FrMaLeV

**NesriN** · 27-04-2008

Çocuklar neden yalan söyler?

Hemen her çocuk yalan söyler Özellikle de kolay kurtulamayacağını hissettiği durumlarda Peki bu durumda anne babaların tepkisi nasıl olmalıdır? Çocuğun yalan söylenmesine nasıl engel olunabilir?

Uzmanlar, çocukların pek çok nedenle yalana başvurabileceğini belirtiyor

Bu durumla karşılaşan anne ve babaların, çocuklara ceza vermek yerine onları yalandan uzaklaştıracak başka yöntemler denemesi gerektiğini ifade ediyor

Özellikle hatayı gizlemek için söylenen yalan, uzmanlara göre çocukların cezadan kaçmak için başvurduğu bir yol olarak gösteriliyor

Ancak çocuk psikologları, yaşamının ilk 5 yılında çocuğun söylediği yalanlardan endişe duymamak gerektiğini çünkü gerçeği algılama ve ona sadık kalma davranışının bu yaşlardan sonra geliştiğini belirtiyor Öte yandan gerçeği ayırt edebilen çocuğun yine de yalan söylemeyi sürdürmesi durumunda uzmanlar, ebeveynleri bir problem olduğu konusunda uyarıyor

Çocuk yalan söylüyorsa mutlaka çevre ile olan ilişkilerinde yolunda gitmeyen bir şeyler oluyor Öte yandan hata yapmış çocuk, verilecek cezadan kaçmak için de yalana başvurabiliyor Çocuk; özellikle ekonomik anlamda kendisini çevresindekilerden aşağı görmeye başladığı zaman da yalana başvurup, kendisini olduğundan farklı durumlarda gösterebiliyor

Aileye söylenen yalanlardan en çok başvurulanı ise okuldaki başarısızlıkları gizlemek için söylenenler olarak gösteriliyor Okuldaki başarısızlık çocuğu rahatsız ediyor ve çocuk kendisini rahatsız eden bu gerçeği gizlemek için ailesine yalan söylüyor

Uzmanlar bu ve benzeri durumlarla karşılaşan ailelerin kesinlikle sert tutumlar içine girmemesini, çocuğun sevgisizlikten kaynaklanan sorunları olabileceği gibi çevresinden bu konuda model aldığı kişilerin olabileceğini belirtiyor

Çocukta yalan davranışının önlenmesi konusunda; çocuğu yalan söylemeye iten nedenlerin bir dedektif titizliği ile araştırılması, tespit edilmesi ve bu nedenlerin onunla “Böyle demek istiyor olabilir misin” diye konuşularak irdelenmesi, anne ve babaların kesinlikle yalan söylememesi, yalan karşısında çok sert ve aşağılayıcı tavır takınılmaması öneriliyor

Dil becerisi ve zekası , uydurma ve gizleme dürtülerinden hız alır
(Steine)

* Onur annesine ders notlarının hep iyi olduğunu söylüyordu Ayten Hanım bir gün Onur’un çantasında sınav sonuçlarını görünce, aslında gerçeğin hiç de Onur’un anlattığı gibi olmadığını gördü
* 10 yaşındaki Can, sıkça haftalığını kaybettiğini söyleyip babasından para istiyordu Annesi evde temizlik yaparken yatağının altında çerezlerden çıkma fazlaca oyuncak buldu Hatta daha yenmemiş bir kaç çerez paketi de vardı
* Mine, annesinin “Bilgisayarın neden bozuldu?”sorusuna karşılık “Ne oldu, anlayamadım Bilgisayar birden bire tuhaf sesler çıkarmaya başladı”dedi Halbuki Mine bilgisayarını oldukça fazla kurcaladığını biliyordu
Sizin çocuğunuz da böyle veya buna benzer davranışlar gösteriyorsa paniğe kapılmayın Çünkü, bu olayları yaşayan sadece siz değilsiniz Bütün çocuklar yalan söyler Ama yalancı doğmazlar Sadece, yalan söylemeyi öğrendikleri bir gelişim süreci yaşarlar Çocuklarımıza nasıl daha iyi yalan söylendiğini öğretir, yalanı kusur olarak görmemize rağmen, onlara yalan söylemeleri için uygun ortamları hazırlarız Çocukların hepsi bu yalanlarla bir şeye işaret etmektedir Yani yalanın bir hedefi vardır Bazı araştırmacılar, yalanı, söyleyenin patolojisini, yalanın hedefini ve içeriğini göz önünde bulundurarak, şöyle sınıflandırmışlardır

Yalanın Çeşidi : Neden söylendiği

Faydalı yalanlar : İlişkilerimizin iyiliği için
Histerik yalanlar : İlgi toplamak için
Savunma için söylenen yalanlar : Kendimizi zor durumdan kurtarmak için
Telafi etmek için söylenen yalanlar : Başkalarını etkilemek için
Dedikodu için söylenen yalanlar : Abartarak laf yaymak için Aşka gelip söylenen yalanlar : Başkalarının çıkarlarını gözetmek için
Patolojik yalanlar : Kendimizi ve başkalarını hırpalamak için

