FrMaLeV

Kadın tek başına hacca gidebilir mi? başlıklı yazı Mumsema Kadın tek başına hacca gidebilir mi? Forum Alev

Önce konuya esas teşkil eden hadisleri gözden geçirelim:

Ebû Said el-Hudrî’nin rivayetine göre Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

“Allah’a ve âhiret gününe iman eden bir kadının beraberinde babası veya oğlu yahut kocası veya kardeşi yahut nikâhı haram olan biri olmaksızın üç gün veya daha fazla süren bir yolculuğa çıkması helâl değildir”1

Hadis-i şerifte üç günlük yol, mesafe olarak müctehidler tarafından günde altı saatten on sekiz saatlık yaya yürüyüşü olarak kabul edilir Bu da kilometre hesabıyla 90 kilometrelik bir mesafedir Konu başka bir rivayette iki gün olarak ifade edilir Şöyle ki: Ebû Said el-Hudrî’nin rivayetine göre Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

“Resulullahın (asm) yanında kocası veya yakın akrabası olmaksızın kadının iki günlük yola gitmesini yasak etti”2

Mesele bir başka hadis-i şerifte bir gün olarak da belirtilir Şöyle ki: Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

“Allah’a ve âhiret gününe iman eden bir kadının, yanında kendisine nikâhı haram olan biri bulunmadıkça bir gün ve bir gecelik yola gitmesi helâl değildir”3

Bu hadisi delil olarak getiren İmam Evzaî ve Ebü’l-Leys şöyle demektedirler:

“Kadın yanında mahremi olmadan bir günlük yola yalnız başına yolculuğa çıkamaz, fakat bundan az olan mesafeye tek başına gitmesi caizdir”4

Bu hadislerin açıklamasında hadis âlimleri şu açıklamayı yaparlar: Hanefi âlimlerine göre, bir kadın beraberinde kocası veya mahremi olan bir erkek bulunmadığı halde üç günlük veya daha fazla mesafeye yolculuk edemez Fakat bundan az mesafeye beraberinde bunlardan kimse olmaksızın yolculuk etmesi caizdir Hidaye’de de, kadının yanında mahremi olmadan yolculuk müddetinden az olan mesafeye gitmesi mübahtır5

İmam Aynî bu konuda şu sual ve cevaba da yer verir: Eğer dersen: Hz Âişe (ra) yanında mahremi olmadan yolculuğa çıkmıştır Ulemadan bir cemaat, bunu delil olarak getirerek kadının yanında mahremi olmadan tek başına yolculuğa çıkabileceğini söylemişlerdir Ben de derim ki: “Hz Âişe bütün mü’minlerin annesi olduğundan o herkese mahremdi Kiminle yolculuğa çıkarsa ona mahrem oluyordu Diğer kadınlar için bu hüküm geçerli olmaz Bu cevap Ebû Hanife’ye aittir”6

Bütün bu rivayet ve nakillerden anlaşıldığına göre bir hanım, dinen üç günlük bir mesafe olan 90 kilometrelik yola, yanında kocası veya babası, kardeşi, oğlu, amcası ve dayısı gibi mahremleri olmadan çıkamaz, caiz değildir Fakat bundan az bir mesafeye yanında kimse olmadan da çıkabilmektedir

İmam Evzaî’nin ictihadına esas kabul ettiği bir günlük yola dahi hanımın çıkmaması ihtiyat bakımından daha da önem taşımaktadır Burada, belde dışı, şehir harici kasdedilmektedir Şehir içi için hadislerde belli bir sınırlama bulunmamaktadır Çünkü şehir içi yerleşim bölgesi olduğundan güvenlik bakımından yeterli kabul edilmektedir Ancak şehir dışı yolculuklarda bazan zaruri durumlar sözkonusu olabilir Hanımın mutlaka yola çıkması gerekmektedir

Günümüz şartlarında ise mümkün olan tedbirler alındıktan sonra, yola da tek başına çıkılamayacağına, yani otobüs, tren ve uçak gibi vasıtalar kullanılacağına göre büyük ölçüde emniyet temin edilmiş olacaktır Böylesi hallerde yola çıkmak mahzurlu olmasa gerektir Zaten başta da ifade edildiği gibi yola çıkma zarureti mevcuttur

Kadının şehir içinde tek başına taksiye binmesi de yine bu çerçevede mütalâa edilebilir Şöyle ki: Her ne kadar taksinin içi görülse de, tek başına taksiye binen hanım bir yerde şoförle başbaşa kalmaktadır Bunun için arka koltuğa oturmayı tercih etmeli Diğer taraftan bazı art niyetli şoföre rastlamak mümkün olduğu gibi, rahatsız edici konuşmalara muhatap olmak mümkündür Bir yerde bunun önüne geçmek için akıl ve feraset melekesini kullanmalı, bu gibi insanlarla karşılaşmamaya gayret etmeli Bütün bunlarla birlikte bir hanımın, mecbur kalmadıkça taksiyi tercih etmemesi en güzelidir

1 Müslim, Hacc: 423

2 Müslim, Hacc: 416

3 Müslim, Hacc: 421 Tirmizî, Radâ: 14

4 Umdetü’l-Karî, 7: 130

5 İbni Mace Tercümesi, 8: 69 Tuhfetü’l-Ahvezî, 4: 332

6 Umdetü’l-Karî,7: 128

(Mehmed Paksu Aileye Özel Fetvalar)

Allah razı olsun mum