FrMaLeV

konulu ikinci sayfa görüntüleniyor Mumsema.net

Diğer adı İsrâil'dir Oğlu Yûsüf aleyhisselâmdan çok ayrı kaldı

YÂKÛB ALEYHİSSELÂM


Ken'an diyârında, yâni Fenike denilen sayda, Sûr ve Beyrut ile Filistin ve Sûriye'nin bir kısmından ibâret olan bölgede yaşayan insanlara gönderilen peygamber İsmi Yâkûb olup İbrânicede Saffetullah, yâni ''Allahü teâlânın sâf ve temiz kıldığı kul'' mânâsına gelmektedir Diğer adı İsrâil olup ''Allah'ın kulu'' mânâsına gelmektedir İbrâhim aleyhisselâmın küçük oğlu olan İshâk aleyhisselâmın oğludur Yâkûb aleyhisselâmın on iki oğlu vardır Bu yüzden, onun on iki oğlunun torunlarına Beni İsrâil, yâni İsrâiloğulları denilmiştir Oğullarından her birinin sülâlesine ''Sıbt'', hepsine birden torunlara mânâsına gelen ''Esbât'' denir Sonradan Yahûdi adı verilmiştir Yâkûb aleyhisselâmın neslinden birçok peygamber geldi: Mûsâ, Hârûn, Dâvûd, Süleyman, Zekeriyyâ, Yahyâ ve İsâ aleyhimüsselâm bunlardandır Yâkûb aleyhisselâm Şam'da yeya Medyen'de doğdu Onun Iys isminde bir kardeşi vardı Çocokluğu babasının yanında geçti Babası İshâk aleyhisselâm, Yâkûb aleyhisselâm için; ''Yâ Rabbi! Neslimden peygamber geleceğini buyurmuştun O vâdini bu oğlumdan zuhûr ettir'' diye duâ etti Onun soyundan nice peygamberler göndermesi için Allahü teâlâya niyâzda bulundu Yâkûb aleyhisselâm babasının vefâtından sonra annesinin tavsiyesi üzerine Harran'da bulunan dayısının yanına gitti Orada uzun müddet kaldı Dayısının büyük kızı Leyla ile evlendi Bu evlilikten Rabil, Şem'ûn, Lâvi, Yehûda, İsâhar ve Zablûn adlı oğulları ile Dinâr isimli kızı doğdu İbrâhim aleyhisselâmın bildirdiği dinde iki kız kardeşle evlenmek câiz olduğundan ilk evliliğinden yedi sene sonra dayısının küçük kızı Râhil ile de evlendi Bu hanımından da Bünyamin ve Yûsuf adlı iki oğlu oldu Belhe ve Zülfâ adlı iki câriyesi vardı Belhe adlı câriyeden Dân ve Neftâle, Zülfâ adlı câriyesinden de Câd ve Âşir adlı oğulları doğdu Böylece on iki oğlu oldu Kırk sene kadar dayısının yanında kalan ve ona hizmet eden Yâkûb aleyhisselâma Allahü teâlâdan vahy gelip Ken'an diyârı ahâlisinine peygamber olarak vâzifelendirildiği bildirildi Dayısından izin alarak hanımları, oğulları ve kendisine tâbi olanlarla birlikte Harran'dan ayrılıp Ken'an diyârına geldi ve oraya yerleşti Kendisi ve oğulları için evler yapğtırdı Bu sırada Yûsuf ve Bünyamin adlı oğullarının annesi olan Râhil vefât etti Yâkûb aleyhisselâm insanları Hak dine ve tek olan Allahü teâlâya inanmaya ve o'na ibâdet etmeye dâvet etti Ken'an diyârı ahâlisinden çok kimse ona imân etti Ken'an diyârını idâre eden Şüceym bin Dâran isimli kral, Yâkûb aleyhisselâma karşı çıktıysa da başarılı olamadı Yâkûb aleyhisselâm anneleri vefât etmiş olan oğulları Bünyamin ve hazret-i Yûsuf'u diğer oğullarından çok seviyordu Çünkü bu ikisi anne şefkâtinden mahrûm kalmışlardı Yâkûb aleyhisselâmın özellikle hazret-i Yûsuf'a karşı aşırı muhabbeti olduğu için onu bütün oğullarından üstün tutuyor ve yanından ayırmıyordu Hazret-i Yûsuf yedi yaşındayken rüyâsında on bir yıldız, ay ve güneşin kendisine secde ettiklerini gördü Bu rüyâsını babasına anlattı Rüyâ tâbirini iyi bilen Yâkûb aleyhisselâm oğluna ileride büyük nimetlere kavuşacağını ve kendisine peygamberlik verileceğini söyleyerek rüyâsını kardeşlerine anlatmamasını tavsiye etti

Yâkûb aleyhisselâmın oğlu Yûsuf'a karşı aşırı muhabbet göstermesini kıskanan diğer oğulları ona hased ettiler Hazret-i Yûsuf'u berâberce tuzak kurup onu öldürmek istediler Babalarından korktukları için de ne şekilde kötülük yapacklarını tesbit edemediler Daha sonra kendi aralarında konuşup Yûsuf aleyhisselâmı yol üzerindeki bir kuyuya atmayı kararlaştırdılar Yûsuf aleyhisselâmı babalarından alıp, berâberlerinde götürebilmek için hileye başvurdular Yûsuf aleyhisselâmı alıp kıra götürdüler ve kervanların geçtiği yolun kenârındaki bir kuyuya attılar Sırtındaki gömleğini çıkarıp kestikleri bir hayvanın kanıyla boyadılar Akşam olunca da kanlı gömleği babalarına getirip; ''Biz kırda yarış ederken, Yûsuf'u eşyâlarımızın yanında bırakmıştık Onu kurt yemiş'' dediler Yâkûb aleyhisselâm kana bulanmış fakat hiç yırtık ve çizgi bile olmayan gömleğe bakıp oğlu Yûsuf'u kurt yemediğini ve onun hayatta olduğunu anladı Diğer oğullarına o kurdun Yûsufuma karşı şefkâti sizden fazlaymış Vallahi bugüne kadar bu kurt gibi yumuşak huylu bir kurt görmedim Oğlumu yemiş de sırtından gömleğini bile yırtmamış Bu söyledikleriniz yalandır Yûsuf'a ne ettinizse siz ettiniz Fakat elimden ne gelir Benim için sabr etmekten güzel bir şey yoktur'' dedi İçli içli ağlayıp, kalbini Allahü teâlâya bağladı ve oturdu Yûsuf aleyhisselâmın ayrılığından dolayı üzülüyor, fakat bu üzüntüsünü kimseye bildirmiyor, hâlinden de kimseye şikâyette bulunmuyor, oğluna kavuşacağı günü hasretle bekliyordu Hasret ve üzüntüsü sebebiyle ağlamasından dolayı gözlerine ak inmiş göremez olmuştu Atıldığı kuyudan bir kervancı tarafından çıkarılan ve Mısır'a götürülerek bir köle diye satılan Yûsuf aleyhisselâm, Mısır Mâliye Nâzırı tarafından satın alındıMâliye Nâzırının sarayında özel olarak büyütülen Yûsuf aleyhisselâm, Nâzırın ölümünden sonra Mâliye Nâzırı olduAldığı ekonomik tedbirler sâyesinde, yedi sene müddetle devâm eden kıtlık esnâsında Mısır halkının rahat va refâh içinde yaşamasını sağladı Yâkûb aleyhisselâm Bünyamin dışındaki oğullarını buğday ve erzak almak üzere Mısır'a gönderdi Yûsuf aleyhiselâm onları tanıdı ve ikrâmlarda bulunarak erzak verdirdi İkinci defâ gelişlerinde kardeşleri Bünyamin'i de getirmelerini söyledi Onlar da ikinci gelişlerinde Bünyamin'i getirdiler Kendi anne-baba bir kardeşi olan Bünyamin'i bür tedbirle yanında alıkoydu Yâkûb aleyhisselâmın oğulları üçüncü defâ Mısır'a gidince Yûsuf aleyhisselâmın kendini onlara tanıttı Gömleğini babası Yâkûb aleyhisselâma gönderdi Babasına ve bütün akrâbalarını da Mısır'a dâvet etti Yâkûb aleyhisselâm gömleği yüzüne gözüne sürünce gözleri açıldı Yâkûb aleyhisselâm oğlunun dâveti üzerine bütün akrâbasını alarak Mısır'a gidip oğlu Yûsuf aleyhisselâma kavuştu Yûsuf aleyhisselâm babasına ve yanındakilere büyük ikrâmlarda bulundu Kardeşlerini affettiğini bildirdi Yâkûb aleyhisselâm oğlu hazret-i Yûsuf'a kavuştuktan sonra oğullarıyla birlikte on seneden fazla Mısır'da yaşadıİyice ihtiyarlayınca oğullarını başına toplayıp, vasiyette bulundu Oğullarından, tek olan Allahü teâlâya ibâdet edeceklerine dâir söz aldıktan sonra vefât ettiOğulları cenâze namazını kıldılar Vasiyeti üzerine Kudüs yakınlarındaki Halil-zr- Rahmân'da bulunan babsı İshak aleyhisselâmın yanına defnedildi Rivâyete göre burada dört kabir vardır Bunlar İbrâhim aleyhisselâma, İshâk aleyhisselâma, Sâre validemize ve Yâkûb aleyhisselâma âittir

Yâkûb aleyhisselâm Allahü teâlânın seçtiği, kendi zamânında yaşayan insanların sûret (görünüş) ve siret (huy ve yaşayış) yönünden en üstünüydü Buğday benizli, uzun boylu, nâzik yapılı bir bedene sâhipti Babası, İshâk aleyhisselâm gibi halim selim, yumuşak huylu, doğru sözlü, kerim ve cömertti Kur'ân-ı kerimde Yâkûb aleyhisselâmın, dinde kuvvetli olduğu, ihlâs sâhibi olduğu, sâlihlerden olduğu, seçkin ve hayırlıkimselerden olduğu ve rüyâ tâbirini iyi bildiği açıklanmıştır Yâkûb aleyhisselâmın beş çeşit mûcizesi vardı:

Mucizeleri:1-Duâsı bereketiyle bir koyunun karnından dört kuzu doğmuştu Bir kavim gelip, Ey Allah'ın peygamberi, geçen sene koyunlarımız hiç doğurmadı Cenâb-ı Hakka duâ ediniz, hem bu seneki, hem degeçen sene kikuzuları birden versim, diye ricâ ettiler Yâkûb aleyhisselâm duâ edince, her bir koyundan dörder tâne doğmak sûretiyle koyunları çoğaldı 2- Sesi sürekli olup, üç konaklık yerden bile duyulurdu Düşman askerine bağırdığı zaman korkularından hep kaçarlardı 3-Hazret-i Yâkûb'un attığı şey, pek uzaklara giderdiOğullarını Amâlika kavmiyle muhârebeye gönderince, muhâbere esnâsında Yehûda adlıoğlunun, süngü ve mızrakla silâhı parçalanmıştı Yehûda, silâhım kırıldı babacığım, bir silâh gönderiniz, diye seslendiği anda, hazret-i Yâkûb işitip, bir dağ başındanönceki gibi bir silâh attı ve seslendi Yehûda sesini işitip, silâhı aldı ve hemen düşmana saldırdı ve gâlip geldiHalbuki aralarında 360km'lik mesâfe vardı 4-Yâkûb aleyhisselâmın duâsı bereketiyle büyük ve küçük dağlar yerlerinden kalkmışlardır Ken'an ahâlisini dine dâvet ettiği vakit, orada bulunup, yörenin iki tarafını darlaştıran dağların başka yere naklolunmasıyla, yerlerinin geniş bir saha olmasını istemişlerdi Yâkûb aleyhisselâm duâ edince, murâdları hâsıl olup, yerleri geniş ve düzlük olup havası da gâyet güzel olarak Hicaz'da en güzel yer olarak tanınmıştır 5-Ken'an ahâlisini imâna davet ettiği vakit, oturdukları yerlerde bulunan dağlık ve taşlık yerlerin, bütün tepe vetaşların toprak olmasını teklif etmişlerdi Yâkûb aleyhisselâm duâ edince, diledilkeri gibi olmuştur

Yâkûb aleyhisselâmın en büyüğü Rabil olmak üzere Şem'un, Lâvi, Yehûda, Zablun (Yâlun), İsâhar,Dân, Neftâli, Âşir, Cad, Yûsuf ve Bünyamin adlı on iki oğlu vardı İsrâiloğulları bu on iki oğlunun neslinden çoğalmışlardır Yûsuf aleyhisselâmdan sonra akılca en üstün olan Yehû danın neslinden Dâvûd aleyhisselâm ve Beni İsrâil (İsrâiloğulları) hükümdarları gelmiştir Bu sebeble İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerin çoğu da Yûsuf aleyhisselâmın neslindendir Kur'ân-ı kerimde zikr edilen Tâlût da Bünyamin'in neslindendir Kur'ân-ı kerimde Yûsuf sûresinde ve Bakara sûresi 132, 133, 140; Âli imrân sûresi 84, 93; Nisâ sûresi 163; En'âm sûresi 84; Hûd sûresi 71; Meryem sûresi6, 49, 58'inci âyetlerinde Yâkûb aleyhisselâmdan ve faziletlerinden bahsedilmektedir

Köle olarak satıldı Sabretti, sultan oldu

YÛSUF ALEYHİSSELÂM


Mısır ahâlisine gönderilen peygamber Yâkûb aleyhisselâmın oğludur Annesinin ismi Râhil'dir İsrâiloğullarından (Yâkûb aleyhisselâmın neslinden) gönderilen ilk peygamberdir Küçük yaştayken annesi vefât eden Yûsuf aleyhisselâmı ve küçük kardeşi Bünyâmin'i babaları olan Yâkub aleyhisselâm şefkâtle bakıp büyütüyordu Çünkü onlar anne şefkatinden mahrum kalmışlardı Annesinin vefâtından sonra Yûsuf aleyhisselâm halasının yanında kaldı Halasının vefâtından sonra tekrar babasının yanına döndü Yi rüyâsında gördü Bu rüyâsını babasına anlattı Oğlu Yûsuf'un anlattıklarını dinleyen Yâkub aleyhisselâm onâkub aleyhisselâmın diğer hanımlarından olan Rabil, Şem'un, Lâvi, Yehûda, İsâhar, Zablun, Dân, Neftâli, Câd ve Âşir adlı oğulları Yûsuf ve kardeşi Bünyamin'i babalarının daha çok sevmesini kıskanıyorlardı Yûsuf aleyhisselâm yedi veya on iki yaşlarındayken on bir yıldız, ay ve güneşin kendisine secde ettiklerin bir yıldızın diğer oğulları güneşin kendisi, ayın da hanımı olduğu şeklinde tâbir etti İleride hazret-i Yûsuf'un büyük nimetlere kavuşacağını ve ona peygamberlik verileceğini anladı Bu rüyâyı duydukları takdirde kardeşlerinin kendisini daha çok kıskanacaklarını ve şeytanın vesvesiyle ona bir kötülük yapabileceklerini düşünerek rüyâsını kardeşlerine anlatmamasını hazret-i Yûsuf'a söyledi Yâkub aleyhisselâmın oğlu hazret-i Yûsuf'u kendilerinden daha çok sevmesi sebebiyle kıskançlıkları iyice artan diğer oğulları toplanıp aralarında konuştular Yûsuf'u babalarından uzaklaştırmaya karar verdiler Bunun için de iki yol düşündüler ''Ya öldürürüz veya onu babamıza ulaşamayacağı bir yere bırakırız Böylece babamızın sevgisini kendimize çekeriz'' dediler İçlerinden biri (Rabil veya Yehûda); ''Eğer benim sözümü tutarsanız, Yûsuf'u öldürmeyin Onu büyük bir kuyunun dibine bırakın ki, oraya uğrayan yolculardan biri çıkarıp başka bir yere götürür Böylece Yûsuf babamızdan uzaklaştırılmış olur'' dedi Diğerleri de bu görüşü benimseyip hazret-i Yûsuf'u kuyuya atmaya karar verdiler

Ertesi gün hep birlikte Yâkub aleyhisselâma giden oğulları koyunlarını otlatmak için kıra gideceklerini, kardeşleri Yûsuf'u da çok sevdikleri için, yanlarında götürmek istediklerini söylediler Kardeşlerinin Yûsuf'a birşey yapacaklarından çekinen Yâkub aleyhisselâm:''Onu götürmeniz beni mahzûn eder, siz ondan habersizken onu kurt yemesinden korkarım'' dedi Oğulları babalarına karşı yemin ederek; ''Biz kuvvetli bir toplulukken, onu kurt yerse âciz ve güçsüz kimseler olmuş oluruz'' diyerek hile ile hazret-i Yûsuf'u babalarından aldılar Yâkup aleyhisselâm oğullarının ısrârı ve hazret-i Yûsuf'un da onlarla gitmek istemesi karşısında takdire râzı oldu Kardeşleri babalarından uzaklaşınca Yûsuf'a eziyet etmeye başladılar Bir müddet sonra atmayı kararlaştırdıkları kuyunun başına vardılar Kardeşleri Yûsuf aleyhisselâmın elbiselerini soydular İpe bağlayıp kuyuya sarkıttılar Kuyunun yarısına kadar varınca da ipi kestiler Yûsuf aleyhisselâm suyun içine düştüğü sırada şu duâyı okudu: ''Ey gâib olmayan şâhit! Ey uzak olmayan Karib! Ey mağlup olmayan Gâlip! Beni bu musibetten kurtar Bunun için bana bir çıkış yolu nasip et!'' Yûsuf aleyhisselâm kuyuda duâ edip Allahü teâlâyı zikretmeye başladı Yûsuf aleyhisselâmın zikrini duyan melekler onun etrâfına toplanıp, teselli ettiler Cebrâil aleyhisselâm da gelip ona arkadaşlık etti Yûsuf aleyhisselâmın kardeşleri de, onun sırtından çıkardıkları gömleği kestikleri bir hayvanın kanına buladılar ve babaları Yâkub aleyhisselâma götürdüler ''Ey bizim babamız, hakikaten biz gittik Yarış edecektik Yûsuf'u da eşyâlarımızın yanında bırakmıştık Onu kurt yemiş'' dediler Kesmiş oldukları hayvanın kanına buladıkları gömleği getirdiler Yâkub aleyhisselâm onların yalan söylediklerini anlayarak; ''Hayır nefisleriniz sizi aldatıp böyle bir işe sürüklemiş Artık bana düşen sabr-ı cemildir Sizin bu yaptıklarınız üzerine sabrımla Allahü teâlâdan yardım isterim'' dedi Yûsuf aleyhisselâmın kana bulanmış gömleğini yüzüne gözüne sürdü Gömleğin hiç yırtılmamış olduğunu görüp; ''O kurdun Yûsuf'uma karşı şefkati sizden fazlaymış Vallâhi bugüne kadar bu kurt gibi yumuşak huylusunu görmedim Oğlumu yemiş de, sırtındaki gömleğini bile yırtmamış'' dedi ve takdire râzı olup sabr-ı cemilin kendisi için en güzel yol olduğunu söyledi Yûsuf aleyhisselâm kuyuya atıldıktan bir müddet sonra Medyen'den gelip Mısır'a gitmekte olan bir kervan kuyunun yanında konakladı Su almak için vazifeli bir kişi kovasını kuyuya saldığı zaman Yûsuf aleyhisselâm kovaya sarıldı Kova yukarı çekilince Yûsuf aleyhisselâm da kovayla berâber dışarıya çıktı Kovayı çeken kişi güzel yüzlü bir çocuğunda kovanın ipine tutunup çıktığını görünce şaşırdı Onu yanına alıp, kâfidekilere götürdü Böylece Yûsuf aleyhisselâm kuyudan çıkıp kurtuldu Bu sırada hazret-i Yûsuf'u kuyuya atan kardeşlerinden biri ona yiyecek vermek üzere attıkları kuyunun yanına gelmişti Onun kervancılar tarafından kuyudan çıkarılmış olduğunu görünce diğer kardeşlerine haber verdi Kervancıların yanına gelen kardeşleri; ''Bu bizim kölemizdi, kaçtı İsterseniz onu satın alıp başka bir memlekete götürün'' dediler Yûsuf aleyhisselâma da; ''Bizi yalancı çıkarma, seni öldürürüz'' diye korkuttularKervancılar paralarını mala yatırdıklarını, yanlarında bulunan birkaç dirhemi verebileceklerini söylediler Asıl maksatları Yûsuf aleyhisselâmı satmak olmayıp, babalarından uzaklaştırmak olan kardeşleri, kervancıların verdiği birkaç dirheme râzı olup onu sattılar

Kervancılar hazret-i Yûsuf'u Mısır'a götürüp pazara çıkardılar birçok kimse onu satın almak isteyince fiyatı yükseldi O sırada Mısır Azizi, yâni Mâliye Nâzırı (Bakanı) olan Kıtfir( veya İzfir) Yûsuf aleyhisselâmı kervancılardan çok yüksek bir fiyata satın aldı Eve varınca da hanımına, ona iyi muâmele etmesini ileride kendilerine faydalı olabileceğini söyledi Yûsuf aleyhisselâmı satın alan Mısır Azizi'in hanımı Zelihâ (veya Züleyha) idi ve çocukları olmamıştı Bu yüzden Aziz, Yûsuf aleyhisselâmı evlâd edinmeyi düşündü Yûsuf aleyhisselâm Aziz'in evinde gâyet rahattı Aziz'in hanımı genç ve güzel bir kadındı Aziz ise, ınnin, yâni iktidarsız idi Yûsuf aleyhisselâm ise, akıllara durgunluk verecek derecede güzeldi Yüzünde parlayan nübüvvet (peygamberlik) nûru herkesi hayran bırakırdı Bu hal Züleyhâ'nın ona âşık olmasına sebep oldu Yûsuf aleyhisselâma karşı süslenip onu kendine çekmek için çalıştı Fakat Yûsuf aleyhisselâm Allahü teâlânın yardımıyla ona hiç itimar etmedi Züleyhâ sonunda kapıları kapadı ve ondan murâd almak istedi Yûsuf aleyhisselâm: ''Efendim (Kıtfir) iyi bakman için beni sana bıraktı Bunun karşılığında onun haremine hıyânet etmekten Allah'a sığınırım'' dedi Yûsuf aleyhisselâmın kendisine itibar etmediğini gören Züleyhâ ona iftira etti Züleyhâ'nın Yûsuf aleyhisselâma yaptıkları bir müddet sonra Mısır ahâlisi tarafından duyuldu Haber sarayda vazifeli kimselerin hanımları tarafından da duyulunca, kadınlar: ''Züleyhâ, Ken'anlı kölesi Yûsuf'un nefsinden murâd almak istiyormuş O gencin sevgisi onun yüreğine işlemiş, onu deli etmiş Azizin hanımı olduğu halde, Züleyhâ'nın bir köleye gönül vermesini açık bir hatâ olarak görüyoruz'' dediler Züleyhâ Mısırlı kadınların kendisi hakkındaki sözlerini işitti O kadınların da Yûsuf aleyhisselâmı görmesi için bir ziyâfet tertip etti Kendisini ayıplayan kadınlarla berâber şehir eşrâfından kırk kadar hanımı dâvet etti Onlar için bıçakla kesilerek yenecek yiyecekler de hazırlattı MisÂfirler gelip kendileri için hazırlanan yemekleri yemeye başladılar Züleyhâ, başka bir odada bulunan Yûsuf aleyhisselâmın kadınlara görünmesini istedi Yûsuf aleyhisselâm Züleyhâ'dan çekindiği için, emrine karşı gelmeyip kadınlara göründü Kadınlar Yûsuf aleyhisselâmı görünce cemâlinin heybetinden yüzünün güzelliğinden kendilerini unuttular Meyve yerine hiç acı duymadan ellerini kestiler Onun güzelliğini ve cemâlinin heybetini hiçbir insanda görmemişlerdi Böylece, onun melek olmedığını bildikleri halde; ''Bu bir melektir'' demekten kendilerini alamadılar Onların bu hâlini seyreden Züleyhâ; ''İşte gördünüz mü? Siz benden daha çok kınanmaya, ayıplanmaya lâyıksınız Çünkü onu bir defâ görmekle kendinizi kaybedip ellerinizi kestiğinizin bile farkında olmadınız Ben ise, uzun zamandır onunla birlikteyim Fakat hiç bir vakit sizin bu hâlinize düşüp, hayranlığımdan dolayı kendimden geçmedim Şimdi gördüğünüzü önceden görseydiniz, beni kınamazdınız'' dedi Sonra da onlara; ''Duyduğunuz gibi ben ondan bu iş için talepte bulundum O ise, bu husustaki teklifimi kabul etmedi Eğer ona emrettiğim şeyi yapmazsa muhakkak zindanlarda sürünür'' dedi Misâfir gelen kadınlar Yûsuf aleyhisselâmın etrâfına toplanıp; ''Azizin hanımının emrine karşı gelmen sana bir fayda getirmez'' diye Züleyhâ'nın arzusuna uymaya teşvik ettiler Yûsuf aleyhisselâm kadınların fuhşu güzel gösteren hileleri ve sözleri karşısında Allahü teâlâya sığınıp duâ etti Başına gelen bu musibetten korunmasını niyâz etti:

Ey Rabbim! Zindan bana bu (Mısırlı) kadınların beni dâvet ettikleri şeyden daha sevimlidirEğer sen onların hilelerini benden çevirmezsen (beni ismet üzere sâbit kılmak sûretiyle korumazsan, ben ihtiyâri olmayan tabii bir meyl ile) onlara meyleder, böylece sefihler zümresine dâhil olurum Bunu üzerine Rabbi onun duâsını kabul etti Kadınların hilelerini, şerlerini ondan çevirdi Çünkü O (Allahü teâlâ, kendine tazarrû ve ilticâ edenlerin duâlarını) işitici ve (hallerini) bilicidir (Yûsuf sûresi:33) Züleyhâ'nın kocası Aziz, Yûsuf aleyhisselâmın yapılan soruşturma neticesinde suçsuzluğunu anlamış olduğu için herhangi bir cezâ vermeye lüzum görmemişti Fakat yayılan dedikoduları kesmek iin ve Züleyhâ'nın baskılarına boyun eğerek Yûsuf aleyhisselâmın hapsedilmesine karar verdi Böylece hazret-i Yûsuf zindana atıldı Uzun zaman zindanda kaldı Zindanda ne kadar kaldığı kesin olarak bilinmemektedir Yûsuf aleyhisselâmla birlikte Mısır Firavununun ekmekçisi ve şerbetçisi de hapishânedeydiler Yûsuf aleyhisselâm zindandayken hastaları ziyâret eder, geceleri dâima namaz kılar, Rabbini zikrederdi Kendisine Allahü teâlâ rüya tâbiri ilmini öğretti Yûsuf aleyhisselâm Firavun'un ekmekçisi ve şerbetçisinin görmüş oldukları rüyâyı tâbir etti Birisi rüyâsında üzüm sıktığını, diğeri de başının üzerinde ekmek taşıdığını ve bu ekmekten kuşların yediğini görmüştü Yûsuf aleyhisselâm rüyâsında üzüm sıkanın serbest bırakılacağını, ekmek taşıyanın ise idâm edileceğini söyledi O kimselerin rüyâları, yorumladığı gibi çıktı Şerbetçi serbest bırakılıp eski vazifesine döndü, ekmekçi de asıldı ve başının etini kuşlar yedi Yûsuf aleyhisselâm zindandayken Mısır hükümdarı bir rüyâ görmüştü Dehşetle uykusundan uyanıp; ''Ben rüyâmda yedi semiz ineğin yedi zayıf ineği yediğini ve yedi yeşil başak, yedi de kurumuş başak gördüm Ey ileri gelenler, eğer rüyâ tâbiri biliyorsanız, bu rüyâmı yorumlayın'' dedi Onlar ''Biz böyle rüyâların yorumunu bilmeyiz'' dediler Bu sırada daha önce Yûsuf aleyhisselâm ile zindanda kalan şerbetçi kendi rüyâsını tâbir ettirdiğini hatırlayarak; ''Ben bu rüyânın yorumunu yaptıracağım Beni Yûsuf'un (aleyhisselâm) bulunduğu zindana götürüp onunla görüştürün'' dedi Şerbetçiyi Yûsuf aleyhisselâmın yanına götürdüler O da Mısır hükümdârının rüyâsını anlatıp yorumunu istedi Allahü teâlâ Yûsuf aleyhisselâma zindandayken peygamberlik emrini bildirdi Yûsuf aleyhisselâm Mısır hükümdârının rüyâsını tâbir etmeden önce Allahü teâlânın peygamberi olduğunu söyleyip, mûcize gösterdi Gelecek yemekler daha gelmeden önce cinsini ve tadını haber verdi Peygamber âilesinden geldiğini, baba ve dedelerinin peygamber olduğunu bildirdi Zindandayken insanları tevhid inancına dâvet etmeye başladı Zindandakilere; ''Ey zindan arkadaşlarım! Çok sayıdaki putlarınız mı hayırlı, yoksa (zâtında ve sıfatlarında) tek ve her şeye galip olan Allahü teâlâ mı?'' dedi Arkadaşlarına tevhid inancını, inanmanın gerekli olduğunu ve hak dinin emir ve yasaklarını anlattı

Yûsuf aleyhisselâm hükümdarın rüyâsını yorumlayıp; ''Yedi sene bolluk, sonra yedi sene kıtlık olacak bollukta saklayın, kıtlıkta bunları yersiniz'' buyurdu Hükümdar, tâbiri duyunca Yûsuf aleyhisselâmı istedi Yûsuf aleyhisselâm Mısır hükümdârının elçisine; ''Efendine dön de ellerini kesen o kadınların zoru (hâli) neydi? kendisine sor Benim Rabbim onların hilelerinin ne olduğunu (ne söylediklerini, ne yaptıklarını) elbette bilir'' dedi Elçi, hükümdarın yanına dönüp Yûsuf aleyhisselâmın isteğini arz etti Meseleyi araştıran hükümdar, o kadınları yanına getirtip; ''Yûsuf''un nefsinden murâd almak istediğiniz vakit ne halde idiniz? Onu Züleyhâ'nın emrine itâat etmeye teşvik ederken size karşı bir meylini hissettiniz mi? kendisinde bir kötülük, şüphe götürür bir hareket gördiniz mü?'' dedi Kadınlar ''Hâşâ! Biz onun hiçbir kötü hâline, hiçbir günahına muttali olmadık'' dediler O mecliste bulunan Azizin hanımı Züleyhâ da ; ''Şimdi hak (doğru) ortaya çıktı Ben onun nefsinden murâd almak istemiştim O ise şüphesiz doğru söyleyenlerdendir'' dedi Böylece Yûsuf aleyhisselâmın suçsuzluğu ve senelerdir zindanda suçsuz olarak kalmış olduğu ortaya çıktı Mısır hükümdârı Yûsuf aleyhisselâma tekrar elçi gönderip; Onu bana getirin, kendisini has müsteşâr edinip işlerimi ona bırakayım'' dedi Hükümdârın dâvetini kabul eden Yûsuf aleyhisselâm zindandan çıktı Zindanın kapısına da; ''Burası belâ, musibet ve hüzün evi, dirilerin kabri, düşmanların sevinç, dostların recrübe yeridir'' diye yazdı Yûsuf aleyhisselâm hükümdârın sarayına varınca, hükümdâr ona çok iltifatta bulundu Hükümdâr görmüş olduğu rüyâ ile ilgili ne gibi tedbirler alınması gerektiğini sordu Yûsuf aleyhisselâm; ''Bolluk senelerinde çok ekip, ekinleri sapları ile berâber, başaklarıyla ambarlara koymalısın Bu şekilde ekinler bozulmadan kalır, hem de saplar hayvanlarınız için yem olur Halka da, ekinlerinden ihtiyaçları kadarını yemelerini, geriye kalanını saklayıp korumalarını emretmelisin Bu yiyecekler kıtlık senelerinde sizin ve çevredeki insanların ihtiyaçlarını karşılayacaktır'' dedi Yûsuf aleyhisselâmın tavsiyeleri çok hoşuna giden hükümdâr; ''Bu işleri yapmakta bana kim yardım eder?'' dedi Yûsuf aleyhisselâm ona; ''Arzın (Mısır'ın) hazinelerinin idâre işini bana bırak Ben onu korumaya muktedirim Tasarruf yollarını bilirim, bu işi ben yaparım'' buyurdu Yûsuf aleyhisselâmın teklifinden bir sene sonra Mısır Azizi (Mâliye Nâzırı) öldü Hükümdar hazret-i Yûsuf'u onun yerine Mâliye Nâzırı yaptı Mücevherlerle süslü taht ve tâclarla birlikte hazinelerin anahtarlarını ona teslim etti Hükümdar bütün yetkilerini de ona verdi Memleketin her tarafında Yûsuf aleyhisselâmın emri geçer oldu Yûsuf aleyhisselâm, Azizin ölümünden sonra sarayı terk edip perişân hâle gelen ve Allahü teâlâya imân etmiş olan Züleyhâ'yı Allahü teâlânın emriyle kendine nikâhlayıp onunla evlendi Yûsuf aleyhisselâm Züleyhâ'ya: ''Bu senin istemiş olduğundan hayırlı değil mi?'' dedi Züleyhâ da ona: ''Ey Sıddik! Beni kınama Bildiğin gibi ben, mal, mülk, güzellik gibi dünyâ nimetlerine sâhip bir kadındım Ancak kocam kadınlara yaklaşmaktan mahrumdu Sen de benim gördüğüm en güzel kimseydin'' diye cevap verdi Yûsuf aleyhisselâmın Züleyhâ'dan iki oğlu ile Rahmet adında bir kızı oldu Yûsuf aleyhisselâm yetkileri eline alınca kıtlık senelerinin geleceğini düşünerek gerekli tedbirleri aldı Gerekli gıdâ stoklarını yaptırdı Bu stoklar için büyük depolar yaptırıp topladığı yiyecekleri buralarda depoladı İnsanlara da çok iyilik ve ihsânlarda bulundu Yedi sene olan bolluk seneleri geçip, peşinde bütün şiddetiyle kıtlık başgösterdi Kıtlığın ilk senesinde insanlar hazırladıkları yiyecekleri bitirdiler Yûsuf aleyhisselâmdan para ile yiyecek satın almaya başladılar


Yûsuf aleyhisselâm kim olursa olsun, kimseyi kayırmadan yiyecek almaya gelene bir deve yükünden fazla yiyecek vermezdi Bu hususta adâletten asla ayrılmazdı Mısır hükümdarı ve pek çok kimse onun adâleti ve güzel huyları sebebiyle Allahü teâlâya inanmışlardı Mısır'dan ve çevre ülkelerden olan insanlar akın akın gelip Yûsuf aleyhisselâmdan yiyecek alıyorlardı Babası Yâkub aleyhisselâmın ve kardeşlerinin yaşadığı Ken'an diyârında da kıtlık baş gösterdiğinden Yâkup aleyhisselâm, Yûsuf aleyhisselâmın anne-baba bir kardeşi olan Bünyamin hâricindeki on oğlunu Mısır'a erzak almak üzere gönderdi Yâkub aleyhisselâmın oğulları Mısır'a varınca hazret-i Yûsuf onları tanıdı Onlar ise, hazret-i Yûsuf'u tanıyamadılar Fakat, hazret-i Yûsuf onların kim olduklarını,nereden geldiklerini sordu Onlar dediler ki: ''Biz Ken'an vilâyetindeniz İhtiyar bir babanın on evlâdıyız Babamiziı ismi Yâkub'dur Beldemizde kıtlık var Babamız bizi buraya erzak almaya gönderdi'' dediler Yûsuf aleyhisselâm; ''Şimdi babanız nerede ve kiminle berâberdir?'' deyince, onlar da; ''Ken'an ilinde bizim en küçük kardeşimizle berâber kaldı Babamızın küçük kardeşimizle aynı anadan olan çok sevdiği bir oğlu daha vardı Kırda telef oldu Onun derdinden Bünyamin adındaki küçük oğlunu yanından hiç ayırmaz Oğlu Yûsuf'a üzüntüsünden dolayı gözleri görmez oldu'' dediler Yûsuf aleyhisselâm her bir kardeşi için birer deve yükü erzak hazırlattı Onlardan almış olduğu paralarını da gizlice tekrar yüklerinin içine bıraktırdı Gelecek sefere diğer kardeşlerini de getirmelerini istedi Getirmedikleri takdirde erzak vermeyeceğini bildirdi Yâkup aleyhisselâmın oğulları Mısır'a varınca babalarına, Mısır Mâliye Nâzırı tarafından büyük ihsân ve iltifat gördüklerini anlattılar Mısır Mâliye Nâzırının bir daha Mısır'a gittiklerinde kardeşleri Bünyamin'i de getirmelerini istediğini, aksi hâlde erzak vermeyeceğini söylediğini bildirdiler Yâkup aleyhisselâm Bünyamin'i göndermek istemedi Yüklerini açtıkları zaman da paralarının ihsân olarak yüklerinin içine konulduğunu gördüler Bunun üzerine babalarına; ''Ey babamız! daha ne istiyoruz, işte sermâyemiz de bize iâde edilmiş Biz onunla tekrar âilemize zahire getiririz Kardeşimizi de koruruz Kardeşimizi götürmekle bir deve yükü zahire de fazla alırız Bu seferki aldığımız zahire az bir ölçektir, bizi idâre etmez'' dedilerBünyamin'i getireceklerine dâir söz aldıktan sonra onlarla birlikte tekrar Mısır'a gönderdi Onlara da; ''Daha önce Yûsuf'a olanı biliyorsunuz Fakat Allahü teâlâ en iyi koruyucudur Merhametlilerin en merhametlisidir'' dedi Yâkub aleyhisselâmın oğulları ikinci defâ Mısır'a gittiler Bünyamin'i Yûsuf aleyhisselâmın yanına getirdiler Yûsuf aleyhisselâm kardeşlerine ikram ve ihsânlarda bulundu Diğer kardeşlerinden ayrı olduğu sırada kardeşi Bünyamin'e kendisini tanıttı Bir tedbirle onu göndermeyeceğini bildirdi Her bir kardeşi için bir deve yükü erzak hazırlattı Kardeşi Bünyamin'in yükünün içine Mısır hükümdârının altından yapılmış su tasını koydurdu Yâkub aleyhisselâmın oğullarının yükleri hazırlanıp yola çıkacakları sırada saraydan bir vazifeli gelerek; ''Ey kâfile ehli! Durun! Muhakkak siz hırsızlarsınız'' dedi Yûsuf aleyhisselâmın kardeşleri geri dönerek; ''Ne kayboldu Aradığınız nedir? diye sordular Vazifeli; ''Hükümdârın tası kayboldu Onu getirene bir deve yükü zahire var Ben de buna kefilim'' dedi Yûsuf aleyhisselâmın kardeşleri; ''Vallahi muhakkak siz de bilirsiniz ki, biz buraya fesâd çıkarmak için gelmedik Biz hırsız da değiliz'' dediler Yâkup aleyhisselâmın oğulları; ''Su kabının çalanın cezâsı kimin yükünde bulunursa, çalan kimse, mal sâhibinin kölesi olur Biz hırsızlık yapanları böyle cezâlandırırız'' dediler Saray vazifelileri Yâkup aleyhisselâmın oğullarının yüklerini aradılar Su tası en son aradıkları Bünyamin'in yükünde çıktı Bunun üzerine Yâkub aleyhisselâmın bildirdiği dinin hükümlerine göre Bünyamin Mısır'da alıkonuldu Yâkub aleyhisselâmın oğulları:''Ey Aziz! Hakikat, onun (Bünyamin'in) ihtiyar ve çok muhterem bir babası var Kaybolan kardeşimizin acısını onunla unutur Onu bizden çok sever Onun yerine birimizi alıp onu serbest bırak Biz muhakkak seni ihsân edenlerden görüyoruz Bu ihsânını tamamla'' dediler Yûsuf aleyhisselâm: ''Eşyamızı yanında bulduğumuz kimseden başkasını alıkoymaktan Allahü teâlâya sığınırız Çünkü bu takdirde (dininize uygun olarak verdiğiniz fetvâya göre) biz de elbette zâlimlerden oluruz'' dedi Yâkub aleyhisselâmın büyük oğlu ve Şem'un da, babam bana izin verinceye kadar gelmem, deyip Mısır'dan ayrılıp unutarak ve sıkılarak babalarına geldiler; '' Ey babamız! Muhakkakki oğlun Bünyâmin hırsızlık yaptı Biz ancak gördüğümüze şâhitlik ederiz Su kabını Bünyamin'in yükünden çıktığını gördük Biz gaybı, yâni onun gerçekten çaldı mı, yoksa onun haberi olmadan eşyâsı arasına mı kondu? bilmeyiz Eğer bize inanmazsan içinde bulunduğumuz (kendisinde döndüğümüz) şehre (Mısır halkına) da aralarında geldiğimiz kervana da sor Biz hakikatten doğru söyleyicileriz'' dediler Yâkub aleyhisselâm bu habere çok üzülüp, anlatınlara inanmadı Fakat; '' artık bana düşen sabr-ı cemildir Umulurki Allahü teâlâ oğullarımı bana getire Şüphesiz Allahü teâlâ Alimdir, Hakimdir '' dedi Allahü teâlânın kendisine bu sıkıntıdan yakında kurtaracağına inanan Yâkub aleyhisselâm son derece üzüntülü ve kederli olmasına rağmen, hâlini Allahü teâlâdan başkasına arz etmedi Başına gelen musibetlere rağmen, dâimâ sabırlı oldu Bir gün oğullarına kavuşacağını ümit eden Yâkub aleyhisselâm; ''Ey oğullarım! Mısır'a gidin, Yûsuf ile kardeşlerinden haber sorun Allahü teâlânın fadl ve ihsânından ümit kesmeyin Çünkü hakikat, kâfirler gürûhundan başkası Allahü teâlânın fadl ve rahmetinden ümit kesmez '' dedi Yâhub aleyhisselâmın oğulları babalarının tavsiyesi üzerine üçüncü defâ Mısır'a geldiler Yûsuf aleyhisselâmın huzûruna varıp; ''Ey Aziz! bize ve âilemize darlık, kıtlık, fakirlik ve açlık isâbet etti Çok az ve ehemmiyetsiz bir sermâye ile geldik Bize daha önce tam bedelle verdiğin gibi tam ölçek ver Sermâyemizden eksik olan bu miktara karşılık olan zahireyi vermekle veya kardeşimizi iâde etmek sûretiyle hakkımızda ayrıca tasaddukta bulun Zirâ Allahü teâlâ sadaka verenleri mükâfatlandırır Yûsuf aleyhisselâm onlara: ''Siz sonunun nereye varacağını bilmeden Yûsuf'a ve kardeşine yaptığınız işin kötülüğünü anlayıp ondan tövbe ettiniz mi?'' dedi Bu sözler üzerine onlar bu kimsenin, kardeşleri Yûsuf olabileceğini düşündüler Ona Yûsuf olup olmadığını sordular Onların yalvarışlarını, çâresiz kaldıklarını görünce, kalbi inceldi Merhametinden dolatı, kendisinin kardeşleri Yûsuf olduğunu açıkladı Kardeşleri; ''Yoksa sen gerçekten Yûsuf musun?'' dediler Yûsuf aleyhisselâm; ''Evet, ben Yûsuf'um ve bu kardeşim Bünyamin'dir Allahü teâlâ birbirimize kavuşturmakla bize ihsânda bulundu'' dedi Kardeşleri Yûsuf aleyhisselâmın üstünlüğü ve ona yaptıklarından dolayı günâhkar olduklarını kabul ettiler Yûsuf aleyhisselâm onlara; ''Bugön size bir kınama ve ayıplama yoktur'' dedi

Kardeşlerine çok izzet ve ikrâmda bulundu Babası Yâkub aleyhisselâmın hâlini, kendisinin yokluğundan sonra ne durumda olduğunu sordu Onlar da; ''Senin için çok üzüldü, ağladı Bu sebeple gözleri görmez oldu'' dediler Bunun üzerine Yûsuf aleyhisselâm gömleğini çıkarıp onlara verdi ve; ''Şu gömleğimi babama götürün ve yüzüne sürsün O artık rahatlık görmeye başlar Sonra bütün âilenizi bana getirin'' dedi Yûsuf aleyhisselâm kardeşlerinin yol hazırlıklarını yaptırdı Babası Yâkub aleyhisselâma verilmek üzere bütün hânedânı ve akrâbası ile birlikte Mısır'a gelmelerini isteyen bir mektup da verdi Yâkub aleyhisselâm, oğulları Mısır'dan yola çıktıktan sonra oğlu hazret-i Yûsuf'un kokusunu aldığını söyledi Fakat yanındakiler, Yûsuf aleyhisselâma duyduğu aşırı muhabbetten dolayı böyle bir koku duyduğunu zannedebileceğini söylediler Nihâyet Yâkub aleyhisselâmın oğulları Ken'an diyârına yaklaşınca, onlardan birisi müjdeci olarak gelip Yûsuf aleyhisselâmın gömleğini babasına verdi Yâkub aleyhisselâm gömleği alıp yüzüne, gözüne sürdü Gözleri açılıverdi Yâkub aleyhisselâm, bütün oğulları ve akrâbasıyla birlikte Ken'an diyârında Mısır'a gitmek üzere yola çıktı Yûsuf aleyhisselâm Mısır hükümdârı ve halkıyla birlikte Yâkub aleyhisselâmı ve berâberindekileri karşıladı Babasını sarayına götürdü Babasını ve üvey annesini tahtının üzerine çıkarıp oturttu Hepsi (babsı, üvey annesi ve kardeşleri ona kavuştukları için) secde (şükür secdesi) ettiler Yûsuf aleyhisselâm babasına; ''Ey babam! İşte bu evvelce gördüğüm rüyânın tevili (yorumu) dur Hakikaten Rabbim o rüyâyı tahakkuk ettirdi Beni zindandan çıkarıp mülk ihsân etti Şeytan benimle kardeşlerimin arasını (hased ile) açtıktan sonra, Allahü teâlâ sizi çölden (Ken'an diyârından) getirdi Muhakkak ki, Rabbim dilediği şeyleri hakkıyla bilen herşeyi hikmetinin icâb ettirği vakit ve şekilde yapan odur'' dedi Kardeşlerini affettiğini bildirdi Yâkub aleyhisselâm Yûsuf aleyhisselâmla birlikte on seneden fazla yaşadıktan sonra vefât etti Vasiyeti üzerine Kudüs yakınlarındaki Halilürrâhman denilen yere defnedildi Yûsuf aleyhisselâm kendi mahallesine defnetmek istiyordu İş kavgaya kadar vardı Sonunda mermer bir sandukaya koyup Nil Nehri kıyısına (veya Nil Nehrinin ortasına) defnetmekte anlaştılar Bir rivâyete göre ondan dört yüz sene sonra, gelen Mûsâ aleyhisselâm kabrini bulup, mübârek cesedini oradan alarak Yâkub aleyhisselâmın da medfûn bulunduğu Halilürrahmân'da defnedildi Yûsuf aleyhisselâmın güzelliği fevkalâdeydi Âdem aleyhisselâma çok benzerdi Mısır sokaklarında gezerken yüzünün pırıltısı güneş ışıklarının yansıması gibi duvarlara aksederdi Bir kimse onun yüzüne bakmak isterse hemen gözlerini çevirmek zorunda kalırdı Bütün bunlara rağmen Yûsuf aleyhisselâma güzelliklerinden sâdece bir parça verilmişti Muhammed aleyhisselâma ise tamâmı verilmişti Eshâb-ı kirâm peygamber efendimize, siz mi güzeldiniz, Yûsuf aleyhisselâm mı güzeldi? diye sorunca peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem; ''Kardeşim Yûsuf benden sabih (güzel), ben ondan melihim (sevimliyim) O'nun görünen güzelliği benim görünen güzelliğimden çoktur'' buyurdu Peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) görünmeyen güzelliği gösterilseydi, kimse bakmaya tâkat getiremezdi Eshâb-ı kirâmın gençleri, hazret-i Âişe vâlidemizden peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) güzelliğini sorduklarında hazret-i Âişe şu şiiri söylemiştir

Ve lev semia ehlü Mısre evsâfe haddihi,

Lemâ bezelû fi sevmi Yûsüfe min nakdin

Levima Zelihâ lev reeyne cebinehû,

Le âserne bilkat'il kulûbi alel eydi

Mısırdakiler, onun yanaklarının güzelliğini işitmiş olsalardı, Yûsuf aleyhisselâmın pazarlığında hiç para vermezlerdi Yâni, bütün mallarını, onun yanaklarını görebilmek için saklarlardı Zelihâ'yı kötüleyen kadınlar, onun parlak alnını görselerdi, ellerinin yerine kalplerini keserlerdi (de acısını duymazlardı) Yûsuf aleyhisselâm güzel ahlâk sâhibi olup, Mısır Azizinin hakkını gözeterek Züleyhâ'nın tekliflerini reddetti ve iyilik gördüğü kimseye ihânet etmedi Hiçbir menfâat ve zarar onun doğruyu söylemesine mâni olamadı Allahü teâlâ onu Kur'ân-ı kerimde ''Sıddik= Çok doğru sözlü'' olarak mehd etti Kendisine hıyânet ve zulmedenleri affediciydi İnsanların rüyâlarını doğru olarak tâbir ederdi İnsanlara hizmet eder ve onların ihtiyaçlarını tedârik ederdi Yûsuf aleyhisselâm iffet sâhibi, olup iffetini korumakta gayretliydi Mısır kadınları ile arasında geçen hâdise meşhurdur

Mûcizeleri:

1- Hazret-i Yûsuf'un konuşması pek şirin, çok tatlı olduğu için, herkesin kalbi ona meylederdi Onun tatlı sözleri karşısında imân eden pekçoktu 2-Hazret-i Yûsuf'un yüzü güneş gibi nûrluydu Hâtta bir kimse yüzüne bakmak istese, hemen gözlerini çevirmeye mecbur olurdu Bu nûrun tesiriyle, yâni başkasına sirâyetiyle huzûruna getirilen âmânın hemen gözleri görmeye başlamıştı 3- Yûsuf aleyhisselâmın duâsı bereketiyle ağaçların yapraklarından güzel kumaş olmuştu Huzûruna bir büyük kişi gelmiş, şu gördüğümüz ağaçların yaprakları birbiriyle birleşip güzel kumaş olsun, diye mûcize teklifinde bulunmuştu Hazret-i Yûsuf öyle duâ edince, kıymet biçilmez bir kumaş olmuştur

Yûsuf aleyhisselâm hayâtı, başından geçenler ve hikmetleri Kur'ân-ı kerimde Ahsen-ül-Kasas (kıssaların en güzeli) diye medh edilen Yûsuf sûresinde bildirilmiştir Bu sûrede Yûsuf aleyhisselâmın başına gelenlerle, kavuştuğu ihsânlardan bahsedilir Hasedin noksanlık ve Allahü teâlânın yardımından mahrum kalmaya, sabrın ise sıkıntı ve gamlardan kurtulmaya sebep olduğu; Yâkub aleyhisselâmın sabrettiği için maksâdına kavuştuğu; Yûsuf aleyhisselâmın sabrı ve doğruluğu anlatılmaktadır

Mûsâ aleyhisselâmın kayınpederidir

ŞUAYB ALEYHİSSELÂM


Medyen ve Eyke ahâlisine gönderilen peygamber İbrâhim aleyhisselâm veya Sâlih aleyhisselâmın neslindedir Soyu anne tarafından Lût aleyhisselâmın kızına ulaştığı ve Eyyûb aleyhisselâmla teyze oğulları oldukları rivâyet edilmiştir Mûsâ aleyhisselâmın kayınpederidir Kavmine güzel söz söylemesi, tatlı ve tesirli hitâb etmesi sebebiyle kendisine Hatib-ül-enbiyâ (peygamberlerin hatibi) denildi İnsanlara İbrâhim aleyhisselâma bildirilen dinin emir ve yasaklarını tebliğ ettiArabistan Yarımadasının kuzeybatısında Hicâz'la Filistin arasında Kızıldeniz sâhilinde yer alan Akabe körfezinden Humus Vâdisine kadar uzanan Medyen bölgesinde doğup büyüyen Şuayb aleyhisselâm, o kavmin asil bir âilesine mensuptu Gençliği, dedelerinden Medyen adlı bir şahsın etrâfında toplandıkları için bu adla anılan Medyen halkı arasında geçen Şuayb aleyhisselâm, azgın ve sapık kavmin kötülüklerinden yzak yaşar, babasından kalan koyunlarıyla meşgul olur ve namaz kılardı Medyenliler atalarının doğru yolunda ayrılmışlar ve kötü yollara sapmışlardı Allahü teâlâya imân ve ibâdet etmeyi bırakmışlar, kendi elleriyle yaptıkları putlara ve heykellere tapıyorlardı Medyen, ticâret kervanlarının gelip geçtiği yollar üzerinde olduğundan ticâretle uğraşıyorlardı Yaptıkları alış-verişte muhakkak hile yapıyorlardı Yiyecek maddelerini alıp, stok yapıyorlar, pahalanınca fâhiş fiyatla satıyorlardı Ölçü ve tartı için iki değişik ölçek kullanıyorlar, alırken büyük ölçekle alıyorlar, satarken küçük ölçekle veriyorlardı İnsanların yollarını kesiyorlar, onların mallarına zorla el koyuyorlardı Yol üstünde durup, bilhassa yabancı ve gariblerin mallarını çeşitli hilelere başvurarak ellerinden alıyorlardı Ayrıca sâhip oldukları pekçok nimetin şükrünü yapmayıp, nankörlük ediyorlardı Allahü teâlâ onlara, doğru yola dâvet etmek için Şuayb aleyhisselâmı peygamber olarak gönderdi Şeayb aleyhisselâm onlara nasihatlerde bulunup, Allahü teâlâya şirk koşmamalarını ve yanlızca o'na ibâdet etmelerini, alış-verişte, ölçü ve tartıda haksızlık ve hile yapmamalarını, yeryüzünde bozgunculuk yapmamalarını söyledi Kötülüklere devâm ettikleri takdirde azâba uğrayacaklarını, vazgeçtikleri takdirde mükâfâta kavuşacaklarını söyledi Fakat azgın Medyen kavmi, Şuayb aleyhisselâmın sözlerini dinlemeyip, ona karşı çıktılar Ona inananları tehdit ettiler Şuayb aleyhisselâm, bütün sıkıntı, eziyet ve horlamalara rağmen, Medyenlileri doğru yola dâvete devâm etti İbret olarak isyânları sebebiyle helâk edilen Nûh aleyhisselâmın gönderildiği kavmin, Hûd kavminin, Lût kavminin başına gelen azapları ve helâk olmalarını anlattı İnkârdan vazgeçip imân etmelerini, mağfiret dilemelerini, aksi hâlde kendilerinin de isyân edip, helâk olan kavimler gibi azâba düşeceklerini ve helâk olacaklarını aöık bir lisanla anlattı Onun peygamberliği Şam'a kadar duyulmuştu Pekçok kimse gelerek Şuayb aleyhisselâma imân etmekle şereflendiler Fakat Medyenliler yolda durup, Şuayb aleyhisselâma gelenlere mâni olmaya çalıştılar Şuayb aleyhisselâmı ve ona inananları kendi sapık dinlerine dönmedikleri takdirde yurtlarından çıkaracaklarını söyleyip, tehdit ettiler Şuayb aleyhisselâm azgın Medyen halkının, bütün nasihatlerine rağmen imâna gelmelerinden ümit kesince, onları Allahü teâlâya havâle etti Şuayb aleyhisselâm Allahü teâlâya; ''Yâ Rabbi! Bizimle kavmimiz arasında hak ile hüküm ver Sen hükmedicilerin hayırlısısın'' diye duâ etti

Azgınlıklarına ve inananlara karşı düşmanlıklarına devâm eden Medyen halkı üzerine, Allahü teâlâ azâp gönderdi Cebrâil aleyhisselâmın bir sayhası ve bir zelzeleyle onların hepsini helâk etti Hepsi yok oldular Sanki onlar o beldede yaşamaışlardı Şuayb aleyhisselâm ve ona inananlar kurtulup Medyen'e yakın bir yerde, yeşillik, ağaçlık ve bolluk içinde bir şehir olan Eyke'ye giderek, oradaki insanlara doğru yolu göstermekle vazifelendirildi Medyen halkının bütün husûsiyetlerini taşıyan Eyke halkı, parayı tartı ile alırlar, kenarlarından kırptıktan sonra, tâne ile verirlerdi Alış-verişlerinde karşı tarafdakine muhakkak zarar verirler ve onu aldatırlardı alırken ucuz ve fazla fazla alırlar, satarken pahalı ve eksik verirlerdi Yolcuları soyarlar, putlara taparlardı Şuayb aleyhisselâma inanmak için gelenleri vaz geçirmek için çalışırlar, Şuayb aleyhisselâma yalancı derlerdi İstekleri olmazsa, tehditte bulunup, eziyet ederlerdi Şuayb aleyhisselâm Eyke halkını Allahü teâlâya imân ve ibâdet etmeye dâvet etti Eyke halkı Şuayb aleyhisselâmdan mûcize istediler Şuayb aleyhisselâm çevredeki putlara hitâp edip; ''Rabbiniz kimdir? Ben kimim? Söyleyin!'' dedi Taş ve ağaçtan yapılmış cansız birer varlık olan putlar dile gelip; ''Rabbimiz ve yaratıcımız Allahü teâlÂdır Yâ Şuayb! sen ise Allahü teâlânın peygamberisin!'' dediler ve kâidelerinden yere düşüp paramparça oldular Bir mûcize karşısında bâzı kimseler imâna geldi İnanmayanlar da azgınlıklarını daha da arttırdılar Şuayb aleyhisselâm son defâ ikâz edip, puta tapmaktan vaz geçmelerini, Allah'a imân etmelerini ölçü ve tartıda adâletli olmalarını ve her türlü zulümden vazgeçip, kurtulmalarını söylediyse de inkâr edip inanmadılar Alay ettiler, yalancısın, sihirbazsın, büyülenmişsin dediler İmân etmeyeceklerini açıkca söyleyip; ''Eğer sen doğru sözlüysen, bize gökten azap indir'' dediler Şuayb aleyhisselâm bu azgın kavmi Allahü teâlâya havâle etti Allahü teâla onlara isyanları sebebiyle şiddetli bir azap göndererek hepsini helâk ettiler Önce ortalığı kasıp kavuran şiddetli bir sıcaklığa tutuldular sular fokur fokur kaynadı Susuzluktan kıvranıyorlar sıcak suları içtikçe içleri yanıyordu Çâresizlikten gölge ve içecek su arıyorlar, bir tarafdan bir tarafa koşuyorlardı Bu hâl yedi gün devâm etti Sekizinci gün ufukta koyu gölgeli siyah bir bulut çıkıp yükseldi Bunu gören Eykeliler serinlemek için koşup hepsi bulutun altında toplandılar Onlar bulutun altına toplanır toplanmaz buluttan üzerlerine şiddetli bir ateş yağmaya başladı ve hepsi ateş altında helâk olup, gittiler Eykelilerin helâl edildiği bugün, Kur'ân-ı kerimde (gölge günü) olarak bildirilmekte ve meâlen şöyle buyurulmaktadır: ''O gölge (zılle) gününün azâbı onları yakalıyıverdi Gerçekten o azap büyük bir günah azâbı idi'' (Şuarâ sûresi:189) Şuayb aleyhisselâm, Eyke ahâlisinin helâk olmasından sonra, inananlarla birlikte Medyen'e gidip yerleşti İnananlardan birinin kızıyla evlendi İki kızı oldu Kızlar büyüdü Kendisi iyice yaşlandı Allah korkusundan çok göz yaşı döktü Gözleri zayıfladı, vücudu kuvvetten düştü bu sırada Mısır'dan çıkıp Medyen'e gelen Mûsâ aleyhisselâm, kuyu başında koyunlarını sulamak için bekleyen Şuayb aleyhisselâmın kızlarına yardım ederek, koyunlarını suladı Şuayb aleyhisselâm ücret vermek için onu evine dâvet etti Onu emin güvenilir bir kimse olarak görüp, koyunlarına çoban tuttu Sekiz sene koyunlarını gütmesi şartıyla kızlarından birini ona nikâhladı Mûsâ aleyhisselâm orada on sene kaldı Çocukları oldu Daha sonra Mısır'a göç etti Sıhhati düzelip gözleri açılan Şuayb aleyhisselâm, her sene Medyen'den Mısır'a giderek kızı va damâdını ziyâret etti Bir müddet sonra da orada vefât etti Vefâtından 300 yaşında olduğu rivâyet edilmiştir

Şuayb aleyhisselâm çok namaz kılardı Tevrât'ta ismi Mikâil olarak bildirilmiştir Kur'ân-ı kerimde A'râf, Şuarâ, Hûd ve Ankebût sûrelerinde Şuayb aleyhisselâm, Medyen ve Eyke kavimleri hakkında âyet-i kerimeler mevcuttur Şuayb aleyhisselâmın altı çeşit mûcizesi vardır

Mûcizeleri:

1-Hazret-i Şuayb'ın duâsı bereketiyle, koyunlardan doğmuş siyah kuzuların hepsi beyaz olmuştur 2- Hazret-i Şuayb'ın duâsı bereketiyle taşlar toprak olmuştu Şöyle ki: Medyen kasabası dağlık, taşlık bir yer olduğundan: ''Hak peygamber iseniz, duâ ediniz, şu daplar kalkıp, yerimiz geniş olsun'' diye teklif etmişlerdi Şuayb aleyhisselâm duâ edince, cenâb-ı hak duâsını kabul edip, elini o dağ ve taşlar üzerine koy, diye emreyledi Elini koyunca hepsi toprak oluverdi 3-Şuayb aleyhisselâmın duâsı bereketiyle Medyen'de bâzı taşlar koyun olmuştur Şöyle ki, kendilerinin hiç koyunu olmadığı için kavmi, bizim koyunlarımızı elimizden almak için Şuayb buraya gelmiştir diye söz etmişlerdi Hazret-i Şuayb bunu işitince, çok üzülüp, kendinin de koyunu olması için cenâb-ı hakka duâ eyledi Cenâb-ı Hak duâsını kabul edip, orada bulunan taşlara eliyle işâret etmesini emreyledi Hazret-i Şuayb işâret ettiği anda o taşlar koyun oluverdi Bu sûretle koyunları kavminin koyunundan birkaç misli fazla oldu O koyunları sekiz, yâhut on sene hazret-i Mûsâ'ya güttürüp, kızını da ona verdiği meşhurdur 4-Hazret-i Şuayb, bir yerin taşları etrâfında dönünce, o taşlar hemen bakır olup, ahâli bununla pek zengin olmuştur 5- Hazret-i Şuayb'ın duâsı bereketiyle kum tepeleri yerinden kalkmıştır 6-Hazret-i Şuayb, bir dağa çıkmak istediği zaman, dağ âdeta devenin oturup kalktığı gibi, Şuayb aleyhisselâm çıkıncaya kadar küçülür, çıktıktan sonra evvelki hâli gibi büyük bir dağ olurdu

Süleyman aleyhisselâmın babasıdır Sesi çok güzeldi

DÂVÛD ALEYHİSSELÂM


İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden Hem peygamber, hem sultân yâni hükümdârdı Soy bakımından Yâkûb aleyhisselâmın Yehûda adlı oğluna dayanır Süleymân aleyhisselâmın babsıdır Kudüs'te doğdu Orada yaşadı ve orada vefât etti Kendisine İbrâni dilinde Zebûr kitâbı verildi Sesi çok güzel ve tesirliydi İsmi Kur'ân-ı kerim'de on altı yerde geçmektedir Allahü teâlâ, Mûsâ aleyhisselâmdan sonra, İsrâiloğullarına birçok peygamberler gönderdi Bu peygamberler insanları Tevrât'ın hükümleriyle amel etmeye dâvet ettiler Fakat zaman geçtikçe azgınlaşan İsrâiloğulları, Tevrât'ın hükümlerini değiştirdiler,peygamberlerini dinlemediler, ahkâkları tamâmen bozuldu Allahü teâlâ Amâlika kavmi hükümdârı Câlût'u karşılarına belâ gönderdi Câlût, İsrâiloğullarını vatanlarından sürüp çıkardı Daha sonra, Tâlût isimli bir hükümdâr gelerek memleket işlerini ve orduyu düzene koydu Câlût'un üzerine yürüdü Tâlût'un ordusunda bulunan Dâvûd aleyhisselâm, Câlût'u öldürdü Tâlût'un ölümünden sonra, Dâvûd aleyhisselâm İsrâiloğullarının hükümdârı oldu Bir müddet sonra Allahü teâlâ kendisine peygamberlik vazifesi ve Zebûr adlı kitabı verdi İnsanları Allahü teâlânın dinine dâvet etti ve adâletle hükmetti Filistin, Sûriye ve Arap Yarımadasının birkısmını fethederek memleketi genişletti Kudüs'ü başkent yaptı Ayrıca Amman, Haleb, Nusaybin ve Ermenistan'ı da fethetti Mescid-i Aksâ adıyla Kur'ân-ı kerimde bildirilen büyük bir mescidin inşâsını başlattı Mescidin yapılıp bitirilmesi işini oğlu Süleymân aleyhisselâma vasiyet ederek, yüz yaşında vefât etti Kabrinin Kudüs sûru dışında olduğu rivâyet edilir Dâvûd aleyhisselâmın çok güzel ve tesirli sesi vardı Kendisine İbrâni dilinde Zebûr kitabı geldi Bu kitap, manzum şekilde olup, eski manzum kitapların en meşhurudur Zebûr, meşhur dört ilâhi kitapdan biri olup, Tevrât'tan sonra gönderilmiştir Vâz ve nasihat şeklinde olup, Tevrât'ı kuvvetlendirdi Onu açıklayıp onunla amel etmeye çağırdığından,Tevrât'ın hükümlerini yürürlükten kaldırmadı Dâvûd aleyhisselâm, hazret-i Mûsâ'nın getirdiği dini kuvvetlendirdiğinden resûl olmayıp, Beni İsrâil'e gönderilen nebilerden biridir Dâvûd aleyhisselâm çok ağlar, çok ibâdet ederdi Gündüzü oruçla, geceyi namaz kılarak ibâdetle geçirirdi

Gecenin ancak üçte bir kısmında uyurdu Bir gün oruç tutar, öbür gün tutmazdı Allahü teâlâ mûcize olarak dağları, taşları, kuşları onun emrine vermişti Yanık sesiyle Zebûr'u okumaya başlayınca, kuşlar havadan ağaçlara iner, hep birlikte, okunan Zebûr'u tekrar ederlerdi Allahü teâlâ Dâvûd aleyhisselâma demiri ateşe sokmadan ve dövmeden istediği şekli verebilme mûcizesi verebilmişti Demirden zırh yapar, elinin emeğiyle geçinir, devlet hazinesinden birşey almazdı Yırtıcı hayvanlar, hazret-i Dâvûd'un huzûruna gelip, ona tam bir bağlılıkla hizmet ederlerdi Kur'ân-ı kerimde Bakara, Nisâ, Mâide, En'âm, İsrâ, Enbiyâ ve Sâd sûrelerinin birçok âyet-i kerimelerinde Dâvûd aleyhisselâmdan bahsedilmektedir

Her hayvanın dilini bilirdi

SÜLEYMAN ALEYHİSSELÂM


İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden Dâvûd aleyhisselâmın oğludur Yâkûb aleyhisselâmın neslindendir Kudüs yakınlarındaki Gazze şehrinde doğdu Hem peygamber hem sultandı Çocokluğundan beri bilgili, iyilik ve adâleti seven biri olarak tanınmıştı On iki yaşındayken babasının yerine geçip, sultan oldu Daha sonra kendisine Allahü teâlâ tarafından peygamberlik verildi Dünyâda hâkim olan dört kişiden biridir Ona peygamberlik verildiği Kur'ân-ı kerimde En'âm sûresi 84 âyette bildirilmektedir Süleymân aleyhisselâm; ''Yâ Rab! bana hiçbir kimsede bulunmayan bir kudret ve devlet ihsân eyle'' diye duâ etti Duâsı kabul edilip, cinlerin, rüzgârın ve hayvanların da insanlar gibi Sülaymân aleyhisselâma itâat etmeleri emredildi Kendisine ism-i âzam duâsı, bütün mahlûkâtın dili ve ililerin sırları öğretildi Peygamberlikle birlikte ihsân edilen ilim, hikmet ve sultanlık kudretini, insanları doğru yola kavuşturmakla ve daha iyi bir hayat yaşamaları için kullandı Şehirlerin kurulması, yeryüzünün imârı, yeşillendirilmesi, fen ve sanatta ilerlemesi için emrindekilerin herbirine iş taksimi yaptı Yolların yapılması, taşların yontulup kazılması, demircilik ve derin sulara dalgıçlık gibi zor işleri cinlere verdi Çiftçilik, çobanlık, ticâret, sanat gibi işleri de insanlara verdi Hayvanları da nöbet tutma, yük taşıyıp çekme gibi işlerle görevlendirdi İnsanlardan, cinlerden ve hayvanlardan büyük bir ordu kurdu Hepsi ona tâbi olup, emrine itaat etti Süleymân aleyhisselâma verilen bu nimetler Kur'ân-ı kerimde bildirilmektedir Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem hadis-i şerifte, onun duâsı hakkında şöyle buyurdu: ''Süleymân aleyhisselâm, Beyt-i Makdis'in binâsını bitirdikten sonra, Allahü teâlâdan üç dilekte bulunmuştur: Kendisinden sonra kimseye nasip olmayan ir mülk ve saltanat, ilâhi hükme uygun hüküm verme kudretinin bahsedilmesi Yanlız namaz kılmak için Mescid-i Aksâ'yı kastedip gelenlerin analarından doğdukları gibi günahsız hâle gelmeleri Allahü teâlâ bunlardan ilk ikisini Süleymân aleyhisselâma vermiştir Üçüncü dileğinin dekabul edilmiş olmasını umarım'' Babasının temelini attığı, Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'yı yapmaya devâm etti Yedi senede pek sanatkârâne bir şekilde tamamladı Daha sonra, Kudüs'te büyük bir saray inşâ etmeye başlayıp, on üç senede tamamladı Bu binâların yapımı sırasında insanlardan ve cinlerden pekçoğu Süleymân aleyhisselâmın emrinde çalışmışlardı Süleymân aleyhisselâmın zamânında barış, imâr, sanat ve ilim iyice ilerlemişti Mescid-i Aksâ inşâedilip, çeşmeler, su kanalları yapıldı Köprüler, barajlar ve evler inşâ edildi Hükmetinin ve büyüklüğünün şöhreti bütün dünyâya yayıldı Zamânındaki bütün pâdişâhları ve ileri gelenleri doğru yola sevk etti Onun zamânında muhteşem bir saltanata sâhip olan Yemen'de, Sebe şehrinde hüküm süren Belkıs'a mektup yazıp, Filistin'e çağırdı O da gelip, Süleymân aleyhisselâmla görüşerek imân etti Belkıs'ın Süleymân aleyhisselâmla mektuplaşması ve Kudüs'e gelmesi Kur'ân-ı kerimde Neml sûresinde uzun beyân olunmaktadır

Süleymân aleyhisselâm, Akabe Körfezinden Fırat kenarına kadar, kırk sene adâletle hüküm sürdüDiğer hükümdârlar da kendisine bağlılıklarını bildirdiler Ticâret gemileri yapıp, Kızıldeniz ve Umman Denizinde ticâret yaptırdı Rüzgâr onun emrine verilmişti Rüzgâra bibip dilediği yere tahtıyla birlikte kısa zamanda giderdi Makâmına oturduğunda ve meclis kurduğunda kuşlar üzerine gelip, kanatlarını yanyana gererek bir bulut gibi gölge yaparlar, güneş ve yağmurdan korurlardı Süleymân aleyhisselâm, beyaz tenli, güzel, nûr yüzlü, saçı sakalı gür olup, beyaz elbise giyerdi Çok edebli, hep Allah'tan korkar, alçak gönüllü, yüksek şanlıydı Miskin ve fakirlerle oturur; ''Miskinin miskinlerle oturması uygundur'' buyururdu Ömrünün son ânına kadar Allahü teâlânın takdir ettiği izzetle insanları doğru yola sevk etti Herkes tarafından sevilmiş olup, hiç kimse onun söylediklerine itiraz etmiyor ve onun emri dışına çıkmıyordu Süleymân aleyhisselâm, bir gün yapılmakta olan büyük bir sarayın inşâsını kontrol etmeye gitmişti Bu binâ bir su kıyısında çok heybetli bir saraydı Ustalar işciler, cinler, sarayın tamamlanmasıyla meşguldüler Sarayın balkonuna çıkıp, kendisini yanlız bırakmalarını, hiç kimsenin yanına yaklaşmamasını emretti Sonra da balkonun kenarına âsasını (bastonuna) dayanıp durdu ve etrâfı seyrederek tefekküre başladı Bu sırada ömrü bitip, eceli gelmişti Azrâil aleyhisselâm gelip; ''Şu an dünyâdaki hayâtının son ânıdır'' dedi Süleymân aleyhisselâm: ''Allahü teâlânın takdiri her ne ise o haktır Rabbime hamdolsun ki, aslâ kimseye zulmetmedim Rabbimin emrine itaat etmekte gecikmedim Herkesin dönüşü Allahü teâlâyadır Görevlendirildiğin emri yerine getir'' dedi Süleymân aleyhisselâm asâsına dayandığı halde ayakta vefât edip, uzun bir müddet öylece kaldı Saray inşâsında çalışanlar ise her gün işlerine muntazaman devâm ediyor, halk da oraya gelip gidiyordu Süleymân aleuhisselâmı uzakta, ayakta durur vaziyette görüyorlardı Fakat vermiş olduğu emir üzerine hiç kimse yanına yaklaşmıyordu Nihâyet asâsının yere temas eden kısmını güve kurdu yiyip asâ kırılınca, cesedi yere yıkıldı O zaman bu hâlini görenler vefât ettiğini anladılar Bu husus Kur'ân-ı kerimde Sebe sûresi 14 âyette bildirilmektedir Süleymân aleyhisselâm her yere hükmettiğinden, zamânında herkes imân etmiş, yeryüzündeki pek az imânsız kimse kalmıştı Vefâtından sonra, İsrâiloğullarının arasındaki birlik bozuldu, İlyas ve Elyesa aleyhisselâm peygamber olarak gönderildiler Kur'ân-ı kerimde Bakara 102; Nisâ 163; En'âm 84; Enbiyâ 81,82; Sebe 12, 21; Neml 15'ten 44'e kadar; Sad 30'dan 40'a kadar olan âyetler Süleymân aleyhisselâm hakkındadır Süleymân aleyhisselâm, Mescid'i Aksâ'ya Mûsâ aleyhisselâmdan beri nesilden nesile geçerek gelen, Tevrât'ın içinde bulunduğu Ahid sandığını (Tâbût-i Sekineyi) koydu Çünkü Mûsâ aleyhisselâm, ümmetinin âlimlerinden, Tevrât'ın Ahid sandığına konularak muhâfaza edilmesini istemişti Bu durum Mescid-i Aksâ'nın Buhtunnasar tarafından yıkılmasına kadar devâm etti Buhtunnasar, Kudüs'ü alınca, şehri yakıp yıktı Mescid-i Aksâ'da bulunan altın, gümüş ve diğer mücevherleri alıp Bâbil'e götürdü Buhtunnasar'ın Kudüs'ü yağmalaması esnâsında, hakiki Tevrât ve Zebûr yakılıp yok edildi Muhtelif kimselerin hatırlarında kalan âyetlerini yazmaları neticesinde, Tevrât isminde birbirlerini tutmayan çeşitli risâleler ortaya çıktı

Milâddan yaklaşık dört yüz sene evvel yaşamış olan Azra bunları topladı ve şimdiki Ahd-i Atik'teki Tevrât'ı yazdı Süleymân aleyhisselâmın dokuz çeşit mûcizesi vardır

Mûcizeleri:

1-Sebe sûresi on ikici âyetinde bildirildiği üzere, rüzgârlar emri altındaydı 2-Süleymân aleyhisselâm denizi geçmek istediği zaman, suyu çekilerek yol açalır, geçtikten sonra yine kapanırdı 3- Âyet-i kerimede bildirildiği üzere, bütün cinniler emrindeydi Ne zaman istese, kendisine, büyük büyük köşkler, sûretler, çanaklar, sâbit çömlekler, tencereler yaparlardı 4-Süleymân aleyhisselâmın bir mührü vardı Üzerinde ism-i âzam duâsı yazılıydı O duâ ile her istediği kolay olurdu 5- Karıncalara varıncaya kadar her hayvanın sesini işitir, dillerini anlardı 6-Nereye gitmek istese, rüzgâr emride olduğından, kürsüsünü kaldırır, kürsüsünü berâberinde götürürdü 7-Cinniler vâsıtasıyla denizdeki incileri, cevherleri yerde bulunan defineleri bilirdi Kendisine Allahü teâlâ tarafından bildirilmeyen birşey yoktu 8-Neml Vâdisinde, maiyetiyle berâber bir dağ üzerine konup, kaldığı esnâda o dağın yeşillik, çimenlik olması için, mübârek ellerine bir miktar su alıp, avucuyla o dağa serpti Derhâl dağın üzeri çayırlık çimenlik oluverdi 9-Süleymân aleyhisselâm bir yere gittiği vakit, berâberinde duvarlar da giderdi

Velî veyâ peygamberdir

LOKMAN ALEYHİSSELÂM


Peygamber veya veli Dâvud aleyhisselâmın zamânında, Arabistan'ın Umman tarafında yaşadı Dâvud aleyhisselâmla görüşüp ondan ilim öğrendi Dâvud aleyhisselâma peygamberlik bildirilmeden önce, müfti olan Lokman Hakim, Dâvud aleyhisselâma peygamberlik bildirildikten sonra fetvâ vermeyi bıraktı Dâvud aleyhisselâma ümmet oldu Kendisine hikmet verildi Eyyûb aleyhisselâmın teyzesinin oğlu oldu daa rivâyet edilmektedir Fransız bilginlerinin, Calinos'un (Galen'in) bir adı da Lokman Hakim idi demeleri yanlıştır Çünkü Lokman Hakim, Dâvud aleyhisselâm zamânında; Calinos (Galen) ise, ondan bin yıl kadar sonra yaşamıştır Lokman ismi Kur'ân-ı kerim'de geçmekte olup, bir sûreye (otuz birinci sûre) Lokman ismi verilmiştirBu sûrenin on ikinci âyetinde meâlen; ''Biz Lokman'a hikmet verdik'' buyrulmaktadır Buradaki hikmet tâbirinin; akıl, anlayış, ilim, ilimle amel etmek ve doğru karar vermek demek olduğu tefsir kitablarında yazılıdır Lokman Hakim tabiplerin piridir Hikmetli sözleri ve oğluna verdiği nasihatler meşhurdur Kur'ân-ı kerim'de Lokman sûresi 3 âyet-i kerimede meâlen; ''Bir vakit Lokman oğluna öğüt vererek şöyle demişti: Yavrum! Allah'a ortak koşma, çünkü şirk çok büyük zulümdür'' buyrulmaktadır

Lokman Hakim'e sen bu hâle nasıl geldin dediklerinde; ''Doğru sözlü olmak, emâneti yerine getirmek, lüzumsuz söz ve işi terk etmekle'' cevâbını verdi İnsanlar ondan nasihat istediler, o da şöyle nasihat etti: Öncekilerin ve sonrakilerin ilimleriyle ameledilebilmesi için sekiz şeye dikkat etmek lazımdır Dört zamanda dört şeyi korumak gerekir; Namazda gönlü, halk arasında dili, yiyip içmede boğazı, bir kimsenin evine girince de gözü korumaktır İki şeyi hâtırdan hiçbir zaman çıkarmamalıdır Bunlar; Allahü teâlânın büyüklüğü ve ölümdür İki şeyi de tamâmen unutmaya çalışmalıdır Bunlar da; bir kimseye yapılan iyilik ile dost ve yakınlardan görülen kötülüktür'' Lokman Hakim'in oğluna nasihatlarının bir kısmı şöyledir: ''Ey oğlum! Dünyâ derin deniz gibidir Çok insanlar onda boğulmuştur Geminin takvâ, yükün imân, hâlin tevekkül olsun, umulurki kurtulursun''

''Ey oğlum! Âlimlere karşı öğünmek, akılsızlarla inatlaşmak ve meclislerde, toplantılarda gösteriş yapmak için ilim öğrenme! İhtiyâcım yok diyerek de ilmi terk etme'' ''Ey oğlum! Allahü teâlâyı anan (hâtırlayan) insanlar görürsen onlarla otur Âlim olsan da, ilminin faydasını görürsün ve ilmin artar, sen ehil isen sana öğretirler Allahü teâlâ onlara olan rahmetinden seni de faydalandırır Allahü teâlâyı ziktetmeyenleri görürsen onlardan uzak dur'' ''Ey oğlum! Horoz senden daha akıllı olmasın! O, her sabah zikir ve tesbih ediyor, sen ise uyuyorsun''

''Ey oğlum! Seçilmiş kullara teslim ol, kötülerle dost olma'' ''Ey oğlum! İnsanlara iyilikleri emir ve nasihat edip kendini unutma! Yoksa mum gibi olursun Mum insanları aydınlatır, fakat kendini yakıp eritir'' ''Ey oğlum! Yalandan çok sakın! Çünkü dinini bozar ve insanlar yanında mürüvvetini azaltır Bununla hayânı, değerini ve makâmını kaybedersin''

''Ey oğlum! Kötü huydan, gönüldağınıklığından sakın Sabırsız olma, yoksa arkadaş bulamazsınİşini severek yap, sıkıntılara katlan Bütün insanlara karşı iyi huylu ol'' ''Ey oğlum! Hep üzüntülü olma, kalbini dertli kılma İnsanların elinde olana tamâ etmektensakın Kazâya râzı ol ve Allahü teâlânın sana verdiği rızka kanâat et'' ''Ey oğlum! Dünyâ geçici ve kısadır Senin dünyâ hayâtın ise azın azıdır Bunun da azının azı kalmış, çoğu geçmiştir''

!!Ey oğlum! Tövbeyi yarına bırakma, çünkü ölüm ansızın gelip yakalar'' ''Ey oğlum! Sükût etmekle pişmân olmazsın Söz gümüş ise sükût altındır'' ''Ey oğlum! Helâl lokma ye ve işlerinde âlimlere danış, işlerini nasıl yapacağını onlara sor'' ''Ey oğlum! Âlimler meclisine devâm et Bahar yağmuru ile yeryüzünü yeşillendiren Allahü teâlâ, âlimlerin meclisindeki hikmet nûru ile de müminlerin kalbini aydınlatır''

''Ey oğlum! Amel ancak yakın (Allahü teâlâya olan ilim ve mârifet) ile yapılır Herkes yakini nisbetinde amel eder Amel noksanlığı, yakin noksanlığından gelir'' ''Ey oğlum! Bir hatâ işlediğinde hemen tövbe et ve sadaka ver'' ''Ey oğlum! Ölümden şüphe ediyorsan uyku uyuma Uyuduğun ve uyumak mecbûriyetinde kaldığın gibi, ölüme de mahkûmsun Dirilmekten de şüphe ediyorsan, uykudan uyanma Uykudan uyandığın gibi öldükten sonra da dirileceksin''

''Ey oğlum! Helâl kazanç ile yoksulluktan korun Yoksul kimse şu üç musibetle karşılaşır: Din zayıflığı, akıl zayıflığı ve mürüvvetin kaybolması'' ''Ey oğlum!Merhamet eden merhamet bulur Sükût eden selâmete erer, hayır söyleyen kâr eder, kötü konuşan günâhkar olur, diline hâkim olmayan pişmân olur'' ''Ey Oğlum! Dünyâmalından yetecek kadarını al, fazlasını âhiret için hayra sarfet, Sıkıntıya düşecek ve başkasının sırtına yük olacak şekil de tembellik etme''

''Ey oğlum! Sakin kimseyi küçük görüp hakâret etme Çünkü onun da senin de rabbimiz birdir''

Lokman Hakim'in oğlu: ''Babacığım, insanda hangi haslet daha iyiydir?'' diye sorunca; ''Temiz, hâlis din'' buyurdu Eğer iki haslet olursa? ''Din ve mal'', üç haslet olursa? ''Din, mal ve hayâ'' buyurdu Dört haslet olursa? dedi ''Din, mal, hayâ ve güzel ahlâk'' buyurdu Beş haslet saymak icâbederse diye sorunca; ''Din, mal, hayâ güzel huy ve cömertlik'' buyurdu Altı haslet sayarsak deyince; ''Eu oğlum! Allahü teâlâ her kime bu beş iyi hasleti verdiyse, o kimse mümin ve müttekidir Allahü teâlâ katında veli ve sevgilidir Şeytanın şerrinden uzaktır'' buyurdu Oğlu: ''Babacığım, insandan en kötü haslet hangisidir?'' dedi ''Allahü teâlâyı inkârdır'' buyurdu İki olursa dedi ''İnkâr ve kibirdir'' buyurdu Üç olursa dedi ''İnkâr, kibir ve şükür azlığı'' buyurdu Dört olursa dedi ''İnkâr, kibir, şükür azlığı ve cimrilik'' buyurdu Beş olursa diye sorunca; ''İnkâr, kibir, şükür azlığı, cimrilik ve kötü ahlâk'' buyurdu Altı olursa deyince; ''Ey oğlum! Bu beş kötü hasletin bulunduğu kimse münâfıktır, şakidir ve Allahü teâlâdan uzaktır'' buyurdu

Hafs bin Ömer'den rivâyet edildi ki: Lokman Hakim, yanına bir hardal torbası koydu ve oğluna nasihat etmeye başladı Her bir nasihatte bir hardal tânesini çıkardı Nihâyet hardalları tükendi Sonra da; Ey oğlum! Sana o kadar nasihat ettim ki, şâyet bu nasihatler bir dağa verilseudi, dağ yarılır, parça parça olurdu'' buyurdu Oğlu da bu nasihatleri tuttu

Velî veyâ peygamberdir

ZÜLKARNEYN ALEYHİSSELÂM


Peygamber veyâ veli Kur'ân-ı kerimde kıssası, doğuya ve batıya seferleri zükr edilmiştir Asıl ismi İskender'dir Doğuya ve batıya gittiği için İskender-i Zülkarneyn diye anılmıştır Nûh aleyhisselâmın oğlu Yâfes'in soyundandır Peygamber olup olmadığı açıkca bildirilmedi Yemen'de yaşamış olan münzir iskender ile Aristo'nun talebesi olan Makedonyalı İskender'den daha önce yaşadı Sâlih bir zât olan Zülkarneyn aleyhisselâmı Allahü teâlâ yeryüzündeki insanlara emir ve yasaklarını tebliğ ile vazifelendirdi Zülkarneyn aleyhisselâm Allahü teâlâ niyâzda bulunup; kendisine kuvvet vermesini, insanlar arasında hangi ilim ve adâletle hükmesini gerektiğinin bildirilmesini istedi Allahü teâlâ şöyle buyurdu: ''Sana verdiğim vazifeyi yapabikmen için kuvvet ihsân ederim Göüsini açarım Herşeye gücün yetecek hâle gelirsin Anlayışını açar, konuşmanı genişletirim, kulağını açarım, tâ uzaktakileri işitirsin basiretini genişletirim, çok uzakları görür, herşey nüfûz edersin Her şeyi sağlam yaparsın İstediğin herşeyi ihsân ederim Sana heybet veririm hiç kimse sana kötü gözle bakamaz Ben sana yardım ederim Hiç bir şey sana zarar vermez seni kuvvetlendiririm hiş bir şeye yenilmezsin Kalbine kuvvet veririm hiçbir şeyden korkmazsın Aydınlık ve karanlığı emrine verir, onları senin askerin yaparım Aydınlık senin önünde yol gösterir, karanlık arkandan seni muhâfaza eder'' Allahü teâlâ hazret-i Zülkarneyn'in emrine bulutları ve başka vâsıtaları verdi Ona ilim ve kudret, insanlar üzerine tasarruf hâkimiyeti verdi Ayrıca beyaz ve siyah olmak üzere iki sancak ihsân etti Zifiri karanlık olan gecede beyaz sancağı açınca, ortalık aydınlığa gark olurdu Gündüz harp ederken düşman askerinin karanlıkta kalmasını arzu ederse siyah sancağını açar, düşman tarafı zifiri karanlık, kendi tarafı aydınlık olur, böylece düşmana kısa zamanda gâlip gelirdi Her sefere çıkışında önü aydınlık, arkası karanlık olurdu Çok geçmeden memleketi genişledi Devleti güçlendi Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bütün dünyâya yaymağı azmetti Teyzesinin oğlu Hızır aleyhisselâmı kendisine vezir, ordusuna kumandan tâyin etti Allahü teâlânın emriyle müminlerden meydana gelen ordusu ilk önce batıya yürüdü Vardığı yerlerde kâfirleri hak dine dâvet etti İnsanlara iyilik ve ihsânlarda bulundu İnanmayanlarla harp etti Batıda meskûn (yerleşilmiş) yerlerin sonuna vardı Artık karalar bitmiş denizler başlamıştı Oraya vardığı sırada orada bir kavim buldu Bu kavim kÂfir olup vahşi hayvan derisinden elbise giyerler, denizin dışarı attığı balık cinsinden şeyleri yiyerek geçinirlerdi Zülkarneyn aleyhisselâm bu kavmi, güzel muâmelede bulunarak hak dine dâvet etti Kavimden bir kısmı imânla şereflendi bir kısmı ise imân etmekten yüz çevirdi zülkarneyn aleyhisselâm inanmayanların üzerine yürüdü ve onları karanlıkta bıraktıOnlar karanlıkta ne yapacaklarını bilemediler Sonunda pişman olup tövbe ettiler ve Allahü teâlânın varlığına, birliğine inandılar Zülkarneyn aleyhisselâm müminlerden kurduğu ordusu ile uğradığı her yerdeki bütün insanları hak dine dâvet etti Allahü teâlâya imân ve ibâdete çağırdı İmân etmeyenler cezâlarını gördüler Yaya olarak Mekke-i mükerremeye gitti ve haccettiİbrâhim aleyhisselâmla görüşüp hayır duâsını aldı Nasihatlerine kavuştu Daha sonra doğuya yöneldi Güneşin ilk ışıklarının vurduğu en uçtaki kara parçasına vardıZülkarneyn aleyhisselâm orada, yer altındaki manzenlerde yaşayan kavmi hak dine dâvet etti Daha sonra kuzeye bir sefer yaptı İki dağ arasına vardı O iki dağın yakınında oturan kalabalık bir kavimle karşılaştı O kavmi de hak dine dâvet etti Kavmin pâdişâhı Zülkarneyn aleyhisselâmı iyilikle karşıladı ve hediyeler takdim etti Bütün kavmiyle birlikte hak dini kabul etti Zülkarneyn aleyhisselâmın iltifatlarına kavuştu Ye'cüc ve Me'cüc adlı kavimlerin zararından şikâyette bulundu Zülkarneyn aleyhisselâm o kavimle birlikte Ye'cüc ve Me'cüc'ün zararından korunmak için sed yaptılar

Zülkarneyn aleyhisselâm bir seferi esnâsında hiçbir dünyâ malı ve serveti olmayan, rızıklarını sebzeden temin eden bir kavme rastladı Ayrıca bu kavimde herkes kendi mezarını kazar, hergün mezarını temizler ve ibâdetlerini burada yaparlardı Zülkarneyn aleyhisselâm o kavmin hükümdarıyla da görüştü Hükümdar kendilerinin dünyâya önem vermediklerini, âhiretini hatırlamak için de ibâdetlerini mezarlarda yaptıklarını anlattı Zülkarneyn aleyhisselâm Allahü teâlânın yardımıyla, doğu, batı ve kuzeydeki bütün ülkeleri feth edip, Allahü teâlânın emir ve yasaklarını yayma vazifesini tamamladıktan sonra, askerine izin verdi Kendisi Medine ileŞam arasında Dûmet-ül-Cendel denilen yerde insanlardan ayrıldı Yanlız Allahü teâlâya ibâdet ve tâatle meşgul oldu Vefât etmeden önce yakınlarına ''Ben vefât edince usûlüne uygun yıkayıp kefenleyin Sonra tabuta koyun Yanlız kollarım dışarda sarkık kalsın Hazinelerimi de katırlara yükleyin'' diye vâsiyette bulundu Söyledikleri aynen yapıldı Az bir zaman sonra da vefât ettiMekke'ye veya Mekke civârındaki Tehâme Dağlarında bir yere defn edildi İskender-i Zülkarneyn böyle vâsiyet etmekle ''Arkamdan gelen ordular ile doğu ve batıya hâkim oldum Hizmetçilerim emrimden çıkmadı Dünyâyı baştan başa tuttum Sayısız hazinelerim vardı Fakat bütün bu dünyâ nimetleri kalıcı değildir Gördüğünüz gibi mezâra eller boş gidiliyor Dünyâ malı dünyâda kalıyor Sizler âhirette de faydalı olacak işler yapın'' demek istedi Zülkarneyn aleyhisselâm beyaz-kırmızı benizli, orta boylu idi Güzel ahlâk sâhibi, Hakka teslimiyeti tam, halkına karşı mütevâzi, alçak gönüllü ve adâler sâhibi idiGazâ ve cihâda çıkmakta, beldeleri tâmirdeçok gayretli idi Dünyâ malına rağbet etmez, elinin emeği, alnının teri ile geçinirdi Bunun için zenbil örer kendine, çoluk çocuğuna bu paradan harcar, artanını fakirlere sadaka verirdi Ye'cüc ve Me'cüc kavminin zararlarına mâni olmak için sed yapmıştı Sedi rivâyetlere göre Asya'nın doğusundaki mümin Türklerin ricâsı üzerine inşâ etmişti İki dağ arasına taş ve demirden yapılmış olan bu sed bugünkü Çin seddinden başkadır Kur'ân-ı kerimin Kehf sûresi :83-98 âyet-i kerimelerinde Zülkarneyn aleyhisselâmla ilgili haberler verilmektedir Peygamber efendimiz, sallallahü aleyhi ve sellem de buyurdu ki:

İsmini duyduğunuz kimselerden yeryüzüne dört kişi mâlik oldu İkisi mümin ikisi kâfir idiMümin olan ikisi Zülkarneyn il Süleymân (aleyhisselâm) idi Kâfir olan ikisi de Nemrûd ile Buhtunnasar idi Beşinci olarak yeryüzüne benim evlâdımdan biri yâni Mehdi mâlik olacaktır

Velî veyâ peygamberdir Rûhu, darda kalana yardım eder

HIZIR ALEYHİSSELÂM


İbrâhim aleyhisselâmdan sonra yaşamış bir peygamber veya veli Avrupa ve Asya kıtalarına hâkim olan Zülkarneyn aleyhisselâmın askerinin kumandanı ve teyzesinin oğludur İsminin, Belkâ bin Melkan, künyesinin Ebü'l-Abbâs olduğu ve soyunun Nûh aleyhisselâmın Sam isimli oğluna dayandığı bildirilmiştir Bâzıları da Hızır aleyhisselâmın İsrâiloğullarından olduğunu söylemiştir Hızır lakabıyla meşhur olmasının sebebi, kuru bir yere oturup kalktığı zaman, oranın yeşerip yemyeşil olmasından dolayıdır Sahih-i Buhâri'de bildirilen bir hadis-i şerifte peygamber efendimiz; ''Hızır (aleyhisselâm), otsuz kuru bir yerde oturduğunda, o yer birdenbire yemyeşil olur, peşi sıra dalgalanırdı'' buyurdu Mûsâ aleyhisselâmla görüşüp yolculuk yaptı Fakat vefâtından sonra rûhu insan şeklinde gözüküp, gariblere yardım etmektedir

Hızır aleyhisselâm, Allahü teâlânın sevgili kullarındandı Doğdu, büyüdü ve vefât etti Ancak Allahü teâlâ onun rûhuna insan şeklinde görünmek ve kıyâmete kadar yardım isteyen Müslümanların imdâdına yetişmek, yardım etmek, konuşmak, ilim öğrenmek ve öğretmek özellikleri verdi Bâzı âlimler ''nebi'' (peygamber), bâzı âlimler de''veli'' dir dediler Hızır aleyhisselâmda, yaşayan insanlarda görülen hâller bulunduğu için yaşıyor zannedilmektedir

Hızır aleyhisselâm, güzel ahlâk sahibi, cömert ve insanlara karşı çok şefkatliydi Allahü teâlânın izni ile kerâmet ehli olup, kimyâ ilmini bildirdi Hak teâlânın bildirmesiyle ledünni ilme sâhipti Hızır aleyhisselâm Mûsâ aleyhisselâm ile buluşması, görüşmesi ve yolculuk yapması Kur'ân-ı kerim'de Kehf sûresi 60 ve 80 âyetlerinde ve hadis-i şeriflerde bildirilmiştir

Peygamber efendimiz Eshâb-ı kirâm ile Tebük Harbindeyken ikindi namazını kıldıktan sonra iki beyit işittiler Fakat şiiri söyleyeni göremediler Resûlullah efendimiz; ''Bu iki beytin söyleyicisi kardeşim Hızır'dır Sizi övüyor'' buyurdu Hızır aleyhisselâm bir çok zâtın tasavvufta yetişmesinde rehberlik etmiş, feyz vermiştir Hızır aleyhisselâmın tasavvufta yetiştirdiği en meşhûr âlim ve velilerden biri Abdülhâlık Goncdüvâni hazretleridir

Hızır aleyhisselâm, İlyâs aleyhisselâmla birlikte peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) vefâtında hâne-i saâdetlerine gelip Ehl-i beyt için sabır ve tavsiyesinde bulundu Onların geldiklerini ve sabır tavsiye ettiklerini hazret-i Ebû Bekr, Ehl-i beyte bildirdi

Allahü teâlâ ile Tûr dağında konuşmuştur

MÛSÂ ALEYHİSSELÂM


İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden Peygamberler içinde üstünlükleri olan ve kendilerine ''ulü'l-azm'' denilen altı peygamberin üçüncüsüdür Allahü teâlâ ile konuştuğu için, ''Kelimullah'' denilmiştir Beni İsrâil'e gelmiştir Yâkub aleyhisselâmın soyundandır Hârûn aleyhisselâmın kardeşidir Babasının ismi İmrân'dır Annesinin ismi Nüceyb veya Nâciye veya Yuhâbil'dir Hazret-i Yûsuf'tan sonra, Mısır'da, İsrâiloğulları iyice artıp çoğaldı Bunlar hazret-i Yâkûb ve hazret-i Yûsuf'un bildirdikleri dine inanıyorlar ve emirleriniyerine getiriyorlardı Mısır'ın eski yerlisi Kıbti kavmiyse yıldızlara ve putlara taparlardı ve İsrâiloğullarına hakâret gözüyle bakar, başlarında bulunan firavunlar onları esir gibi ağır işlerde kullanırlardı Onların çoğalmasından endişe ederlerdi Beni İsrâil, Kıbti kavminin kötü muâmelelerinden ve firavunların ağır tekliflerinden bezmiş, usanmışlardı Bu bakımdan dedelerinin eski yurtları olan Ken,ân diyârına gitmek isterlerdi Fakat firavunlar onların Mısır'dan çıkmasına izin vermeyip, eziyetlerini artırırlardı Mısır'ın idâresini elinde bulunduran ve firavun denilen krallar, kendilerine mezar olarak dağ gibi piramitler yaptırıyorlar ve bu piramitlerin yapımında binlerce insanı zorla çalıştırıyorlar Allahü teâlâyı inkâr edip, ilâhlık dâvâsında bulunuyorlardı Bu zamanda falcılık, sihirbâzlık meslek hâline getirilmiş ve ülkenin her tarafında kâhinler, sihirbâzlar türemişti Bu sırada Mısır halkının başında bulunan Firavun bir gece rüyâsında Kudüs tarafından çıkan bir ateşin Mısır'ın yerli halkı Kıbtileri yaktığını, İsrâiloğullarına ise hiç zarar vermediğini gördü Bu rüyâyı yorumlayan kâhinler, İsrâiloğullarından bir erkek çocuk dünyâya gelecek, senin saltanatını yıkacak ve sen helâk olacaksın, dediler Bunun üzerine Firavun on iki kabile hâlinde olan ve her bir kabilenin başında bir idârecisi bulunan İsrâiloğullarının birleşmesinden de iyice endişelendi İsrâiloğullarından doğacak erkek çocukların öldürülmeleri için kânun çıkardı Bu hâdise karşısında İsrâiloğullarının sıkıntıları iyice arttı Firavun'un emrine karşı gelenler topluca öldürülmeye başlandı Bu sırada doğan Mûsâ aleyhisselâmın annesi onun da öldürülmesinden korkmuş ve çok endişelenmişti Kur'ân-ı kerim'de onun kalbine meâlen şöyle ilhâm edildiği bildirilmektedir ''Mûsâ'nın annesine şöyle ilhâm ettik: Bu çocuğu (Mûsâ'yı) emzirİ sonra öldürülmesinden korktuğun zaman onu suya (Nil Nehrine) bırakıver, boğulmasından korkma, ayrılmasından kederlenme Çünkü biz, muhakkak onu sana geri vereceğiz ve kendisini peygamberlerden yapacağız'' (Kasas sûresi:7)

Mûsâ aleyhisselâmın annesi onu bir sandığın içine koyup Nil Nehrine bıraktı Nehir üzerinde akıp giderken akıntı onu Firavun'un sarayına doğru sürükledi Firavun'un hanımı Âsiye, sandığı görerek yakalayıp saraya götürdü Sandığı açıp içinde nûr topu gibi bir çocuk görünce onu cân u gönülden sevip;''Aman bunu öldürmeyiniz Belki büyür de işimize yarar, yâhut onu oğul ediniriz'' dedi Onu emzirmek için pekçok süt analar getirtti Mûsâ aleyhisselâm hiçbirisinin memesini almadı Annesi, çocuğunun Firavun'un sarayına alındığını ve süt annesi arandığını öğrendi Süt annesi olabileceğini söylemesi için kızını yâni hazret-i Mûsâ'nın kardeşini gönderdi Kardeşi saraya gidip; ''Size bu çocoğu emzirecek, onu güzel yetiştirecek bir hanımı haber vereyim mi?'' dedi Bunun üzerine Mûsâ aleyhisselâmın annesini getirttiler Mûsâ aleyhisselâm onun memesini aldı ve bunun üzerine Firavun'un hanımı Âsiye onu süt anneliğine kabûl etti Böylece kimsenin haberi olmaksızın kendi oğlunu Firavun'un sarayında emzirip büyüttü Mûsâ aleyhisselâm Firavun'un sarayında büyüdükten sonra sarayı terkedip akrabâsının ve büyük kardeşi Hârûn'un yanına gitti Bir gün gördü ki; İsrâiloğullarından biriyle bir Kıbti kavga ediyor Hazret-i Mûsâ aralarına girip ayırmak için Kıbtiyi itip hafifçe göğsüne vurdu Kıbti yere düşüp öldü Hazret-i Mûsâ elinden böyle bir kazâ çıkmasına üzüldü Firavun'un şerrinden çekinip, Mısır'dan ayrılarak Medyen'e gitti Orada peygamber olan Şuayb aleyhisselâmla buluşup, on sene Medyen'de kaldı ve Şuayb aleyhisselâmın kızıyla evlendi Daha sonra Mısır'a gitmek üzere Medyen'den ayrıldı Tur Dağına geldiği sırada mekânsız olarak Allahü teâlâ ile konuştu Kendisine ve kardeşi Hârûn aleyhisselâma peygamberlik verildi Elindeki asânın yılan olması mûcizesi ve eline koynuna sokup çıkarınca bembeyaz olup, ışık yayması mûcizeleri verildi Sonra da Kur'ân-ı kerim'de meâlen şöyle vahyedildiği bildirilmektedir: ''Bu iki mûcize Firavun ve adamlarına karşı Rabbinin iki delilidir Doğrusu onlar yoldan çıkmış bir millettir Firavun'a git, doğrusu o azmıştır'' (Kasas sûresi: 32-33)

Hazret-i Mûsâ Mısır'a varıp, kardeşi Hârûn aleyhisselâm ile görüşüp, durumu anlattı Firavun'a gidip onu dine dâvet ettiler İsrâiloğullarını serbest bırakmasını istediler Firavun ilâhlık dâvâsında bulunarak kabûl etmedi Bunu üzerine Mûsâ aleyhisselâm elindeki asâsını yere bıraktı Kocaman bir ejderhâ olup, hareket etmeye başladı Elini koynuna sokup çıkardıi eli bembeyaz göründü Bu mûcize karşısında şaşırıp kalan Firavun, durumu vezirlerine anlatınca, o sihirbâzdır dediler Hazret-i Mûsâ; ''Size gelen gerçeğe dil mi uzatıyorsunuz Bu, sihir değildir Bu, her şeyin yaratıcısı olan Allahü teâlânın verdiği bir mûcisesidir'' diyerek onları imana çağırdı Firavun ve adamları hazret-i Mûsâ'nın sözlerini dinlemediler Gösterdiği mûcizelere inanmayıp, sihirdir diye ısrâr ettiler Firavun; ''Ey Mûsâ! Sihirbâzlığın ile bizi yurdumuzdan çıkarmaya mı geldin? Biz de sana sihir göstereceğiz Bir vakit veyer tâyin et'' diyerek ülkesindeki bütün sihirbâzları topladı Mûsâ aleyhisselâm Allahü teâlâya duâ ederek, sihirbazlarla karşılaşmayı kabûl etti Mısır halkı önünde sihirbazlarla karşı karşıya geldiler Sihirbazlar ellerindeki ip ve sopaları yere attılar, göz bağcılık ile bir takım yılanlar geziyor gibi gösterdiler Bu sırada Mûsâ aleyhisselâm elindeki asâsını yere bırakıverdi Mûcize olarak dehşetli ve çevik bir ejderhâ olup, sihirbazların yere attıkları ve yılan gibi gösterdikleri şeyleri yuttu Bunu gören sihirbazlar; ''Bu mutlaka insan gücünün dışında bir mûcizedir'' dediler ve hazret-i Mûsâ'ya iman ettiler Bu hadise karşısında Firavun iyice azgınlaşıp, baskı ve zulmünü arttırdı Mûsâ aleyhisselâma inananları şehit ettirdi Hazret-i Mûsâ'ya iman etmiş olan kendi hanımı Âsiye'yi de şehit etti Firavun ve kavmi küfürde ve imansızlıkta ısrâr edince, Allahü teâlâ onları çeşitli belâlar verdi önce şiddetli bir kuraklık oldu ve çetin bir kıtlığa tutuldular Sonra su baskını, çekirge, haşarât ve kurbağa istilâsına uğradılar Başlarına belâ geldikçe hazret-i Mûsâ'ya gidip belânın kaldırılmasını ve iman edeceklerini söylediler Fakat belâ kalkınca azgınlıklarına devâm ederek iman etmediler Tekrar belâlar başlarına geldi Buna rağmen iman etmediler Firavun ve kavmine gönderilen bu belâlar Kur'ân-ı kerim'in A'raf sûresinde bildirilmektedir Firavun ve kavmi, Mûsâ aleyhisselâmın gösterdiği mûcizeler karşısında İsrâiloğullarının Mısır'dan gitmelerine izin verdi Mûsâ aleyhisselâm bir vakit tâyin ederek bir gece vakti bütün İsrâiloğullarını toplayıp Mısır'dan çıktı Bunun üzerine Firavun izin verdiğine pişmân oldu Derhâl askerini toplayıp, peşlerine düştü ve sabaha doğru onlara Kızıldeniz kenarında yetiştiÖnlerinde denizi arkalarında düşmanı gören İsrâiloğulları endişeye kapıldılar Bu sırada Allahü teâlâ Mûsâ aleyhisselâma meâlen: ''Asân ile denize vur'' (Şuarâ sûresi:63) diye vahyetti hazret-i Mûsâ bu emir üzerine asâsını denize vurdu Deniz hemen ikiye ayrıldı her bir tarafı yüksek bir dağ gibiydi Önlerine çok geniş ve kupkuru on iki tâne yol açıldı On iki sülâle olan İsrâiloğulları bu yollardan yürüyüp karşıya geçtiler Firavun, askerleriyle birlikte peşlerine düşüp denizde açılan yola dalınca, açılan yol kapanıp sular kavuştuFiravun askerleriyle birlikte boğuldu Firavun boğulmak üzere iken ''inandım'' demişse de onun ye'se kapılarak söylediği bu sözü kabul olunmadı Bu hususta kur'ân-ı kerim'de meâlen şöyle buyurulmaktadır: ''İsrâiloğullarını denizden geçirdik Firavun ve askerleri haksızlık ve düşmanlıkla arkalarına düştüler Firavun boğulacağı anda, ''İsrâiloğullarının iman ettiğinden (Allah'tan) başka bir ilâh olmadığına inandım, artık ben de Müslümanlardanım'' dedi'' (Yûnus sûresi:90) Ancak Allahü teâlâ Riravun'un imanını kabul etmedi ve ona Cebrâil aleyhisselâm vâsıtasıyla şöyle hitap buyurdu: ''Şimdi mi inandın daha önce baş kaldırmış ve bozgunculuk etmiştin'' (Yûnus sûresi:91) ''Biz de bugün seni cansız bedeninle denizden yüksek bir yere atacağız ki, arkadan geleceklere bir ibret olsun Bununla berâber doğrusu insanlardan birçok kimseler âyetlerimizden (ibret verici mûcizelerimizden) gâfildirler'' (Yûnus sûresi: 92) Tefsir âlimlerinden Zemahşeri bu âyeti şöyle tefsir etmiştir ''Seni deniz kenarında bir köşeye atacağız Cesedini tam, noksansız ve bozulmamış hâlde çıplak ve elbisesiz olarak, senden asırlar sonra geleceklere bir ibret olmak üzere koruyacağız''

Firavun'un cesedi bir İngiliz araştırma ekibi tarafından Kızıldeniz kenârında kumlar arasında bulunarak İngiltere'ye götürülmüştür Hâdisenin olduğu zamandan bugüne kadar üç bin yıl geçmiş olmasına rağmen, Firavun'un vücudu bozulmamış hâliyle secde eder vaziyette Londra'daki meşhur British Museum'da sergilenmektedir (Bkz Firavun) Mûsâ aleyhisselâm Kızıldeniz'i geçtikten sonra, İsrâiloğullarını Ken'an diyârına doğru götürdü Yolda putperest bir kavmin yurduna uğradılar Bu kavim öküz sûretinde yapılmış bir puta tapıyorlardı Onların bu hâlini gören İsrâiloğulları onlara meyl ettiler Hazret-i Mûsâ'ya; ''Yâ Mûsâ! onların tanrıları gibi bize de bir tanrı yap'' dediler Hazret-i Mûsâ onlara; ''Siz câhil bir kavimsiniz Allahü teâlâ size nimet ve kurtuluş verdi Allahü teâlâya iman ediniz, şirkten ve putlardan kaçınız'' diye nasihat ettiAllahü teâlâ Mûsâ aleyhisselâma bir kitap indireceğini vâdetmişti Tûr Dağına çıkması bildirildi Mûsâ aleyhisselâm, kardeşi Hârûn'u (aleyhisselâm) yerine vekil bırakıp, kendisi Tûr Dağına gitti Kırk gün Tûr Dağında kalıp, ibâdet etti Vâsıtasız olarak Allahü teâlânın kelâmını işitti Bu sırada Tevrât kitâbı nâzil oldu Mûsâ aleyhisselâm Tûr'da iken, Sâmiri adında bir münâfık İsrâiloğullarının ellerindeki altınları topladı Eriterek bir buzağı heykeli yapıp işte sizin ilâhınız budur diyerek İsrâiloğullarını aldatınca, buzağıya tapmaya başladılar Hârûn aleyhisselâm her ne kadar nasihat ettiyse de dinlemeyip, ona karşı çıktılar Mûsâ aleyhisselâm Tûr'dan dönünce, bu hâle çok gadaplanıp Sâmiri'yi reddetti ve yaptığı buzağı heykelini yakıp denize attı Sâmiri de insanlardan ayrı ve uzak, vahşi bir şekilde, başkalarını ona yaklaşamadığı gibi, o da başkalarına yaklaşamaz hâlde yaşadı Bu hâlde bulunan Sâmiri sahrâda perişan bir hâlde helâk oldu Hârûn aleyhisselâma bu durumu sorunca; ''Nasihat ettim dinlemediler Az kaldı beni öldüreceklerdi'' dedi Böylece hazret-i Mûsâ'nın gadabı geçti Onlara, kendisine Tevrât'ın indirildiğini bildirdi İsrâiloğulları da Tevrât'ta bildirilen hükümlerle amel etmeye başladılar Putlara tapmaktan vazgeçtilerŞirkten kurtulup, Allahü teâlâya imân ve şbâdet ettiler İsrâiloğulları Tih sahrasında kaldıkları sırada Mûsâ aleyhisselâmın bildirdiklerine uymayıp yine taşkınlık gösterdiler Mûsâ aleyhisselâmdan çeşitli isteklerde bulundular Allahü teâlâ Mûsâ aleyhisselâmın duâsı üzerine, Tih Sahrasında susuz kalan İsrâiloğullarına su ihsân etti Allahü teâlânın emriyle Mûsâ aleyhisselâm asâsını yere vurup, on iki tâne pınar fışkırıp İsrâiloğulları içtiler

Allahü teâlâ onlara''Selva'' denilen bıldırcın eti ve ''men'' denilen kudret helvası ihsân etti Nihâyet; ''Biz bunları yemekten usandık, bakla, soğan gibi hubûbat ve sebze isteriz'' dediler Bu nimetlere karşı nankörlük yapan İsrâiloğulları, Mûsâ aleyhisselâmın Ken'an diyârında bulunan Cebbâr (zâlim) kavimlerle harp etmeleri isteğini de kabul etmediler Mûsâ aleyhisselâma; ''Sen ve Rabbin cebbârlara karşı gidip savaş edin'' dediler Mûsâ aleyhisselâmın akrabâlarından olan Kârûn, Mûsâ aleyhisselâma karşı iftirâda bulunduğu için malları ve servetiyle yerin dibine battı İsrâiloğulları böyle taşkınlıklar gösterdikleri için Allahü teâlâ onları kırk sene müddetle Tih Sahrâsında kalmakla cazâlandırdı Kırk sens müddetle Tih Sahrâsında şaşkın ve perişan bir hâlde dolaşan İsrâiloğulları, perişan hâlde telef oldular Nihâyet aradan epey bir zaman geçip İsrâiloğullarının çocukları itâatkâr ve savaşacak bir tarzda yetiştiler Bu sırada Hârûn aleyhisselâm da vefât etti Mûsâ aleyhisselâm, İsrâiloğullarını alıp, Lût gölünün güney tarafına getirdi Buradan da hareket ederek Üç bin Unk adında zâlim bir kralın ordusu ile savaş yapıp gâlip geldiler Böylece Şeria Nehrinin doğusuna sâhip oldular Eriha şehrinin karşısındaki dağa çıktılar Buradan Ken'an diyârı gözüküyordu Bu sırada yüz yirmi yaşında bulunan Mûsâ aleyhisselâm vefât etti Mûsâ aleyhisselâmın nerede vefât ettiği ve kabrini nerede olduğu husûsunda muhtelif rivâyetler vardır Kudüs civarında veya Nebû Dağında olduğu bu rivâyetlerdendir Hazret-i Mûsâ'nın şeriatı (bildirdiği dini) hazret-i İsâ'nın gönderilmesine kadar devâm etti İkisi arasında gelen peygamberler hep Mûsâ aleyhisselâmın şeriatı ile amel etmekle mükellef oldular İsrâiloğulları daha sonra Tevrât'ı değiştirip hak dinden uzaklaşıp yetmiş bir fırkaya ayrıldılar Bunlara Yahûdiler denilmiştir

Mûsâ aleyhisselâmın mûcizeleri:

1-Asâsının ejderhâ (büyük yılan) olması 2-Yed-i Beydâ: Sağ elini koynuna sokup çıkarınca, güneş gibi parlaması Bu nûru gören düşmanları kaçışırlardı 3-Kavmiyle Kızıldeniz'in kenarına gelince asâsını vurup denizde yol açması 4-Tih sahrâsında kavminin susuz kalıp, su istemeleri üzerine asâsını bir taşa vurup Beni İsrâil'in kabileleri adedince, on iki pınar akıtması 5-Firavun ve KIbti kavmi İsrâiloğullarına zulüm ettiği ve Mûsâ aleyhisselâma inanmayıp isyân ettiklerinde, Allahü teâlâ hazret-i Mûsâ'ya tûfân mûcizesini vermiştir Çok şiddetli yağmur yağdı Öyle bir karanlık ve fırtına oldu ki, kimse evinden dışarı çıkamadı Ayın ve güneşin ışığı görünmez oldu Kıbtilerin evlerini su bastı Ayakta durur oldular Su boğazlarına kadar yükseldi İsrâiloğullarının evlerine ise bir damla su girmedi Firavun ve Kıbti kavmi, bu belânın kaldırılmasını ve iman edeceklerini söylediler Kaldırıldı fakat yine imân etmediler ve başka belâlara dûçâr oldular6-Kıbti kavminin ekinlerini, meyvelerini ve giydikleri elbiselerini, evlerinin tavanlarını yiyen çekirge sürülerinin istilâsına uğramaları mûcizesi Bu çekirgeler İstâiloğullarına hiç dokunmayıp, Firavun'un kavmi Kıbtilere musallat olmuştur 7-Kumnel yâni bit ve ekin böceği denen haşeratın Mûsâ aleyhisselâmın mûcizesi olarak kibtı kavmine musallat olması 8- Kurbağa mûcizesi, Kıbti kavmi her belâya tutuldukça, belâ kaldırıldığında iman edeceklerini söylemelerine rağmen, sözlerinden vazgeçmeleri üzerine üst üstüne belâya tutuldular Kurbağaların istilâsına uğramaları da şiddetli belâlardan biridir Kurbağalar, yiyeceklerine, içeceklerine düşer, kalırdı Bir söz söylemek isteseler ağızlarını açarken birkaç küçük kurbağa ağızlarından midelerine girerdi Geceleri üzerinde toplanan kurbağaların seslerinden uyuyamazlardı Firavun, bu belâ kaldırıldığı takdirde, iman edeceğini söylemesine rağmen, belâ kalkınca yine iman etmedi 9-Kan belâsı Mısır'da bulunan bütün sular, Kıbtilerin kaplarına doldurulurken kan hâlini alırdı Böylece susuzluktan çâresiz kalmışlardı İsrâiloğullarına ise böyle bir şey olmazdı 10-İsrâiloğullarından biri öldürüldüğü vakit kimin öldürdüğü bilinemeyince, Mûsâ aleyhisselâmın duâsı ile dirilip, kendisini öldüreni haber vermiştir 11-Mûsâ aleyhisselâm kavmiyle Tih çölüne geldiği zaman, kavminin yiyeceği kalmadığı için, Mûsâ aleyhisselâma gelerek çoluk-çocuğumuzla açlığa dayanamıyoruz, dediklerinde Mûsâ akeyhisselâm Allahü teâlâya duâ etti Kudret helvası ve bıldırcın kebabı indi Her ne zaman isteseler önlerinde hazır olurdu 12-Hazret-i Mûsâ^nın duâsı ile kuraklıktan kavrulup kuruyan ekinler, otlaklar ve meyveler eski hâlini almıştır 13- Hazret-i Mûsâ Tih sahrâsında bulunan İsrâiloğullarının durumunu merak edince bir kurt gelip onların hâllerini haber vermiştir 14-Hazret-i Mûsâ'nın duâsıyla sarı dikenler altın olmuştur Malı ve zenginliğiyle gururlanıp isyân etmesinden dolayı malı ve mülkü ile birlikte tere batırılan Kârun, bu mûcize karşısında âciz kalıp, hased ederdi 15-Yolculukta hazret-i Mûsâ'ya uzun mesâfeler kısalır, kısa zamanda çok uzak mesâfeleri katederdi

Mûsâ aleyhisselâmın âbisidir

HÂRÛN ALEYHİSSELÂM


İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden Hazret-i Mûsâ'nın ana-baba bir büyük kardeşidir Babasının ismi, İmrân bin Yasher'dir Soy itibârıyla Yâkûb aleyhisselâmın oğullarından Lâvi'ye dayanır Mısır'da doğdu Mûsâ aleyhisselâmdan üç sene önce Tûr-i Sinâ'da vefât etti Hârûn aleyhisselâm, isrâiloğulları üzerine firavun'un ve Kıbtilerin zulüm ve baskılarının arttığı sırada doğdu Çocukluğu ve gençliği Mısır'da geçti Mûsâ aleyhisselâma peygamberlik emri bildirildikten sonra, Hârûn aleyhisselâma da peygamberlik emri bildirildi Mûsâ aleyhisselâmla birlikte Firavun'a gitmeleri, onu ve avânesini Allahü teâlâya imâna dâvet etmeleri emredildi Hârûn aleyhisselâm, Mûsâ aleyhisselâmla birlikte Firavun'u ve adamlarını hak dine inanmaya dâvet ettiler Kendisinin tanrı olduğunu iddiâ eden ve insanların kendisine secde etmelerini isteyen Firavun, Mûsâ ve Hârûn aleyhisselâmın dâvetini ve izahlarını kabul etmedi İlk önce alay edip hakâret dolu sözler sarf etti Mûsâ aleyhisselâma inananlara ve İsrâiloğullarına korkunç zulümler yaptırdı İsrâiloğulları durumlarını Mûsâ ve Hârûn aleyhisselâma bildirip duâ istediler Allahü teâlâ, Firavun ve kavmine ikâz olarak musibetler gönderdi Mûsâ ve Hârûn aleyhisselâm, Allahü teâlânın emriyle İsrâiloğullarını Mısır'dan çıkarıp, Kızıldeniz'den yürüyerek Sinâ Yarımadasına geçtiler Firavun ve ordusu da geçmek için denize yürüyünce, küfür ve azgınlıklarının cezâsı olarak, boğulup helâk oldular

Mûsâ aleyhisselâm, kavmiyle berâber Tih sahrasındayken Allahü teâlâdan gelen vahiyle Tevrât-ı şerif'i almak üzere Tûr Dağına gittiği sırada Hârûn aleyhisselâmı yerine vekil bıraktı Mûsâ aleyhisselâm Tûr Dağındayken, İsrâiloğulları Hârûn aleyhisselâmı dinlemeyşp Sâmiri adında bir münâfığın hilelerine kapılarak, yaptıkları altın buzağı heykeline taptılar Hârûn aleyhisselâm kavminin bu câhilce ve azgınca hareketi karşısında onlara nasihatlerde bulundu Onları bu inanış ve hareketlerinden uzaklaştırmaya çalıştı Onun nasihat ve uyarılarını bir kısmı kabul ettiyse de bir kısmı kabul etmedi Hârûn aleyhisselâmı tehdit ettiler Hârûn aleyhisselâm, kendisine tâbi olan 12000 kişiyle birlikte onların içinden ayrılmak veya onlarla sert bir şekilde mücâdele etmek istedi Fakat Mûsâ aleyhisselâmın, ''İsrâiloğullarını parçaladın, birbirinden ayırdın!'' diyeceğini düşünerek, bu işten vazgeçti Mûsâ aleyhisselâmın Tûr'dan dönmesini bekledi

Mûsâ aleyhisselâm, Tûr Dağından dönüşünde kavminin altın buzağı heykeline taptığını görünce çok üzüldü Bu hâlin sebebini Hârûn aleyhisselâma sordu Hârûn aleyhisselâm da İsrâiloğullarının kendisini dinlemediklerini ve kendisini ölümle tehdit ettiklerini, Sâmiri adında bir münâfığa uyarak bu yola saptıklarını bildirdi Mûsâ aleyhisselâm Sâmiri'ye bedduâ etti ve İsrâiloğullarının tövbe etmelerini bildirdi İsrâiloğulları, Mûsâ aleyhisselâmın dediklerini kabul ettiler ve tövbe ettiler Bu mücâdeleler sırasında Hârûn aleyhisselâm da Mûsâ aleyhisselâmla birlikte gayret etti Allahü teâlâ, Mûsâ aleyhisselâma kavmini toplayıp, Arz-ı Mev'ût denilen bölgeye (Filistin ve Şam bölgesi) götürmesini ve puta tapan Amâlika kavmiyle harp etmesini emretti İsrâiloğulları, o beldelerde zâlim ve kuvvetli hükümdârların bulunduğunu ileri sürerek harbe gitmediler Allahü teâlâ bu isyânları sebebiyle İsrâiloğullarına kırk yıl müddetle Arz-ı Mev'ûd'a girmeyi haram kıldı İsrâiloğulları bu kırk sene içinde Tih sahrâsında şaşkın ve perişan şekilde dolaştılar Bu sırada Hârûn aleyhisselâm da Mûsâ aleyhisselâmla birlikte İsrâiloğullarının sıkıntılarına sabretti

Hârûn aleyhisselâm, İsrâiloğullarının nankörlükleri üzerine, cenâb-ı Hakk'ın kendilerini Tih çölünde kalmaya mahkûm ettiği kırk senenin sonlarına doğru, hazret-i Mûsâ'dan birkaç sene veya bir rivâyete göre üç sene evvel vefât etti Kabrinin nerede olduğu husûsunda çeşitli rivâyetler vardır Hârûn aleyhisselâmla ilgili olarak Kur'ân-ı kerim'in Mâide, A'râf, Yûnus, Tâha, Furkan, Şuarâ, Kasas, Saffât, sûrelerinde bilgi verilmektedir