Çocuğunuzun yalanıyla özellikle ilk yalanıyla karşılaştığınızda, size en kaygı verici olan, onun kötü karakterli olabileceği korkusudur Paniğe kapılmadan, sakin ve doğru dürüst düşünebilmek için en iyisi olay geçinceye kadar serinkanlı olmaya çalışmaktır Çocukların yalan söylemeleri, doğruyu söylemeleri kadar normal gelişim gösteren bir davranıştır Uzmanlar, yalanın kişinin özerkliğini sağlama ve kendisini ailesinden farklı bir birey olarak kabul ettirme sürecinde geliştiğini vurgularlar Çocuklar, anne - babalarını kandırarak onların her şeye gücü yeten, her şeyi bilen insanlar olmadıklarını anlarlar Böylece, çocuklar, her zaman güçlü bir koruyucuları olması gerektiği biçimindeki fantezilerinin ne kadar yanlış olduğunu keşfederler Çocuklar, bu fantezilerden sıyrılmak için kendi kendilerini koruma ve kendi kendilerine göz kulak olma sorumluluğunu geliştirirler
Bir çocuğun ilk araştırıcı yalanı söylemesi kaçınılmazdır Bu yalanlara hazırlıklı olmanız gerekir Bu, gerçeği sınama yolunda atılmış bir adım ve yaşam deneyimidir Uzmanlar yedi yaş öncesinde çocuğun yalan söylemediğini ileri sürerler Bu yaş dönemindeki çocukların yalanları kendilerine hoş gelen hayallerden kurulmuş bir oyundur Kendilerine haz sağlamak için böyle bir oyunu oynayıp dururlar sürekli Kendi düşlerine gerçekmiş gibi bakan anlatma meraklısı çocuklara “yalancı”damgasının vurulması oldukça yanlıştır
Küçük çocuklarda sık rastlanılan bir yalan türü de işlenen bir kötülüğün gizlenmesi ya da ört bas edilmesidir Bunun esas nedeni başlarına gelecek negatif sonuçlardan kaçınmaktır Bu çeşit yalan 9 ve daha ileri yaşlarda bilinçlenmeye başlar ve kötü sonuçlar verebilecek boyutlara ulaşır Anında uydurulmuş değildir Önceden planlanmıştır Ört bas edici yalanın altında bazen çok önemli bir mesaj yatabilir Bu davranışın nedenleri araştırılırsa örtülü kalmış sorun bulunabilir
Palavracı yalanlara da çok sık rastlanır Çocuklar çevrelerinin gözünde daha saygın olmak isterler Bu nedenle uydurulmuş öykülerle böbürlenmekten sevinç ve gurur duyarlar Bazen de bu yalanlarla arkadaş kazanmak isterler Bu tip yalanlara dileklerin gerçekleşmesini sağlayan yalanlar da denilebilir Bu yalanlar, oldukça normal görünmektedir Ama palavracı yalanların geliştirilmesi ve devamlılık göstermesi, bir takım davranışsal problemlere yol açar Örneğin; bu durumdaki çocuklar omuzlarına yüklenmek istenen küçük çaptaki ödevlere ellerinden geldiği kadar yan çizerler Çünkü kendi hayallerinin esiri olur ve bu hayal sahnelerinin tadını çıkarmaktan haz duyarlar Böyle çocuklar büyüyüp gerçekçi düşünce aşamasına ulaştıkları halde hala çevrelerindeki kişileri aldatmayı sürdürürler
Çocuklar, yaptıkları yanlış bir davranışın sonucundan korktukları için değil, sadece bu olaydan sıyrılıp sıyrılamayacaklarını anlamak için de yalan söyleyebilirler Böylece hem olaydan sıyrılacak hem de kendi gücünü denemiş olacaktır Bu durumda, onu hemen cezalandırmaktansa, yalanın altında yatan anlama bakmak gerekir
Ayrıca aşırı duygusal çocuklar kaygı ve çekingenlikleri yüzünden yalan söyleyebilirler Çekingen çocuk yaptığı hatayı bir türlü itiraf edemez Bu durum da onu çeşitli yalanlar uydurmaya teşvik edebilir
Yalan, iç çatışmaların yoğun yaşandığı durumlarda da ortaya çıkabilir Özellikle önemli gelişim dönemlerinde yaşanılan çatışma ve sıkıntılar gerilime neden olur Bu gerilim bazen öyküler uydurmayla rahatlama yolu bulur Bu öyküler gerçeğe yakındır Bu yalanları diğerlerinden ayırmayı bilmek gerekir Çünkü bu bir tür ruhsal rahatsızlığın dışa vurumudur Böyle çocuklar kayıtsız, umursamaz, sevinçli görünürler Arkadaş ilişkileri iyi değildir ve davranışları oldukça çocuksudur Bazı incelemeler kötü, elverişsiz aile içi ortamın bu durumu oluşturduğunu göstermiştir
Yalan, bazen bir patoloji (hastalık) belirtisi de olabilir Ağır psikolojik dengesizliklerde ya da kişilik bozukluklarında yalana rastlanabilir Patolojik durumda eğitsel etkiler üzerinde durulması gerekir

**NesriN** · 27-04-2008

ERGENLİKTE YALAN:
Çocukluğun ilk yıllarında çocukların kandırma operasyonu, başarısızlıkla sonuçlanır Çünkü yüz ifadeleri yalan söylediklerini açığa vurur Çocuklar, büyüdükçe yüz ifadelerini ve beden dillerini kontrol etmeyi öğrenirler Bu konudaki başarı, ergenliğin ilk yıllarından başlayarak gelişir Çünkü büyüdükçe yalan sözcüklerin yanı sıra nasıl yanıltıcı bir vücut dili kullanacaklarını da öğrenirler
Ergenlik çağındaki gençler, spor müsabakalarına katılarak nasıl hile yapacaklarını öğrenirler Spor müsabakaları bir bakıma yalan ve hile becerilerini geliştirmek için uygun ortam hazırlar Basketbol ve futbol gibi sporlarda oyuncular, rakip takım oyuncularını şaşırtmak için çeşitli hilelere başvururlar (yanlış yöne bakarak rakip oyuncunun topun gideceği taraf konusunda kafasını karıştırmak gibi) “Papaz kaçtı”gibi kağıt oyunlarını oynayan çocuklar, papazın kendilerinde olduğu anlaşılmasın diye yüz ifadelerini ve duygularını kontrol etmeyi öğrenirler Tavla, satranç ve dama gibi oyunları oynayarak karşıdaki kişinin yaptığı hamleyle uğradığımız hayal kırıklığını nasıl gizlememiz gerektiğini öğreniriz
Çocukluğun ilk yıllarında doğrunun tüm çıplaklığıyla söylenmesi hoş görülse de (”Babaanne kıyafetin çok komik görünüyor”gibi), ergenlik çağına gelen çocuklara bunun tam tersi öğretilir Ayrıca, beyaz yalanlar sosyal ortamlarda kullanılabilecek bir reçete olarak gösterilir Çocuklara insanları üzecek gerçekleri söylememeleri öğretilir (Kendi ailesi içinde bile) Sonuçta, ergenlik çağındaki çocuklar, yavaş yavaş hile ve yalan içerecek şekilde bilgi, fikir, duygu ve düşüncelerini toplumdan saklama veya yerine göre göstermeyi öğrenmeye başlarlar Bu bir dereceye kadar her ailede öğretilir Fakat, bazı ailelerin dışarı vermek istemediği sırlar, annenin ya da babanın saçlarının boyalı olduğu veya en son tatilde çok para harcanması nedeniyle çıkan kavga gibi basit şeylerdir
Ergenlik çağındaki çocuklar etkili bir şekilde yalan söylemeyi ve toplumda kendilerine yer edinmeyi öğrenirler Psikolog Maria Vasek, çocuklarda yalanın gelişimini incelemiştir Vasek, yalan için gerekli becerilerin, davranışları düzenleme ve ilişkileri yönlendirme açısından da gerekli olduğunu ve bunlar olmaksızın insanın var olamayacağını savunur
ÇOCUĞUMUZU YALANA NASIL TEŞVİK EDİYORUZ?
Çocukların bizim iyiliğimiz için bize yalan söylemeleri, yine bizden öğrendikleri bir yoldur Çocuklarının iyiliği için, bazı küçük “zararsız”yalanlara başvurmayan ana - baba yok gibidir Örneğin, o erbat ilacın kendi iyiliği için tatlı geleceğini duysa bile, ana - babanın kendi istekleri doğrultusunda gerçekleri çarpıtabildikleri kanısına varacaktır
Çocuklarımıza doğru söylemenin önemini belirtirken, davranışlarımızla ve uyarılarımızla bunu göstermiyoruz Hatta gösterdiğimiz kimi davranış onu yalana teşvik ediyor olabilir Bunlara kısaca değinelim :
* Tehditler her ne kadar yetişkinlere mantıklı gelse de aslında işe yaramaktan çok uzaktır Davranışın tekrarlanması için bir işarettir Çünkü çocuğun kişiliğine bir meydan okumadır Başkalarına aptal olmadığını kanıtlamak isteyen çocuk tehdide karşılık bir yalan kılıfı hazırlayacaktır
* Rüşvet, yani “Eğer şöyle yapmazsan…”mantığı yarardan çok zararı olan bir uyarıdır Bu tür sözler, ona, yeteneklerinden şüphe ettiğimiz mesajını iletir Çocuk rüşvet şeklinde kullanılan ödülü elde edebilmek için pazarlığa, şantaja ve yalana başvurabilir
* Çocuğunuzu, bir şey için söz vermeye zorluyor olabilirsiniz Sözünü yerine getiremeyeceğini anladığında hileli yollar aramaya koyulabilir
* Çocuğunuza savunmaya yönelik sorular soruyor olabilirsiniz Matematikten 5 alıyorsun değil mi? Emin misin? vb gibi Bu sorularımız, onu savunmak için yalan söylemeye kışkırtıyor olabilir
* Çocuğunuzun yaptıklarıyla alay etme, öğrenmeye önemli bir engel ve çocuk için ciddi bir ruhsal bunalımın kaynağıdır “Ne kadar aptalsın!”"Senden de bu beklenirdi zaten!”"Senin ne olacağın şimdiden belli”vb Bu sözlerle iletişimi zedelenen çocuk, anne ve babası için yalanlarla dolu intikam fantezilerini geliştirebilir
* Oyuncağını kırdığını söylediğinde belki de dayak attınız ya da çok kızdınız Çocuklar gerçekler için cezalandırıldıklarında kendilerini savunmak için yalan söylerler Çocuğun yaptığı hata ile söylediği söz ayrı ayrı değerlendirilmelidir Bu ayrımın çocuk için yanlış anlamaya meydan vermeyecek biçimde açık olması gerekir
YALANLAR KARŞISINDA NELER YAPALIM?
Yalanla karşı karşıya kalınca çocuklarımızı hemen sorguya mı çekelim, yoksa öfkemiz yatışıncaya kadar bekleyelim mi? Yoksa ceza mı verelim? Ne kadar sert bir ceza verelim? Acaba olayı görmezlikten mi gelelim? Nasıl davranıcağımızı belirlemeden önce, kendi kendimize şu soruları sorarak cevaplayalım
“Çocuğum benden birşey mi bekliyor? İlgi mi? Övgü mü? Kişiliğini tanımamı mı? Aradığı şeyi daha önceki yalanlarında ona sağlamış mıydım? Yoksa kendisini önemli mi göstermek istiyor? Ben, iyi bir model miyim? Ona verdiğim sözleri tutabiliyor muyum? Doğru söylemenin önemini belirtirken bunu davranışlarımla gösterebiliyor muyum?”
Bütün çocuklar yalan söyler Normal bir yalanla başa çıkmanın kesin bir yanıtı yoktur Profesyonel görüşler bile genellikle kişisel görüşlere dayanır Bu nedenle öneriler sadece rehber olarak ele alınmalıdır
Yaşı küçük bir çocuğun söylediği yalanlar çoğunlukla fantezi ve uydurmanın bir bileşkesidir Yalanı hoş olarak algılamak ya da çocuğu cezalandırmak yerine ebeveyn, çocuğun gerçeği görmesine yardımcı olmalıdır Boşanmış bir ailenin 5 yaşındaki çocuğu, babasıyla kalırken aynen annesinin evinde olduğu gibi bu evde de kendi odasına bir televizyon istediğini söyler Baba kızının annesinin evindeki odasında bir televizyonu olmadığından emin olduğundan “Hem annenin evinde hem de burada kendine ait bir televizyon istediğini mi söylemek istiyorsun?”diye cevap verir Çocuk bu soruya doğru cevap vermek zorunda kalır ve sorun o anda çözülür
Ergenlik öncesi ve ergenlik çağındaki çocuk yalan söylediğini bilir Sorgulanan yalanın etkilerinin tartışılması ve uygun ceza (belirlendiyse) en iyi çözüm olabilir Yalanın sebep olduğu kötülüklere filozofik bir açıklama getirmek etkili görünmez ve iki yüzlülük olarak adlandırılır Ayrıca yazımızda belirttiğimiz gibi şiddetli cezalandırma gelecekte yalan söyleme olasılığını artırabilir
Süreklilik gösteren yalanlarla doğrudan ilgilenilmelidir Bu tip yalanlar risk faktörü taşıdığından bir profesyonel tarafından ele alınmalıdır Patolojik yalan için tek bir tedavi yöntemi yoktur Bu yalanlar daha çok anne babadan birinin yokluğu sebebiyle gelişir
SON SÖZ
Çocuklarımızı doğru ve dürüst olmaları için yetiştiririz; fakat bir bakarız yalan söylüyorlar Sırlar, yalan ve kendini kandırma, yaşamın gerçekleridir
Nyberg, yalanla ilgili olarak “Yalan, doğrunun egemen olduğu bir dünyada ara sıra ortaya çıkan basiretli bir hata olarak tolere edilmemeli Yalan, daha çok dünyayı düzene sokmak ve şekle koymak için başvurulan, birbirinden farklı bireylerin aralarındaki problemleri çözmelerini sağlayan, acıyla başa çıkabilmeye yardımcı olan, bireyselliği yakalayabilmeye destek veren ve insanı yaşama bağlayan bir mekanizma olarak algılanmalıdır”demiştir
Aslında olgunluğun bir boyutu, yalanın olumlu yönlerini yakalayabilme, yalanların olumsuz etkilerinden nasıl ve ne şekilde kaçınacağımızı belirleyebilme becerisini kazanmaktır

27-04-2008	#1
Profil Bilgileri NesriN Reklam www.dantel-orgu.com	Çocuklar neden yalan söyler? Çocuklar neden yalan söyler? Hemen her çocuk yalan söyler Özellikle de kolay kurtulamayacağını hissettiği durumlarda Peki bu durumda anne babaların tepkisi nasıl olmalıdır? Çocuğun yalan söylenmesine nasıl engel olunabilir? Uzmanlar, çocukların pek çok nedenle yalana başvurabileceğini belirtiyor Bu durumla karşılaşan anne ve babaların, çocuklara ceza vermek yerine onları yalandan uzaklaştıracak başka yöntemler denemesi gerektiğini ifade ediyor Özellikle hatayı gizlemek için söylenen yalan, uzmanlara göre çocukların cezadan kaçmak için başvurduğu bir yol olarak gösteriliyor Ancak çocuk psikologları, yaşamının ilk 5 yılında çocuğun söylediği yalanlardan endişe duymamak gerektiğini çünkü gerçeği algılama ve ona sadık kalma davranışının bu yaşlardan sonra geliştiğini belirtiyor Öte yandan gerçeği ayırt edebilen çocuğun yine de yalan söylemeyi sürdürmesi durumunda uzmanlar, ebeveynleri bir problem olduğu konusunda uyarıyor Çocuk yalan söylüyorsa mutlaka çevre ile olan ilişkilerinde yolunda gitmeyen bir şeyler oluyor Öte yandan hata yapmış çocuk, verilecek cezadan kaçmak için de yalana başvurabiliyor Çocuk; özellikle ekonomik anlamda kendisini çevresindekilerden aşağı görmeye başladığı zaman da yalana başvurup, kendisini olduğundan farklı durumlarda gösterebiliyor Aileye söylenen yalanlardan en çok başvurulanı ise okuldaki başarısızlıkları gizlemek için söylenenler olarak gösteriliyor Okuldaki başarısızlık çocuğu rahatsız ediyor ve çocuk kendisini rahatsız eden bu gerçeği gizlemek için ailesine yalan söylüyor Uzmanlar bu ve benzeri durumlarla karşılaşan ailelerin kesinlikle sert tutumlar içine girmemesini, çocuğun sevgisizlikten kaynaklanan sorunları olabileceği gibi çevresinden bu konuda model aldığı kişilerin olabileceğini belirtiyor Çocukta yalan davranışının önlenmesi konusunda; çocuğu yalan söylemeye iten nedenlerin bir dedektif titizliği ile araştırılması, tespit edilmesi ve bu nedenlerin onunla “Böyle demek istiyor olabilir misin” diye konuşularak irdelenmesi, anne ve babaların kesinlikle yalan söylememesi, yalan karşısında çok sert ve aşağılayıcı tavır takınılmaması öneriliyor Dil becerisi ve zekası , uydurma ve gizleme dürtülerinden hız alır (Steine) * Onur annesine ders notlarının hep iyi olduğunu söylüyordu Ayten Hanım bir gün Onur’un çantasında sınav sonuçlarını görünce, aslında gerçeğin hiç de Onur’un anlattığı gibi olmadığını gördü * 10 yaşındaki Can, sıkça haftalığını kaybettiğini söyleyip babasından para istiyordu Annesi evde temizlik yaparken yatağının altında çerezlerden çıkma fazlaca oyuncak buldu Hatta daha yenmemiş bir kaç çerez paketi de vardı * Mine, annesinin “Bilgisayarın neden bozuldu?”sorusuna karşılık “Ne oldu, anlayamadım Bilgisayar birden bire tuhaf sesler çıkarmaya başladı”dedi Halbuki Mine bilgisayarını oldukça fazla kurcaladığını biliyordu Sizin çocuğunuz da böyle veya buna benzer davranışlar gösteriyorsa paniğe kapılmayın Çünkü, bu olayları yaşayan sadece siz değilsiniz Bütün çocuklar yalan söyler Ama yalancı doğmazlar Sadece, yalan söylemeyi öğrendikleri bir gelişim süreci yaşarlar Çocuklarımıza nasıl daha iyi yalan söylendiğini öğretir, yalanı kusur olarak görmemize rağmen, onlara yalan söylemeleri için uygun ortamları hazırlarız Çocukların hepsi bu yalanlarla bir şeye işaret etmektedir Yani yalanın bir hedefi vardır Bazı araştırmacılar, yalanı, söyleyenin patolojisini, yalanın hedefini ve içeriğini göz önünde bulundurarak, şöyle sınıflandırmışlardır Yalanın Çeşidi : Neden söylendiği Faydalı yalanlar : İlişkilerimizin iyiliği için Histerik yalanlar : İlgi toplamak için Savunma için söylenen yalanlar : Kendimizi zor durumdan kurtarmak için Telafi etmek için söylenen yalanlar : Başkalarını etkilemek için Dedikodu için söylenen yalanlar : Abartarak laf yaymak için Aşka gelip söylenen yalanlar : Başkalarının çıkarlarını gözetmek için Patolojik yalanlar : Kendimizi ve başkalarını hırpalamak için Çocuğunuzun yalanıyla özellikle ilk yalanıyla karşılaştığınızda, size en kaygı verici olan, onun kötü karakterli olabileceği korkusudur Paniğe kapılmadan, sakin ve doğru dürüst düşünebilmek için en iyisi olay geçinceye kadar serinkanlı olmaya çalışmaktır Çocukların yalan söylemeleri, doğruyu söylemeleri kadar normal gelişim gösteren bir davranıştır Uzmanlar, yalanın kişinin özerkliğini sağlama ve kendisini ailesinden farklı bir birey olarak kabul ettirme sürecinde geliştiğini vurgularlar Çocuklar, anne - babalarını kandırarak onların her şeye gücü yeten, her şeyi bilen insanlar olmadıklarını anlarlar Böylece, çocuklar, her zaman güçlü bir koruyucuları olması gerektiği biçimindeki fantezilerinin ne kadar yanlış olduğunu keşfederler Çocuklar, bu fantezilerden sıyrılmak için kendi kendilerini koruma ve kendi kendilerine göz kulak olma sorumluluğunu geliştirirler Bir çocuğun ilk araştırıcı yalanı söylemesi kaçınılmazdır Bu yalanlara hazırlıklı olmanız gerekir Bu, gerçeği sınama yolunda atılmış bir adım ve yaşam deneyimidir Uzmanlar yedi yaş öncesinde çocuğun yalan söylemediğini ileri sürerler Bu yaş dönemindeki çocukların yalanları kendilerine hoş gelen hayallerden kurulmuş bir oyundur Kendilerine haz sağlamak için böyle bir oyunu oynayıp dururlar sürekli Kendi düşlerine gerçekmiş gibi bakan anlatma meraklısı çocuklara “yalancı”damgasının vurulması oldukça yanlıştır Küçük çocuklarda sık rastlanılan bir yalan türü de işlenen bir kötülüğün gizlenmesi ya da ört bas edilmesidir Bunun esas nedeni başlarına gelecek negatif sonuçlardan kaçınmaktır Bu çeşit yalan 9 ve daha ileri yaşlarda bilinçlenmeye başlar ve kötü sonuçlar verebilecek boyutlara ulaşır Anında uydurulmuş değildir Önceden planlanmıştır Ört bas edici yalanın altında bazen çok önemli bir mesaj yatabilir Bu davranışın nedenleri araştırılırsa örtülü kalmış sorun bulunabilir Palavracı yalanlara da çok sık rastlanır Çocuklar çevrelerinin gözünde daha saygın olmak isterler Bu nedenle uydurulmuş öykülerle böbürlenmekten sevinç ve gurur duyarlar Bazen de bu yalanlarla arkadaş kazanmak isterler Bu tip yalanlara dileklerin gerçekleşmesini sağlayan yalanlar da denilebilir Bu yalanlar, oldukça normal görünmektedir Ama palavracı yalanların geliştirilmesi ve devamlılık göstermesi, bir takım davranışsal problemlere yol açar Örneğin; bu durumdaki çocuklar omuzlarına yüklenmek istenen küçük çaptaki ödevlere ellerinden geldiği kadar yan çizerler Çünkü kendi hayallerinin esiri olur ve bu hayal sahnelerinin tadını çıkarmaktan haz duyarlar Böyle çocuklar büyüyüp gerçekçi düşünce aşamasına ulaştıkları halde hala çevrelerindeki kişileri aldatmayı sürdürürler Çocuklar, yaptıkları yanlış bir davranışın sonucundan korktukları için değil, sadece bu olaydan sıyrılıp sıyrılamayacaklarını anlamak için de yalan söyleyebilirler Böylece hem olaydan sıyrılacak hem de kendi gücünü denemiş olacaktır Bu durumda, onu hemen cezalandırmaktansa, yalanın altında yatan anlama bakmak gerekir Ayrıca aşırı duygusal çocuklar kaygı ve çekingenlikleri yüzünden yalan söyleyebilirler Çekingen çocuk yaptığı hatayı bir türlü itiraf edemez Bu durum da onu çeşitli yalanlar uydurmaya teşvik edebilir Yalan, iç çatışmaların yoğun yaşandığı durumlarda da ortaya çıkabilir Özellikle önemli gelişim dönemlerinde yaşanılan çatışma ve sıkıntılar gerilime neden olur Bu gerilim bazen öyküler uydurmayla rahatlama yolu bulur Bu öyküler gerçeğe yakındır Bu yalanları diğerlerinden ayırmayı bilmek gerekir Çünkü bu bir tür ruhsal rahatsızlığın dışa vurumudur Böyle çocuklar kayıtsız, umursamaz, sevinçli görünürler Arkadaş ilişkileri iyi değildir ve davranışları oldukça çocuksudur Bazı incelemeler kötü, elverişsiz aile içi ortamın bu durumu oluşturduğunu göstermiştir Yalan, bazen bir patoloji (hastalık) belirtisi de olabilir Ağır psikolojik dengesizliklerde ya da kişilik bozukluklarında yalana rastlanabilir Patolojik durumda eğitsel etkiler üzerinde durulması gerekir

27-04-2008	#2
Profil Bilgileri NesriN Reklam www.dantel-orgu.com	--->: Çocuklar neden yalan söyler? ERGENLİKTE YALAN: Çocukluğun ilk yıllarında çocukların kandırma operasyonu, başarısızlıkla sonuçlanır Çünkü yüz ifadeleri yalan söylediklerini açığa vurur Çocuklar, büyüdükçe yüz ifadelerini ve beden dillerini kontrol etmeyi öğrenirler Bu konudaki başarı, ergenliğin ilk yıllarından başlayarak gelişir Çünkü büyüdükçe yalan sözcüklerin yanı sıra nasıl yanıltıcı bir vücut dili kullanacaklarını da öğrenirler Ergenlik çağındaki gençler, spor müsabakalarına katılarak nasıl hile yapacaklarını öğrenirler Spor müsabakaları bir bakıma yalan ve hile becerilerini geliştirmek için uygun ortam hazırlar Basketbol ve futbol gibi sporlarda oyuncular, rakip takım oyuncularını şaşırtmak için çeşitli hilelere başvururlar (yanlış yöne bakarak rakip oyuncunun topun gideceği taraf konusunda kafasını karıştırmak gibi) “Papaz kaçtı”gibi kağıt oyunlarını oynayan çocuklar, papazın kendilerinde olduğu anlaşılmasın diye yüz ifadelerini ve duygularını kontrol etmeyi öğrenirler Tavla, satranç ve dama gibi oyunları oynayarak karşıdaki kişinin yaptığı hamleyle uğradığımız hayal kırıklığını nasıl gizlememiz gerektiğini öğreniriz Çocukluğun ilk yıllarında doğrunun tüm çıplaklığıyla söylenmesi hoş görülse de (”Babaanne kıyafetin çok komik görünüyor”gibi), ergenlik çağına gelen çocuklara bunun tam tersi öğretilir Ayrıca, beyaz yalanlar sosyal ortamlarda kullanılabilecek bir reçete olarak gösterilir Çocuklara insanları üzecek gerçekleri söylememeleri öğretilir (Kendi ailesi içinde bile) Sonuçta, ergenlik çağındaki çocuklar, yavaş yavaş hile ve yalan içerecek şekilde bilgi, fikir, duygu ve düşüncelerini toplumdan saklama veya yerine göre göstermeyi öğrenmeye başlarlar Bu bir dereceye kadar her ailede öğretilir Fakat, bazı ailelerin dışarı vermek istemediği sırlar, annenin ya da babanın saçlarının boyalı olduğu veya en son tatilde çok para harcanması nedeniyle çıkan kavga gibi basit şeylerdir Ergenlik çağındaki çocuklar etkili bir şekilde yalan söylemeyi ve toplumda kendilerine yer edinmeyi öğrenirler Psikolog Maria Vasek, çocuklarda yalanın gelişimini incelemiştir Vasek, yalan için gerekli becerilerin, davranışları düzenleme ve ilişkileri yönlendirme açısından da gerekli olduğunu ve bunlar olmaksızın insanın var olamayacağını savunur ÇOCUĞUMUZU YALANA NASIL TEŞVİK EDİYORUZ? Çocukların bizim iyiliğimiz için bize yalan söylemeleri, yine bizden öğrendikleri bir yoldur Çocuklarının iyiliği için, bazı küçük “zararsız”yalanlara başvurmayan ana - baba yok gibidir Örneğin, o erbat ilacın kendi iyiliği için tatlı geleceğini duysa bile, ana - babanın kendi istekleri doğrultusunda gerçekleri çarpıtabildikleri kanısına varacaktır Çocuklarımıza doğru söylemenin önemini belirtirken, davranışlarımızla ve uyarılarımızla bunu göstermiyoruz Hatta gösterdiğimiz kimi davranış onu yalana teşvik ediyor olabilir Bunlara kısaca değinelim : * Tehditler her ne kadar yetişkinlere mantıklı gelse de aslında işe yaramaktan çok uzaktır Davranışın tekrarlanması için bir işarettir Çünkü çocuğun kişiliğine bir meydan okumadır Başkalarına aptal olmadığını kanıtlamak isteyen çocuk tehdide karşılık bir yalan kılıfı hazırlayacaktır * Rüşvet, yani “Eğer şöyle yapmazsan…”mantığı yarardan çok zararı olan bir uyarıdır Bu tür sözler, ona, yeteneklerinden şüphe ettiğimiz mesajını iletir Çocuk rüşvet şeklinde kullanılan ödülü elde edebilmek için pazarlığa, şantaja ve yalana başvurabilir * Çocuğunuzu, bir şey için söz vermeye zorluyor olabilirsiniz Sözünü yerine getiremeyeceğini anladığında hileli yollar aramaya koyulabilir * Çocuğunuza savunmaya yönelik sorular soruyor olabilirsiniz Matematikten 5 alıyorsun değil mi? Emin misin? vb gibi Bu sorularımız, onu savunmak için yalan söylemeye kışkırtıyor olabilir * Çocuğunuzun yaptıklarıyla alay etme, öğrenmeye önemli bir engel ve çocuk için ciddi bir ruhsal bunalımın kaynağıdır “Ne kadar aptalsın!”"Senden de bu beklenirdi zaten!”"Senin ne olacağın şimdiden belli”vb Bu sözlerle iletişimi zedelenen çocuk, anne ve babası için yalanlarla dolu intikam fantezilerini geliştirebilir * Oyuncağını kırdığını söylediğinde belki de dayak attınız ya da çok kızdınız Çocuklar gerçekler için cezalandırıldıklarında kendilerini savunmak için yalan söylerler Çocuğun yaptığı hata ile söylediği söz ayrı ayrı değerlendirilmelidir Bu ayrımın çocuk için yanlış anlamaya meydan vermeyecek biçimde açık olması gerekir YALANLAR KARŞISINDA NELER YAPALIM? Yalanla karşı karşıya kalınca çocuklarımızı hemen sorguya mı çekelim, yoksa öfkemiz yatışıncaya kadar bekleyelim mi? Yoksa ceza mı verelim? Ne kadar sert bir ceza verelim? Acaba olayı görmezlikten mi gelelim? Nasıl davranıcağımızı belirlemeden önce, kendi kendimize şu soruları sorarak cevaplayalım “Çocuğum benden birşey mi bekliyor? İlgi mi? Övgü mü? Kişiliğini tanımamı mı? Aradığı şeyi daha önceki yalanlarında ona sağlamış mıydım? Yoksa kendisini önemli mi göstermek istiyor? Ben, iyi bir model miyim? Ona verdiğim sözleri tutabiliyor muyum? Doğru söylemenin önemini belirtirken bunu davranışlarımla gösterebiliyor muyum?” Bütün çocuklar yalan söyler Normal bir yalanla başa çıkmanın kesin bir yanıtı yoktur Profesyonel görüşler bile genellikle kişisel görüşlere dayanır Bu nedenle öneriler sadece rehber olarak ele alınmalıdır Yaşı küçük bir çocuğun söylediği yalanlar çoğunlukla fantezi ve uydurmanın bir bileşkesidir Yalanı hoş olarak algılamak ya da çocuğu cezalandırmak yerine ebeveyn, çocuğun gerçeği görmesine yardımcı olmalıdır Boşanmış bir ailenin 5 yaşındaki çocuğu, babasıyla kalırken aynen annesinin evinde olduğu gibi bu evde de kendi odasına bir televizyon istediğini söyler Baba kızının annesinin evindeki odasında bir televizyonu olmadığından emin olduğundan “Hem annenin evinde hem de burada kendine ait bir televizyon istediğini mi söylemek istiyorsun?”diye cevap verir Çocuk bu soruya doğru cevap vermek zorunda kalır ve sorun o anda çözülür Ergenlik öncesi ve ergenlik çağındaki çocuk yalan söylediğini bilir Sorgulanan yalanın etkilerinin tartışılması ve uygun ceza (belirlendiyse) en iyi çözüm olabilir Yalanın sebep olduğu kötülüklere filozofik bir açıklama getirmek etkili görünmez ve iki yüzlülük olarak adlandırılır Ayrıca yazımızda belirttiğimiz gibi şiddetli cezalandırma gelecekte yalan söyleme olasılığını artırabilir Süreklilik gösteren yalanlarla doğrudan ilgilenilmelidir Bu tip yalanlar risk faktörü taşıdığından bir profesyonel tarafından ele alınmalıdır Patolojik yalan için tek bir tedavi yöntemi yoktur Bu yalanlar daha çok anne babadan birinin yokluğu sebebiyle gelişir SON SÖZ Çocuklarımızı doğru ve dürüst olmaları için yetiştiririz; fakat bir bakarız yalan söylüyorlar Sırlar, yalan ve kendini kandırma, yaşamın gerçekleridir Nyberg, yalanla ilgili olarak “Yalan, doğrunun egemen olduğu bir dünyada ara sıra ortaya çıkan basiretli bir hata olarak tolere edilmemeli Yalan, daha çok dünyayı düzene sokmak ve şekle koymak için başvurulan, birbirinden farklı bireylerin aralarındaki problemleri çözmelerini sağlayan, acıyla başa çıkabilmeye yardımcı olan, bireyselliği yakalayabilmeye destek veren ve insanı yaşama bağlayan bir mekanizma olarak algılanmalıdır”demiştir Aslında olgunluğun bir boyutu, yalanın olumlu yönlerini yakalayabilme, yalanların olumsuz etkilerinden nasıl ve ne şekilde kaçınacağımızı belirleyebilme becerisini kazanmaktır

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevap	son Mesaj
Erkekler neden yalan söyler?	DarK~AnqeL	Konu Dışı Başlıklar	1	07-07-2008 11:58
Çocuklar hangi yaşta ve neden bilinçli yalan söyler?	Mattet	Çocuk Sağlığı ve Bakımı	0	26-01-2008 13:47
Çocuklar neden yalan söyler?	karen	Çocuk Sağlığı ve Bakımı	4	25-01-2008 00:48
erkekler mi daha iyi yalan söyler,kadınlar mı?	jatco bennardo	Sohbet & Muhabbet	26	03-10-2007 03:12
Bu Resimleri Gördüm Dien Yalan Söyler Harika Dağ v	Mattet	Çöp Kutusu	0	02-04-2007 22:09


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder