okunabilecek minimum uzaklık değeri 55mm değerindedir (2inç)

Maksimum değer birkaç faktöre bağlıdır

Ultrasonik hoparlörün gönderim gücü faktörlerden birisidir

Bu değer üretim toleranslarından dolayı kaynaklanır ve aynı türden ürünlerin arasında değişik değerlere sahiptir

Şimdi aynı şekilde ultrasonik mikrofonun duyarlılığı da değişkendir

Alıcı ve vericinin birbirlerine göre duruş şekli de bu durumu etkiler

Ultrasonik ışının yansıtıldığı yüzeyin doğal yapısı da faktörlerden birisidir

Sert yüzeyler yumuşak yüzeylere göre daha güçlü ekolar meydana getirecektir

Buna ek olarak eğer cihaz dışarıda kullanılırsa (Cihazın ıslanmamasına dikkat edin) rüzgar gönderilen ve yansıtılan sinyalleri saptırabilir veya engelleyebilir

Böylece alınan sinyal genliği düşebilir

Polarma sevıyesi
En önemli faktör TR1in polarma seviyesidir

Polarma değeri 0,3Va ayarlandığında maksimum olarak 6m’lik bir ölçüm mesafesi kabul edilebilir bir beklentidir

Polarma değerini VR1’i kullanarak 0,5V’a ayarlamakla 10m’lik uzaklık ölçümü de mümkün olabilir

Polarma değeri 0,6V’a da yükseltilebilir

Böylelikle çok düşük genlikli eko sinyalleri de TR1 transistörünü de tetikleyebilir

Fakat cihazı aşırı duyarlı yapmanın tehlikesi odada yayılan bir çok ekonun alınmasını sağlayarak yanlış okuma yapılmasına neden olabilir

Ayrıca yüksek duyarlılık sistemin alıcı mikrofonda vericiye çok yakın olmasından dolayı meydana gelen çınlama ile de tetiklenmesine imkan verir

Maskeleme özelliği bu etkinin genellikle ihmal edilmesini sağlar

Ancak oldukça yüksek duyarlık ayarlarında işe yaramaz

Normal ölçüm durumlarında tetiklemenin olabildiğince yüksek mesafe algılama özelliği yanında her zaman güvenilir olduğuna dikkat edin

Maskeleme testi
Maskeleme özelliğini test etmek için (polarma değeri yaklaşık 0,3V’ta iken) cihazı bir duvara bakan bir masanın kenarına yerleştirin ve sinyal yoluna bir sandalye koyun

Gönderme düğmesi basılıyken sandalyenin pozisyonunu, duvar yerine sandalyenin uzaklığı görüntülenene kadar ayarlayın

Şimdi gönderme düğmesi basılırken maskeleme düğmesine basın

Maskeleme mesafesi sandalyenin biraz arkası kadar bir mesafeye eşit olduğunda sandalyeden gelen eko ortadan kalkacak ve duvarın değeri görüntülenecektir

Maskeleme ön plandaki şeylerin istenen hedefi okumayı engellediği her durumda kullanılabilir

Yeter ki hedeften yeterince güçlü bir sinyal cihaza ulaşsın

Normal kullanımda ön plan ekoları olmadan ve polarma 0,4V’un altındayken maskeleme değerini sıfırın altında tutun

Transistor ün polarma seviyesi yüksek ise maskeleme değerinin bire ayarlanması daha uygundur (Genişletilmiş versiyonun normal kullanımında en düşük maskeleme değeri otomatik olarak bire ayarlanır)

Yaptığınız devreye en uygun polarma değerini kendininizin deneyerek bulmanız tavsiye edilir

Veri kaydetme
Görüntülenen okumayı kaydetmek için kayıt düğmesi olan S3’e basın

Dikkat etmeniz gereken görüntülenen okumanın ölçüm yapılarak elde edilmiş değer olmasıdır

Okuma düğmesine basılarak geri çağrılan değerler tekrar kendi üzerlerine kaydedilemezler

Gerçek bir değere mi yoksa okuma düğmesine basılarak elde edilmiş bir değere mi baktığınızı anlamak için sırasıyla “LIVE” ve “SHOW” mesajları görüntülenir

Sadece “LIVE” görüntülenirken kayıt yapabilirsiniz

Yeni kaydedilen ölçümün kayıt numarası LCD’nin sağ üst köşesinde yazılıdır

Farklı EEPROM adres çiftleri kayıt düğmesi her basıldığında yükselen bir şekilde kullanılır

İzin verilen maksimum kayıt sayısı aşıldığında sayıcı resetlenir ve yeni kayıtları o adreste bulunan eski kayıtların üzerine yazar

Veri okuma
Okuma düğmesi basıldığında veri okuma yapılır

Bu bölüm için farklı bir sayıcı kullanılır ve okuma düğmesi her basıldığında bu sayıcı bir artar

Aynı şekilde bu sayıcının maksimum değerine ulaşıldığında sayıcı reset olur

Görüntülenen kayıt yeni yapılan kayıt olmayabilir

En son yapılan kaydı görüntülemek için okuma sayıcısındaki değer kaydetme sayıcısındaki değerle aynı olmalıdır

Pratik durumda her iki sayıcı da üst üste birkaç ölçüm yapılacağı zaman sıfıra ayarlanmalıdır (daha önce geçen eeprom reset konusuna bakın)

Kalıcılık
Elektrik kesilse bile yapılan kayıtlar PICin EEPROMunda kalır

Taki üzerine yeni değerler yazılıncaya kadar (Eğer PICi önce başka bir iş için programlamışsanız bu duruma dikkat etmeniz lazım)

Daha önce de belirtildiği gibi kayıt düğmesi cihaz açılırken basılı tutulursa veriler sıfırlanırlar

Standart yazılım ile cihazı her açtığınızda kayıt sayıcısı sıfırlanır

Bundan dolayı art arda birkaç ölçüm yapacaksanız cihazı kapatmamanız gerekir

Ancak genişletilmiş program hem okunan ölçüm değerlerini hem de sayaç değerini EEPROM’a kaydettiğinden cihazı kapatsanız dahi bu değer kaybolmaz

yorumlar
Ultrasonik hoparlörün PortA’nın RA0 ve RA1 uçları kullanılarak push-pull modunda sürülmesi PIC programlama ile uğraşan okuyucuların ilgisini çekmiş olabilir

Programın başında genel başlangıç rutininde PortA’nın bu pinleri çıkış olarak ayarlanır ve RA2 ile RA4 arasındaki pinler giriş yapılarak PortA sıfırlanır
Gönderim rutinine giriş sırasında (TXIT etiketinde) bir döngü değeri 10’a ayarlanır İki baytlık sayıcı temizlenir ve RA0 yüksek yapılır Böylelikle TX1’in bir tarafı yükseğe çekilmiş olur Daha sonra sekiz tane NOP komutuyla bir boşluk yapılır
Daha sonra COMF PORTA,F komutu verilir Bu PortA’daki binary 00001 değerini 11110a çevirir (PortA’da sadece 5 kullanılabilir uç vardır) RA0 böylelikle sıfırlanmış ve RA1 birlenmiş olur Bu durum TX1 üzerindeki akım akışını tersine çevirir Diğer üç pin (RA2 ile RA4 arası) önemsizdir çünkü bu pinler giriş olarak ayarlanmıştır
Daha sonra biraz daha uzun bir boşluk 12 adet NOP komutuyla sağlanır Bunun ardından COMF PORTA,F komutu tekrar verilir ve PortA’nın ilk değeri olan 00001 haline geri dönmesi sağlanır Döngü değeri bir azaltılır ve henüz sıfır olmamışsa rutin baştaki sekiz NOP komutunun en başına döner (BEAMIT etiketi) ve işlem tekrarlanır
Döngünün sonunda gönderim işlemi biter ve PortA sıfırlanır Böylelikle 10 adet darbe gönderilmiş olur ve gönderilmek için harcanan zaman darbelerin frekansının 40kHz olmasını sağlar

Gönderim rutini Liste1 de kısaltılmış olarak görülmektedir (BSF SAVE,0 komutu ölçümün gerektiğinde kaydedilebilmesi için bir bayrağı set eder)

Liste 1

TIXT:
MOVLW 10
MOVWF LOOPB
CLRF COUNT0
CLRF COUNT1
BSF PORTA,0
BSF SAVE,0

BEAMIT:

NOP(8 adet)
COMF PORTA,F
NOP(12 adet)
COMF PORTA,F
DECFSZ LOOPB,F
GOTO BEAMIT
CLRF PORTA
CALL RECEIVE

Çıkış darbelerini işaret boşluk oranında gözle görülebilir oranda dengesizlik görülebilecekken döngüdeki diğer komutların bulunması zamanlamayı dengelemektedir

Bu döngüdeki komutları değiştirmeyin Bunu yapmanız frekansın 40kHz olmasını ve gönderim zamanını bozacaktır
Alım rutini burada anlatılmak için çok uzundur ama şunu söyleyebiliriz ki iki baytlık zamanlama sayıcısı PortB’nin RB7 pininde bir değişim (Yüksekten düşüğe) görene kadar artar

Bu noktada sayıcı durur

MESAFE HESABI
Ses havada 331,4m/sn hızında yol alır (normal şartlar altında) yani ders kitapları öyle söylüyor

Diğer durumlarda sesin hızı değişebilir

Kısa mesafelerde bu cihaz düşünülürse bu değişimler ihmal edilebilir

Bundan dolayı bunlar ihmal edilmiştir (cihazı çok daha basit ve yapılması kolay bir hale getirmek için)

Sesin hızı böylece bir sabit olarak alınır

Yapılan testler ve ölçümler gösterdi ki 1000mm’lik mesafedeki bir hedef 618 sayma değerini üretmektedir (bu değer genişletilmiş versiyonda ayarlanabilir)

1000’i 618’e bölünce 1,6181229 değerini elde ediyoruz

Buradan sayma değerini 1,618 ile çarparak metreye çevirmek uygun bir yaklaşım gibi görünüyor

1,618 değerini binary değer olarak göstermek için 2 bayt kullanıldı

MSB ‘1’ değerini tutarken LSB 158 değerini tutar (256x0,618=158)

Sayma değerini bu binary değerle bölmek için ilave bir teknik kullanılır

Sonuç 10’luk hale getirilir ve LCD’ye metre cinsinden yazılır

Binary metre değeri aynı zamanda 25,4’ün binary gösterimine de bölünür (MSB 25, LSB 102 çünkü 256x0,4=102)

Böylece inç değeri elde edilir

Aynı şekilde bu değer feet’e de çevrilir

Her ikisi de onluk olarak LCD’ye yazılır

Genisletılmıs program versiyonu
Bu devrenin orijinal versiyonu TAPE99 diye adlandırılmıştır

Fakat projenin dizayn edilmesi ile bu yazının yazılması arasında birkaç ay geçmiştir

Bu makalenin yazılması sırasında yazar ince ayar opsiyonunun eklenmesinin maskeleme ofseti ve uzaklık hesaplama değerleri üzerinde küçük düzeltmeler yapılabilmesi için uygun olacağına karar vermiştir

İzleyen paragraflar bu ayarların nasıl yapılacağını anlatır

Bu versiyonun yazılımının ismi TAPE100 dür

Bu versiyonu nasıl alacağınız makalenin sonunda yazmaktadır

Zamanlama ayarları
Çoğu örnekte zamanlama değerlerinin ilk halini değiştirmek pek gerekli değildir

Gerekli olsa bile çok büyük bir ihtiyaç değildir

Fakat uyuşturmanın ilk basamağı yeni yapılmış cihazlarda mutlaka uygulanmalıdır

ADIM 1
LCD’nin kontrastı ayarlandığında ve açılış mesajı rahatlıkla göründüğünde (ilk testler başlığında anlatıldığı gibi) cihazı kapatın

Okuma düğmesi basılı iken cihazı açın ve okuma düğmesini bırakın

Açılış mesajının sağ üstünde “BOX” kelimesi “CLR” kelimesine dönüşecektir

Bu işlem EEPROM belleğin tüm içeriğini siler ve zamanlama değerlerinin LSB kısmını ilk değerine (default) ayarlar

İlk değerler temel zamanlama için EEPROM’un 62

baytında 158’dir ve maskeleme zamanı için EEPROM’un 63

baytında 234’tür

ADIM 2
Tr1’in polarması hizalamanın ikinci adımında eko duyarlılığını minimuma indirmek için yaklaşık 0

3V’a ayarlanmış olmalıdır

Cihazı kapatın ve gönderme düğmesi basılıyken geri açın ve gönderme düğmesini bırakın

Ekran açılış mesajından mesafe ölçümü ekranına dönecektir ve üst satırda “TEST158” yazısı çıkacaktır

Bu yazıyı takip eden ve yanıp sönen bir S harfi de görüntülenecektir

Bu modda ultrasonik darbeler sürekli olarak gönderilir ve mesafe ölçümü görüntülenir

Maskeleme değeri otomatik olarak sıfır’a ayarlanmıştır

Şu anda 158 değeri kayıt ve okuma düğmeleri ile arttırılabilir veya azaltılabilir

Değişim miktarı yaklaşık saniyede bir rakamdır

Ultrasonik mikrofon ile arasında tam olarak bir metre mesafe olan bir duvara cihazı tutun ve kayıt ile okuma düğmelerine basarak okunan değerin tam 1

000 metre olmasını sağlayın

Kayıt düğmesi LSB değerini ve mesafe değerini bir arttırır, okuma ise bu değerleri düşürür

Uzaklık değerinin LSB değerine göre değişim hızı oldukça yavaştır

Temel zamanlama ayarlanmış oldu

Şimdi cihazı kapatın

ADIM 3

Maskeleme düğmesi basılıyken cihazı açın ve düğmeyi bırakın

LCD ekranı açılış mesajından mesafe ölçümü ekranına dönecektir ve üst satırda “TEST234” yazısı çıkacaktır

Bu yazıyı takip eden ve yanıp sönen bir M harfi de görüntülenecektir

Bu modda ultrasonik darbeler yine sürekli olarak gönderilir ve mesafe ölçümü görüntülenir

Maskeleme değeri ise otomatik olarak bir’e ayarlanmıştır

Tr1 transistörünün polarmasını daha yüksek bir eko duyarlılığı için yaklaşık olarak 0

5V’a ayarlayın

Şimdi 234 değeri kayıt ve okuma düğmelerine basılarak sırasıyla arttırılabilir veya azaltılabilir

Değişim değeri yine yaklaşık saniyede bir rakamdır

Cihazı duvardan birkaç metre geriye yerleştirin

Cihazla duvar arasında herhangi bir cismin olmamasına dikkat edin

Okunan mesafeyi kaydedin

Şimdi maskeleme düğmesine tekrar tekrar basın ve her seferinde okunan değerleri yazın

Eğer maskeleme hizalama değeri doğru ise okunan değerler neredeyse birbirine eşit olacaktır

Eğer gerekiyorsa kayıt ve okuma düğmelerini kullanarak maskeleme değerini uygun şekilde değiştirin

Böylece hizalama işlemi bitiyor

Yeni değerler işlemler sırasında otomatik olarak EEPROM’a kaydedilir ve gelecekteki okuma işlemleri için kullanılır

Eğer isterseniz bu değerleri aynı teknikleri kullanarak sonra değiştirebilirsiniz

DÜĞMELERİN ÖZETİ

Özet olarak hizalama işlemleri sırasında kullanılan düğmelerin görevleri şunlardır

Cihaz açılırken basılan düğme:

• Gönderme – temel düzeltme modu

• Kayıt – EEPROM’daki ölçümleri silme (zamanlama değerlerine dokunulmaz)

• Maskeleme – Maskeleme değeri düzeltme modu

• Okuma – Tüm EEPROM’un silinmesi

• Temel ve maskeleme değeri düzeltme modundayken:
• Kayıt görüntülenen değeri bir arttırır

• Okuma görüntülenen değeri bir azaltır

Yazılım kodları
Kaynak kodlarının text dosyaları (

ASM) gereken yerlerdeki açıklamalarla birlikte tüm rutinleri göstermektedir

Bu kodlar TASM ile yazılmıştır

TAPE99’un (standart program) ve TAPE100’ün (genişletilmiş program) dosyaları EPE Online’nın web sitesi [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] da ücretsiz olarak mevcuttur

TAPE100 yazılımı ile programlanmış PIC’ler Magenta elektronikten alınabilir

Yazılımı ve programlanmış çipleri almak konusunda daha fazla bilgi için bu sayıdaki Shop Talk sayfasına bakabilirsiniz

Yazılımın Kodları : [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] den indirilebilir

Parca listesi Dirençler
R1, R5, R8’den R11’e 10k (6 tane)
R2, R3, R7 100k (3 tane)
R4 1M
R6 470k
tümü 0

25W 5% karbon film veya daha iyisi
Potansiyometreler
VR1 20k trimpot
VR2 10k trimpot
Kondansatörler
C1 22u elektrolitik, 16V
C2, C4 100n seramik disk
(0

2inçlik – 2 tane)
C3, C5, C6 22n polistiren (3 tane)
C7, C8 10p polistiren (2 tane) Yarıiletkenler
TR1 BC549 npn transistör
IC1 LM358 çift opamp
IC2 PIC16C84 (veya PIC16F84)
Programlanmış mikrokontrolcü – yazıya bakın

IC3 78L05 +5V 100mA voltaj regülator
Çeşitli
S1 minyatür s

p

s

t switch
S2 to S5 minyatür push buton (4 tane)
Mikrofon - RX1 minyatür 40kHz ultrasonik
Hoparlör - TX1 minyatür 40kHz ultrasonic
X1 4MHz kristal
X2 16-karakter 2-satır alfanümerik
LCD display
B1 9V PP3 pil
PCB

alıntıdır

**stigmata41** · 23-07-2007

Arkadaşlar bu devreyi kesinlikle denemeyin

Çünkü devreyi ben okulda uyguladım ve çalışmadığı için proje dersinden kaldım

Devre de herşey normal çalışıyor aslında ancak bu devrenin programını yazan arkadaş TASM adında ve ilk sürümü 1985 yılında çıkmış ve DOS üzerinden çalışan bir program kullanmış ve asm dosyası hex e düzgün çevrilemediği için devre çalışmıyor

Bilgilerinize sunuyorum

17-04-2007	#1
Profil Bilgileri ~~Mattet~~	Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ başlıklı yazı Mumsema Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ Forum Alev Doğal olarak çoğunuz eski hoşunuza giden devrelerin yenilenmesi için PIC 'lerin nasıl kullanılabileceğini merak ediyorsunuzdur PIC ’ler bir çok şekilde ispatlandığı gibi çok esnek cihazlardır ve bir çok devrede kullandığımız çoğu mantık entegresi yerine tek bir PIC kullanılabilir Kısa bir süre önce yazarın gözü daha önce yaptığı ultrasonik mesafe ölçer cihazına takılmış (EPE Dergisi 92 şubat sayısı) ve bir PIC kullanılarak bu cihazın nasıl basitleştirileceğini düşünmeye başlamıştır Sonuç olarak (havya ile geçen bir saat ve bilgisayar başında geçen birkaç saat) önünüzde bulunan PIC16C84 kontrollü ultrasonik mesafe ölçücü ortaya çıkmıştır Bu cihaz sadece eski dizaynın bir yenilemesi değil aynı zamanda çok daha gelişmiş bir alettir EEPROM ’un (Elektrikle Silinebilir Programlanabilir Sadece Okunabilir Bellek) avantajını kullanarak veri kaydı ve kaydedilen verileri okuma özelliği de eklenmiştir Aynı zamanda ön plandaki cisimlerden kaynaklanan ekoları ortadan kaldırmak için bir maskeleme seçeneği de bulunmaktadır Cihaz 30 veya 32 tane (daha sonra açıklanacak) mesafe ölçümü kaydı yapıp bunları geri çağırabilir Böylece kağıda geçirmeden önce bir çok okuma yapma imkanı doğar Bu özellik zor ulaşılan bölgelerde ölçüm yaparken çok kullanışlıdır Cihaz için iki tane yazılım seçeneği vardır Standart program zamanlamada ve hesaplama faktörlerinde ayar gerektirmez ve sesin hızının sabit olduğunu kabul eder Gelişmiş program ise hesaplama değerlerini ince ayarların yapılmasına izin verir ve az miktarda yazılımda ve panel fonksiyon düğmelerinde ayarlama yapılmasını gerektirir Her iki program içinde aynı devre kullanılmaktadır Devre seması PIC mesafe ölçücü cihazın tüm şeması Şekil1’de görülmektedir Kısaca PIC mikrodenetleyici (IC2) cihazın beynidir ve tüm işlemleri yürütür Gönderme düğmesi olan S2 basıldığı zaman PIC 40kHz’lik darbe serisini ultrasonik verici (ultrasonik hoparlör) (TX1) üzerinden gönderirDarbeler ve her çıkış sinyali arasında işlenen komutların sayısı yazılım tarafından hassas bir biçimde PIC’in çalışma frekansı tarafından belirlenir (4MHz) PIC’in çıkış pinleri RA0 ve RA1 ultrasonik hoparlörü süren push-pull kaynağı olarak kullanılmıştır Bir pin yüksek ve alçak değerler arasında değişirken diğer pin alçak ve yüksek değerler arasında değişirGönderilen bu sinyalin yolunun üzerinde bulunan katı cisimler sinyali ultrasonik alıcı dönüştürücüsü (Ultrasonik mikrofon) olan RX1 üzerine yansıtır Bu eko sinyalleri gözle görülebilir miktarda gönderilen sinyalden daha zayıftır ve PIC tarafından lojik sinyaller olarak algılanabilmesi için bir miktar yükseltmeye ihtiyaç vardır Yükseltme 40kHz eko sinyalleri iki katlı AC yükseltmeye tabi tutulur IC1a opampı tarafından 100 kat kazanç sağlanır Bu değer R1 ve R4 dirençleri tarafından ayarlanır IC1b de yükseltilen bu sinyali 47 kat daha yükseltir Bu değerde R5 ve R6 dirençleriyle ayarlanmıştırC6 kondansatörü yükseltilmiş olan bu sinyali TR1 transistörüne gönderir Bu transistor ün görevi PIC’in RB7 bacağına lojik seviyede darbeler aktarmaktır Bunların arasında R7 direnci ve VR1 ayarı TR1’in beyzinde basit DC polarma sağlar Bu polarma cevap duyarlılığını ayarlar Tr1’in çıkışı normalde 5V düzeyindedir fakat yeterince güçlü eko sinyalleri bulunduğunda 5V ile 0V aralığında dalgalanmaya başlar Aniden PIC 40kHz’lik darbeleri göndermeyi durdurur ve iki baytlık bir sayıcıyı (16bit) çalıştırır Bu sayıcı bilinen bir hızla artmaktadır PIC RB7 bacağının mantıksal durumunu Tr1’den gelen çıkış sonucunda yüksekten düşüğe geçirmesiyle sayıcı durur Hesaplamalar Yazılım daha sonra hesaplama rutinine geçer Burada sayıcının içerisindeki değer iki uzaklık değerine çevrilir Birisi metrik diğeri İngiliz ölçü birimidir (feet ve inch) Bu ölçümler X2 16 karakter 2 satır LCD’sinde (Sıvı kristal display modül) görüntülenir Metre üst sol tarafta görüntülenir ve “mt” karakterleri bu ifadenin sonuna eklenir “Feet” ve “inch” alt solda görüntülenir ve “ft” ve “in” karakterleri bu sayıların ardına yazılır (fotoğraflara bakınız) Gönderim ve eko çevirimi işlemleri “Send” düğmesi basılı kaldığı sürece devam eder Böylece odanın etrafında hareket ederek odanın boyutlarını istediğiniz sürece görüntüleyebilirsiniz Bu anda tuşun bırakılması en son yapılan ölçümün LCD’de kalmasına neden olur Gönderme düğmesi tekrar basılana kadar veya okuma düğmesi (S5) basılana kadar veya cihaz kapatılana kadar bu değer ekranda kalır Gönderme düğmesi basılı olduğu esnada örnekleme miktarı saniyede birin biraz altındadır Bu değer maske ve uzaklık değerlerine bağlıdır Ölçüm kaydı Displeyde görüntülenen ölçüm PICin EEPROM’una henüz kaydedilmemiştir Bu işlem kayıt düğmesi olan S3 düğmesine basıldığı zaman yapılır Düğmenin durumu PIC hesaplamaları bitirip görüntüyü gösterdikten sonra okunduğundan dolayı ölçüm kaydı en son bitirilmiş olan ölçümler için yapılabilir Böylelikle tam olarak bitmemiş ölçümlerin kaydedilmesi engellenmiş olur (Örneğin transmisyon ortasında yakalanmış bir ölçüm )Kayıt metre veya inç cinsinden yapılmaz, elde edilen sayma değeri kaydedilerek yapılır Bundan dolayı EEPROM’un sadece 2 baytı kullanılır PICin bu türden 64 baytlık belleği olduğundan dolayı standart program ile 32 ölçüm kaydedilebilir Genişletilmiş program ile 30 ölçüm kaydedilebilir Diğer iki bayt zamanlama ve sayma değerleri için ayrılmıştır Her ölçüm kaydedildiğinde kayıt sayıcısı 1 arttırılır bu sayı LCDnin sağ üst köşesinde gösterilir Böylelikle kaç tane kayıt yaptığınızı görebilirsiniz Bu değerin hemen önünde “SAVED” kelimesi yazılıdır Bu sayıcıyı azaltmak ve bir önceki bölgeye başka bir ölçüm kaydetmek mümkün değildir Bundan dolayı yanlışlıkla bir kayıt yaparsanız kayıtları okuduğunuz zaman bu kaydın yanlış olduğunu hatırlamanız gerekir Yeniden gösterme Kaydedilen değerleri yeniden göstermek için okuma düğmesi kullanılır Bu düğme her basılışında okuma sayıcısı bir arttırılır Bu değere karşılık gelen 2 baytlık EEPROM adresi (Sayı x 2) okunur ve metrik ve İngiliz ölçü birimlerine çevrilir Okuma sayıcı değeri aynı zamanda kayıt sayıcı değerinin yerine sağ üst köşede görüntülenir Mesajın hemen önünde “SHOW=” yazısı bulunur Eeprom silme Normal kullanım sırasında kayıt ve okuma sayıcılarını sıfırlayan bir sistem eklenmemiştir Standart programla cihaz açıldığı zaman bu değerler otomatik olarak sıfırlanır Genişletilmiş programda okuma sayıcısı cihaz açıldığı zaman sıfırlanır fakat kayıt sayıcısı tüm EEPROM ölçüm veri değerleri sıfırlandığı zaman sıfırlanır EEPROM ölçüm verileri özellikle sıfırlanana kadar kalırlar Bu işlem cihaz açılırken yapılabilir Eğer kayıt düğmesi cihaz açılırken ve açıldıktan sonra basılı tutulursa bütün kayıtlı ölçüm değerleri silinir ve kayıt ile okuma sayıcıları sıfırlanır Maskeleme Maskeleme özelliği ön plan ekolarının maskeleme düğmesi olan S4 ile ayarlanmış zamanlama/uzaklık değeri yoluyla ihmal edilmesini sağlar Bu durum örneğin önünüzde karmaşık eşyalar varken uzaktaki duvarın mesafesini ölçmenize izin verir Bu özellik olmadan önünüzde bulunan eşyaların mesafesi yanlışlıkla duvarın mesafesiymiş gibi okunabilir Bu özellik dikkatli kullanılmalıdır Maskeleme mesafesinin çok uzun olması birden çok yansımanın okunmasına neden olabilir Örneğin cihaza gelmeden önce odada seken yansımalar Bu durumu ortadan kaldırmak için bir kazanç kontrolü yapılması düşünüldü fakat hem maskeleme kontrolünü hem de kazanç kontrolünü bir arada kullanmanın pratik anlamda kafa karıştırıcı olacağına karar verildi ve bu fikirden vazgeçildi Eğer dışarıdan ayarlanabilen bir duyarlık kontrolü istiyorsanız VR1 yerine kutuya takılacak şekilde aynı değerde bir potansiyometre takabilirsiniz (tabii daha büyük bir kutuya ihtiyacınız olabilir) Yazılım öyle yapılmıştır ki maskeleme düğmesi basıldığında mesafe adım adım artar Bu durum standart programda sıfırdan dokuza kadar (birer birer) genişletilmiş programda birden dokuza kadardır dokuzdan sonra da otomatik olarak sıfırdan tekrar eder Maskeleme değeri ekranın sağ alt köşesinde görüntülenir Bu değerin başında “mask” ifadesi bulunur Bu değer metre cinsinden yaklaşık bir uzaklık değeridir Gösterilen değer sıfırdan yüksekse bu değerin ardından “m” harfi görüntülenir S4 düğmesi maskeleme değerini yaklaşık olarak saniyede iki rakam arttırırBu hız maskeleme değeri sıfırdan yüksek olduğu zaman veya aynı anda gönderme düğmesi basılı ise bundan biraz daha yavaş olabilir Bu durumda bir eko alınmıyorsa yazılım gönderme düğmesini kontrol etmeden önce belli bir süre bekler normalde maskeleme düğmesine gönderme düğmesine basmadan önce basmak daha iyidir Maskeleme Fotoğraf 1 maskelemenin neden gerekli olduğunu göstermektedir Gönderilen sinyalin en son darbesi en üst solda görülmektedir ve değişik genliklerde beş eko sinyali merkezde görülmektedir Birinci eko (normal olarak) geçerli olarak kabul edilebilmek için çok küçüktür İkinci eko tetikleyici bir sinyal olarak sinyalin merkezî (dc) pozisyonunun yaklaşık yarısı kadar üstünde tepki gösterdiğinde yazılım tarafından kabul edilebilecek kadar geniştir ve eğer cevap gecikmesi yoksa durum bu şekilde olurEkoları incelemeye başlamadan önce uygun bir gecikme süresi eklenmesi durumunda ikinci eko göz ardı edilebilir Böylece üçüncü eko asıl kabul edilen eko olur Gecikmeyi biraz daha arttırırsak sadece beşinci ekonun kabul edileceği şekilde ayarlayabiliriz Gösterildiği gibi dördüncü eko algılanabilmek için çok zayıftır Ancak Tr1 transistörünün polarması uygun bir biçimde arttırılırsa, böylece kazanç da artma meydana gelecektir, hem birinci hem de dördüncü ekolar, gecikme uygun şekilde ayarlanırsa algılanabilirler Dikkat edilirse ilk eko büyük ihtimalle gerçek bir eko olmaktan çok alıcı mikrofonun artık çınlamasıdır Cevap zamanı gecikmesi olmadan bu istenmeyen sinyal cihazı tetikleyebilir Böylece bundan sonra gelen diğer sinyallere cevap vermekten cihazı alıkoyabilir İşte bu sebepten minimum maskeleme değeri olan 1 (yaklaşık bir metre) yüksek polarma koşullarında gereklidir Fotoğraf 1 de görülen görüntü ultrasonik hoparlöre ve IC1b OP-AMP’ının çıkışına EPE Virtual Scope (Jan/Sept’98) bağlanarak elde edilmiştir Gösterim amaçlı olarak koşullar biraz doğal olmayan şekilde ayarlanmıştır Alıcı ve vericinin birkaç inç önüne özellikle yerleştirilmiş küçük malzemeler kullanılmıştır Elde edilen veri fotoğraflanmadan birkaç ay önce kaydedilmiştir Darbeler 40kHz’lik olmasına rağmen ekranın sağ alt köşesinde görülen frekans (297927 Hz) meydana çıkmıştır çünkü gönderilen ve alınan darbeler sürekli değildir ve V-Scope frekansta 1sn’de meydana gelen palsleri kullanır Güç kaynagı Devremiz 9V PP3 pili ile çalışmaktadır Çektiği akım yaklaşık olarak 6mA’dir Bu akım gönderme esnasında (ortalama) 7mA’e çıkar IC3 regülatörü 9V’luk kaynağı PIC ve LCD’ye uygun olacak şekilde 5V’a düşürür Yapım Baskı devrenin detayları ve parça yerleşimi şekil 2’de görülmektedir Baskı devre EPE Online PCB Service’ten satın alınabilir Kod numarası 207’dir IC2 için soket kullanmak gereklidir ve IC1 için de kullanılması tavsiye edilebilir Kart üzerindeki kabloları yerleştirin ve daha sonra kartı en kolayınıza gelen şekilde yapın LCD modülü PCB’ye tek damarlı teller ile bağlayabilirsiniz (20swg kalaylanmış bakır tel – ancak dirençlerin kesilen bacakları da kullanılabilir) Tek damarlı kabloları kullanarak LCD kartın ön kısmını 7mm üzerine yerleştirilebilir Böylece lehimlerin ve ayarlı elemanların LCD’nin herhangi bir yerine değmesi engellenmiş olur Cihaz sıkıldığı zaman bu tür sorunların olmamasına emin olmak için LCD ile kart arasına plastik bir madde konulabilir LCD için görüntüleme penceresi plastik kutunun tabanındadır Bu pencere kutu üzerine sırayla delikler açılarak yapılır LCD’nin pozisyonunun doğru olduğuna ve pil için yer kalmış olduğuna emin olun aynı zamanda vida yerlerinin kutu içindeki malzemelere engel olmamalarına dikkat edin Kutu üzerine iki tane delik açarak LCDyi bu deliklere vida ve somun kullanılarak bağlayın Kutu ile LCD arasına bir tane daha somun konması uygun olabilir Böylece LCD’nin lehimlerinin LCD’nin kutuya düzgün biçimde oturmasını engellememesini sağlarız LCD’yi herhangi bir şeyin etkilemesi çalışmasını bozabilir LCD’nin takılacağı bölüm yapıldığında ve LCD kutuya takılmadan önce LCD’nin yerinin üzerine düğmeler için beş adet delik delin Ayrıca kutunun yan tarafına ultrasonik mikrofon ve hoparlör için iki delik delin Matkabın mikrofon ve hoparlörün bacakları kalınlığındaki ucunu kullanın ki bu parçalar sağlıklı bir şekilde otursunlar Düğmeleri şekil 2 deki gibi kablolayın ve fotoğraftaki sırayı takip ederek çok telli kablo kullanın Hoparlör ve mikrofon sert bir kablo kullanılarak bağlanmalıdır ki kutuya sağlam bir şekilde otursunlar Hoparlör ve mikrofonun birbirlerine göre düzgün durmalarına dikkat edin ki sinyal gönderimi ve dönüş yolu en iyi şekilde olsun 9V’luk pilin güç bağlantılarının PCB ile veya butonlarla temas etmemesine çok dikkat edin Böyle bir durum PIC ’in veya LCD’nin bozulmasına sebep olabilir Kartın arkasına ve düğmelerin uçlarına birkaç kat izolasyon bandı koyun Bir başka plastik de kutu kapandığı zaman pilin tıkırdamasını engellemek için kullanılabilir İlk testler Yapılan devreyi iyi bir şekilde kısa devrelere ve diğer şeylere dikkat ederek kontrol ettikten sonra IC1 opamp’ını takın fakat PIC’i takmayın Güç kaynağını açın ve IC3 regülatörünün çıkışında 5V olup olmadığına bakın VR1’i ayarlayarak Tr1 transistörünün beyzindeki polarmanın yaklaşık 0,3Volmasını sağlayın Eğer her şey doğruysa devreyi kapatın ve PIC16C84’ü (veya PIC16F84) takın PIC daha önce programlanmış olmalıdır (Daha sonra anlatılacak) Devreyi açın (hiçbir düğme basılı olmasın) PIC çalışmaya başlayacaktır Yapacağı ilk iş LCD’yi başlatmak, LCD’yi 4bit kontrol moduna ayarlamak, LCD’yi iki satır moduna ayarlamak ve şu mesajı görüntülemektir EPE PIC TAPE BOX PRESS SEND KEY Kontrast ayarı olan VR2’yi ayarlayarak görüntüyü okunaklı hale getirmeniz gerekebilir Hizalama rutinleri Bu noktada genişletilmiş program versiyonu için düğmeler kullanılarak bazı hizalama işlemleri uygulanması gerekmektedir Bu ileride “genişletilmiş program versiyonu” başlığı altında anlatılacaktır Oraya kadar bir sonraki paragraf her iki versiyon için de gereklidir Normal kullanımda cihaz ilk açıldığında ve açılış mesajı görüntülendiğinde yazılım S2 ile S5 arası bir tuşa basılması için sonsuz bir döngüye girerek bekler Cihazı ölçüm için yakındaki bir duvara tutun Cihaz ile duvar arasında başka bir cisim bulunmasın Gönderme düğmesi olan S2’ye basın Cihaz ile duvar arasındaki mesafe LCD’de metre, feet ve inç cinsinden görüntülenecektir “LIVE” kelimesi ve “mask” ile maskeleme değeri de görüntülenecektir Gönderme düğmesine basılı tutun ve duvara göre ileriye ve geriye giderek yapılan okumadaki değişimleri gözleyin Düğmeye basan elinizden sinyalin yansımamasına dikkat edin Max-min degerleri Maske değeri sıfır iken ve Tr1 transistörünün polarması 0,3V iken okunabilecek minimum uzaklık değeri 55mm değerindedir (2inç) Maksimum değer birkaç faktöre bağlıdır Ultrasonik hoparlörün gönderim gücü faktörlerden birisidir Bu değer üretim toleranslarından dolayı kaynaklanır ve aynı türden ürünlerin arasında değişik değerlere sahiptir Şimdi aynı şekilde ultrasonik mikrofonun duyarlılığı da değişkendir Alıcı ve vericinin birbirlerine göre duruş şekli de bu durumu etkiler Ultrasonik ışının yansıtıldığı yüzeyin doğal yapısı da faktörlerden birisidir Sert yüzeyler yumuşak yüzeylere göre daha güçlü ekolar meydana getirecektir Buna ek olarak eğer cihaz dışarıda kullanılırsa (Cihazın ıslanmamasına dikkat edin) rüzgar gönderilen ve yansıtılan sinyalleri saptırabilir veya engelleyebilir Böylece alınan sinyal genliği düşebilir Polarma sevıyesi En önemli faktör TR1in polarma seviyesidir Polarma değeri 0,3Va ayarlandığında maksimum olarak 6m’lik bir ölçüm mesafesi kabul edilebilir bir beklentidir Polarma değerini VR1’i kullanarak 0,5V’a ayarlamakla 10m’lik uzaklık ölçümü de mümkün olabilir Polarma değeri 0,6V’a da yükseltilebilir Böylelikle çok düşük genlikli eko sinyalleri de TR1 transistörünü de tetikleyebilir Fakat cihazı aşırı duyarlı yapmanın tehlikesi odada yayılan bir çok ekonun alınmasını sağlayarak yanlış okuma yapılmasına neden olabilir Ayrıca yüksek duyarlılık sistemin alıcı mikrofonda vericiye çok yakın olmasından dolayı meydana gelen çınlama ile de tetiklenmesine imkan verir Maskeleme özelliği bu etkinin genellikle ihmal edilmesini sağlar Ancak oldukça yüksek duyarlık ayarlarında işe yaramaz Normal ölçüm durumlarında tetiklemenin olabildiğince yüksek mesafe algılama özelliği yanında her zaman güvenilir olduğuna dikkat edin Maskeleme testi Maskeleme özelliğini test etmek için (polarma değeri yaklaşık 0,3V’ta iken) cihazı bir duvara bakan bir masanın kenarına yerleştirin ve sinyal yoluna bir sandalye koyun Gönderme düğmesi basılıyken sandalyenin pozisyonunu, duvar yerine sandalyenin uzaklığı görüntülenene kadar ayarlayın Şimdi gönderme düğmesi basılırken maskeleme düğmesine basın Maskeleme mesafesi sandalyenin biraz arkası kadar bir mesafeye eşit olduğunda sandalyeden gelen eko ortadan kalkacak ve duvarın değeri görüntülenecektir Maskeleme ön plandaki şeylerin istenen hedefi okumayı engellediği her durumda kullanılabilir Yeter ki hedeften yeterince güçlü bir sinyal cihaza ulaşsın Normal kullanımda ön plan ekoları olmadan ve polarma 0,4V’un altındayken maskeleme değerini sıfırın altında tutun Transistor ün polarma seviyesi yüksek ise maskeleme değerinin bire ayarlanması daha uygundur (Genişletilmiş versiyonun normal kullanımında en düşük maskeleme değeri otomatik olarak bire ayarlanır) Yaptığınız devreye en uygun polarma değerini kendininizin deneyerek bulmanız tavsiye edilir Veri kaydetme Görüntülenen okumayı kaydetmek için kayıt düğmesi olan S3’e basın Dikkat etmeniz gereken görüntülenen okumanın ölçüm yapılarak elde edilmiş değer olmasıdır Okuma düğmesine basılarak geri çağrılan değerler tekrar kendi üzerlerine kaydedilemezler Gerçek bir değere mi yoksa okuma düğmesine basılarak elde edilmiş bir değere mi baktığınızı anlamak için sırasıyla “LIVE” ve “SHOW” mesajları görüntülenir Sadece “LIVE” görüntülenirken kayıt yapabilirsiniz Yeni kaydedilen ölçümün kayıt numarası LCD’nin sağ üst köşesinde yazılıdır Farklı EEPROM adres çiftleri kayıt düğmesi her basıldığında yükselen bir şekilde kullanılır İzin verilen maksimum kayıt sayısı aşıldığında sayıcı resetlenir ve yeni kayıtları o adreste bulunan eski kayıtların üzerine yazar Veri okuma Okuma düğmesi basıldığında veri okuma yapılır Bu bölüm için farklı bir sayıcı kullanılır ve okuma düğmesi her basıldığında bu sayıcı bir artar Aynı şekilde bu sayıcının maksimum değerine ulaşıldığında sayıcı reset olur Görüntülenen kayıt yeni yapılan kayıt olmayabilir En son yapılan kaydı görüntülemek için okuma sayıcısındaki değer kaydetme sayıcısındaki değerle aynı olmalıdır Pratik durumda her iki sayıcı da üst üste birkaç ölçüm yapılacağı zaman sıfıra ayarlanmalıdır (daha önce geçen eeprom reset konusuna bakın) Kalıcılık Elektrik kesilse bile yapılan kayıtlar PICin EEPROMunda kalır Taki üzerine yeni değerler yazılıncaya kadar (Eğer PICi önce başka bir iş için programlamışsanız bu duruma dikkat etmeniz lazım) Daha önce de belirtildiği gibi kayıt düğmesi cihaz açılırken basılı tutulursa veriler sıfırlanırlar Standart yazılım ile cihazı her açtığınızda kayıt sayıcısı sıfırlanır Bundan dolayı art arda birkaç ölçüm yapacaksanız cihazı kapatmamanız gerekir Ancak genişletilmiş program hem okunan ölçüm değerlerini hem de sayaç değerini EEPROM’a kaydettiğinden cihazı kapatsanız dahi bu değer kaybolmaz yorumlar Ultrasonik hoparlörün PortA’nın RA0 ve RA1 uçları kullanılarak push-pull modunda sürülmesi PIC programlama ile uğraşan okuyucuların ilgisini çekmiş olabilir Programın başında genel başlangıç rutininde PortA’nın bu pinleri çıkış olarak ayarlanır ve RA2 ile RA4 arasındaki pinler giriş yapılarak PortA sıfırlanır Gönderim rutinine giriş sırasında (TXIT etiketinde) bir döngü değeri 10’a ayarlanır İki baytlık sayıcı temizlenir ve RA0 yüksek yapılır Böylelikle TX1’in bir tarafı yükseğe çekilmiş olur Daha sonra sekiz tane NOP komutuyla bir boşluk yapılır Daha sonra COMF PORTA,F komutu verilir Bu PortA’daki binary 00001 değerini 11110a çevirir (PortA’da sadece 5 kullanılabilir uç vardır) RA0 böylelikle sıfırlanmış ve RA1 birlenmiş olur Bu durum TX1 üzerindeki akım akışını tersine çevirir Diğer üç pin (RA2 ile RA4 arası) önemsizdir çünkü bu pinler giriş olarak ayarlanmıştır Daha sonra biraz daha uzun bir boşluk 12 adet NOP komutuyla sağlanır Bunun ardından COMF PORTA,F komutu tekrar verilir ve PortA’nın ilk değeri olan 00001 haline geri dönmesi sağlanır Döngü değeri bir azaltılır ve henüz sıfır olmamışsa rutin baştaki sekiz NOP komutunun en başına döner (BEAMIT etiketi) ve işlem tekrarlanır Döngünün sonunda gönderim işlemi biter ve PortA sıfırlanır Böylelikle 10 adet darbe gönderilmiş olur ve gönderilmek için harcanan zaman darbelerin frekansının 40kHz olmasını sağlar Gönderim rutini Liste1 de kısaltılmış olarak görülmektedir (BSF SAVE,0 komutu ölçümün gerektiğinde kaydedilebilmesi için bir bayrağı set eder) Liste 1 TIXT: MOVLW 10 MOVWF LOOPB CLRF COUNT0 CLRF COUNT1 BSF PORTA,0 BSF SAVE,0 BEAMIT: NOP(8 adet) COMF PORTA,F NOP(12 adet) COMF PORTA,F DECFSZ LOOPB,F GOTO BEAMIT CLRF PORTA CALL RECEIVE Çıkış darbelerini işaret boşluk oranında gözle görülebilir oranda dengesizlik görülebilecekken döngüdeki diğer komutların bulunması zamanlamayı dengelemektedir Bu döngüdeki komutları değiştirmeyin Bunu yapmanız frekansın 40kHz olmasını ve gönderim zamanını bozacaktır Alım rutini burada anlatılmak için çok uzundur ama şunu söyleyebiliriz ki iki baytlık zamanlama sayıcısı PortB’nin RB7 pininde bir değişim (Yüksekten düşüğe) görene kadar artar Bu noktada sayıcı durur MESAFE HESABI Ses havada 331,4m/sn hızında yol alır (normal şartlar altında) yani ders kitapları öyle söylüyor Diğer durumlarda sesin hızı değişebilir Kısa mesafelerde bu cihaz düşünülürse bu değişimler ihmal edilebilir Bundan dolayı bunlar ihmal edilmiştir (cihazı çok daha basit ve yapılması kolay bir hale getirmek için) Sesin hızı böylece bir sabit olarak alınır Yapılan testler ve ölçümler gösterdi ki 1000mm’lik mesafedeki bir hedef 618 sayma değerini üretmektedir (bu değer genişletilmiş versiyonda ayarlanabilir) 1000’i 618’e bölünce 1,6181229 değerini elde ediyoruz Buradan sayma değerini 1,618 ile çarparak metreye çevirmek uygun bir yaklaşım gibi görünüyor 1,618 değerini binary değer olarak göstermek için 2 bayt kullanıldı MSB ‘1’ değerini tutarken LSB 158 değerini tutar (256x0,618=158) Sayma değerini bu binary değerle bölmek için ilave bir teknik kullanılır Sonuç 10’luk hale getirilir ve LCD’ye metre cinsinden yazılır Binary metre değeri aynı zamanda 25,4’ün binary gösterimine de bölünür (MSB 25, LSB 102 çünkü 256x0,4=102) Böylece inç değeri elde edilir Aynı şekilde bu değer feet’e de çevrilir Her ikisi de onluk olarak LCD’ye yazılır Genisletılmıs program versiyonu Bu devrenin orijinal versiyonu TAPE99 diye adlandırılmıştır Fakat projenin dizayn edilmesi ile bu yazının yazılması arasında birkaç ay geçmiştir Bu makalenin yazılması sırasında yazar ince ayar opsiyonunun eklenmesinin maskeleme ofseti ve uzaklık hesaplama değerleri üzerinde küçük düzeltmeler yapılabilmesi için uygun olacağına karar vermiştir İzleyen paragraflar bu ayarların nasıl yapılacağını anlatır Bu versiyonun yazılımının ismi TAPE100 dür Bu versiyonu nasıl alacağınız makalenin sonunda yazmaktadır Zamanlama ayarları Çoğu örnekte zamanlama değerlerinin ilk halini değiştirmek pek gerekli değildir Gerekli olsa bile çok büyük bir ihtiyaç değildir Fakat uyuşturmanın ilk basamağı yeni yapılmış cihazlarda mutlaka uygulanmalıdır ADIM 1 LCD’nin kontrastı ayarlandığında ve açılış mesajı rahatlıkla göründüğünde (ilk testler başlığında anlatıldığı gibi) cihazı kapatın Okuma düğmesi basılı iken cihazı açın ve okuma düğmesini bırakın Açılış mesajının sağ üstünde “BOX” kelimesi “CLR” kelimesine dönüşecektir Bu işlem EEPROM belleğin tüm içeriğini siler ve zamanlama değerlerinin LSB kısmını ilk değerine (default) ayarlar İlk değerler temel zamanlama için EEPROM’un 62 baytında 158’dir ve maskeleme zamanı için EEPROM’un 63 baytında 234’tür ADIM 2 Tr1’in polarması hizalamanın ikinci adımında eko duyarlılığını minimuma indirmek için yaklaşık 03V’a ayarlanmış olmalıdır Cihazı kapatın ve gönderme düğmesi basılıyken geri açın ve gönderme düğmesini bırakın Ekran açılış mesajından mesafe ölçümü ekranına dönecektir ve üst satırda “TEST158” yazısı çıkacaktır Bu yazıyı takip eden ve yanıp sönen bir S harfi de görüntülenecektir Bu modda ultrasonik darbeler sürekli olarak gönderilir ve mesafe ölçümü görüntülenir Maskeleme değeri otomatik olarak sıfır’a ayarlanmıştır Şu anda 158 değeri kayıt ve okuma düğmeleri ile arttırılabilir veya azaltılabilir Değişim miktarı yaklaşık saniyede bir rakamdır Ultrasonik mikrofon ile arasında tam olarak bir metre mesafe olan bir duvara cihazı tutun ve kayıt ile okuma düğmelerine basarak okunan değerin tam 1000 metre olmasını sağlayın Kayıt düğmesi LSB değerini ve mesafe değerini bir arttırır, okuma ise bu değerleri düşürür Uzaklık değerinin LSB değerine göre değişim hızı oldukça yavaştır Temel zamanlama ayarlanmış oldu Şimdi cihazı kapatın ADIM 3 Maskeleme düğmesi basılıyken cihazı açın ve düğmeyi bırakın LCD ekranı açılış mesajından mesafe ölçümü ekranına dönecektir ve üst satırda “TEST234” yazısı çıkacaktır Bu yazıyı takip eden ve yanıp sönen bir M harfi de görüntülenecektir Bu modda ultrasonik darbeler yine sürekli olarak gönderilir ve mesafe ölçümü görüntülenir Maskeleme değeri ise otomatik olarak bir’e ayarlanmıştır Tr1 transistörünün polarmasını daha yüksek bir eko duyarlılığı için yaklaşık olarak 05V’a ayarlayın Şimdi 234 değeri kayıt ve okuma düğmelerine basılarak sırasıyla arttırılabilir veya azaltılabilir Değişim değeri yine yaklaşık saniyede bir rakamdır Cihazı duvardan birkaç metre geriye yerleştirin Cihazla duvar arasında herhangi bir cismin olmamasına dikkat edin Okunan mesafeyi kaydedin Şimdi maskeleme düğmesine tekrar tekrar basın ve her seferinde okunan değerleri yazın Eğer maskeleme hizalama değeri doğru ise okunan değerler neredeyse birbirine eşit olacaktır Eğer gerekiyorsa kayıt ve okuma düğmelerini kullanarak maskeleme değerini uygun şekilde değiştirin Böylece hizalama işlemi bitiyor Yeni değerler işlemler sırasında otomatik olarak EEPROM’a kaydedilir ve gelecekteki okuma işlemleri için kullanılır Eğer isterseniz bu değerleri aynı teknikleri kullanarak sonra değiştirebilirsinizDÜĞMELERİN ÖZETİ Özet olarak hizalama işlemleri sırasında kullanılan düğmelerin görevleri şunlardır Cihaz açılırken basılan düğme: • Gönderme – temel düzeltme modu • Kayıt – EEPROM’daki ölçümleri silme (zamanlama değerlerine dokunulmaz) • Maskeleme – Maskeleme değeri düzeltme modu • Okuma – Tüm EEPROM’un silinmesi • Temel ve maskeleme değeri düzeltme modundayken: • Kayıt görüntülenen değeri bir arttırır • Okuma görüntülenen değeri bir azaltır Yazılım kodları Kaynak kodlarının text dosyaları (ASM) gereken yerlerdeki açıklamalarla birlikte tüm rutinleri göstermektedir Bu kodlar TASM ile yazılmıştır TAPE99’un (standart program) ve TAPE100’ün (genişletilmiş program) dosyaları EPE Online’nın web sitesi [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] da ücretsiz olarak mevcuttur TAPE100 yazılımı ile programlanmış PIC’ler Magenta elektronikten alınabilir Yazılımı ve programlanmış çipleri almak konusunda daha fazla bilgi için bu sayıdaki Shop Talk sayfasına bakabilirsiniz Yazılımın Kodları : [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...] den indirilebilir Parca listesi Dirençler R1, R5, R8’den R11’e 10k (6 tane) R2, R3, R7 100k (3 tane) R4 1M R6 470k tümü 025W 5% karbon film veya daha iyisi Potansiyometreler VR1 20k trimpot VR2 10k trimpot Kondansatörler C1 22u elektrolitik, 16V C2, C4 100n seramik disk (02inçlik – 2 tane) C3, C5, C6 22n polistiren (3 tane) C7, C8 10p polistiren (2 tane) Yarıiletkenler TR1 BC549 npn transistör IC1 LM358 çift opamp IC2 PIC16C84 (veya PIC16F84) Programlanmış mikrokontrolcü – yazıya bakın IC3 78L05 +5V 100mA voltaj regülator Çeşitli S1 minyatür spst switch S2 to S5 minyatür push buton (4 tane) Mikrofon - RX1 minyatür 40kHz ultrasonik Hoparlör - TX1 minyatür 40kHz ultrasonic X1 4MHz kristal X2 16-karakter 2-satır alfanümerik LCD display B1 9V PP3 pil PCB alıntıdır

23-07-2007	#2
Profil Bilgileri stigmata41	--->: Pic İle Mesafe ÖlÇÜcÜ Arkadaşlar bu devreyi kesinlikle denemeyin Çünkü devreyi ben okulda uyguladım ve çalışmadığı için proje dersinden kaldım Devre de herşey normal çalışıyor aslında ancak bu devrenin programını yazan arkadaş TASM adında ve ilk sürümü 1985 yılında çıkmış ve DOS üzerinden çalışan bir program kullanmış ve asm dosyası hex e düzgün çevrilemediği için devre çalışmıyor Bilgilerinize sunuyorum


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder