FrMaLeV

Elle yazılan son gazete başlıklı yazı Mumsema Elle yazılan son gazete Forum Alev



Haberin iletiminde yaşadığımız dijital devrim ve Web 20 fenomeni günelik yaşamımızı ve dünyayı algılama şekillerini kökten değiştirdi Belki de sırf bu nedenle, dünyada hala elle yazılan muhtemelen son gazete olan The Musalman muhteşem bir uygarlık ironisi olarak ilgimizi çekti Hindistan’ın Çennai bölgesinde ve Urdu dilinde 1927 yılından beri yayımlanan gazete, hem kaligrafi sanatının son ‘popüler’ örneklerinden biri olarak kalmıyor, aynı zamanda farklı din ve kesimden 20 bin okuyucusu ile bölgesel bir ‘kültür merkezi’ ve ‘barış gücü’ işlevi görüyor

Dünyanın elle yazılan muhtelemen son gazetesi The Musalman’ın ana kopyası dört kaligraf ve onların iki yardımcısı tarafından yazılıyor Kağıda basılı fotoğraflar sayfalara yerleştirildikten sonra da negatifleri alınıp ofset makinede çoğaltılıyor ve dağıtılıyor Gazetenin yayın yönetmeni olan 76 yaşındaki Syed Fazlullah'ın kullandığı en ‘yeni’ teknnoloji ise masasının üstündeki eski faks makinesi Müslüman okuyucuları hedefleyen bir yayın olmasına rağmen Hindistan’ın en kıymetli kültür hazinelerinden biri haline gelen gazete, sosyal dayanışmanın, eşitliğin ve birliğin de mükemmel meyvelerinden biri Zira gazetede çalışan dört usta kaligrafın ikisi kadın, baş muhabir ise Hindu

Yeni Delhi başta olmak üzere Hindistan’ın bazı kentlerinden haber yollayan muhabirler notlarını faks makinesine yolluyor Fazlullah’ın haberleri gözden geçirip önem sırasına dizmesinden sonra kardeşi faksla gelen bu notları Urdu diline çevirip yeniden yazıyor Daha sonra kaligrafi odasına giden haberler, ikisi kadın dört kaligraf tarafından kağıda döşenmeye başlıyor Yüzyılların Urdu kaligrafi sanatını icra eden kaligrafların kalem, mürekkep ve cetvel kullanarak bir sayfayı ‘gazete’ye ve sanata çevirmesi yaklaşık üç saat alıyor



Gazetenin ana sayfasını 20 yıldır yazan katip Rahman Hüseyin, çok “saf” olduğunu söylediği Urdu diline aşık olduğunu ifade ediyor Yokolmaya yüztutan Urdu kaligrafisinin bu muhteşem ‘popüler’ örneğinin malesef bir takipçisi bulunmuyor Fazlullah’ın oğlu Syed Nasrullah, Urdu dilini anladığını ancak kaligrafiye ilgi duymadığını belirtiyor Gazetenin üstündeki atelyede kendi davetiye ve tebrik kartı baskı işini yürüten Nasrullah, bilgisayar kullanımına geçilmemesi için pratik bir neden görmediğini ve babasının gazeteyi kendisine devretmesi halinde kesinlikle köklü değişikliklere gideceğini söylüyor

Toplumsal barış aracı
The Musalman, Güney Hindistan’daki Müslüman toplumu için de bir kültürel merkez görevi görüyor Zira ünlü ünsüz şairler, yazarlar, dini liderler ve soylu sınıfa mensup kişiler sık sık gazeteyi ziyaret ediyor, haber, bilgi ve malzeme katkısında bulunuyor Urdu şiiri ve günlük hayatta insanlar arasındaki armoniyi teşvik edici ‘kültürler-arası’ haber ve edebiyat eserleri gazete sayfalarında geniş yer tutuyor Politika haberleri ise genellikle Hindu ve İngilizce gazetelerden genel çeviriler ve muhabir notlarından derleniyor Toplumsal barışı savunan gazete Triplicane ve Çennai’de yaklaşık 20 bin nüsha dağıtılmakta

Gazete aynı zamanda Güney Asya’daki liberalizmin sanatsal kalelerinden biri Ekipte hem kadınlar hem de Hindular yer alıyor 1927’den beri evrensel çizgisinden sapmayan ve bu nedenle zaman zaman fanatik Müslüman kesimlerin ‘uyarı’larına maruz kalan gazete, Hindistan’ın suikaste kurban giden eski başbakanı İndira Gandhi tarafından “modern Hindistan’ın benzemesi gereken mükemmel model” olarak nitelendirilmiş

Gazetenin sahibi ve yayın yönetmeni Fazlullah, bu evrensel ilkelerin dışıda gazeteyi ayakta tutan ikinci önemli değerin kaligrafi olduğunu söylemekte El yazması, yüzyıllardır Hindistan’da sosyal statü aracı olarak görülen ve desteklenen bir sanat olagelmiş Toplumda prestijli yere sahip okullarda yetişen kaligraflar zenginler için el yazması Kuran’lar hazırlamış, başarılı olanlar yerel yönetimlere girme hakkı kazanmış, hatta bölgesel soylu kesimin himayesine bile alınmışlar Her ne kadar kaligrafi sanatı son yıllarda can çekişse de, kullanılan Urdu dili hala yaygın şekidle kullanılan ve yaşayan bir dil Günümüz Hindu dili gibi, Arapça, Farsça ve yerel Hint dillerinden beslenen Urduca, zengin kökleri sayesinde bugün de şairlerin ve sanatçıların dili olmayı sürdürüyor

Yaşaması mucize!
Geçen yüzılın ortalarına kadar bölgesel yönetimlerin resmi dili olan Urduca, Hindistan’ın İngiliz sömürgesi altına girdiği ve İngilizce’nin hızla yayıldığı yıllarda resmi dil olmaktan çıkarıldı Ülkedeki Müslüman kesimin günlük hayatta kullanmaya devam ettiği dile ait alfabetik baskı kalıpları ve standart fontlar bulunmadığı için katipler el yazmasıyla geçimlerini kazanmayı sürdürebildiler 1997 yılında Urdu bilgisayar fontunun hazırlanmasıyla Urdu kaligrafi sanatı da kaybolmaya başladı Bugün artık pek çok insan, Urduca’yı gerektiği için değil sanatsal nedenlerle ya da hobi olarak öğreniyor Dolayısıyla gittikçe kaybolan bir dile yaslanan muhteşem bir sanat da onunla birlikte yokoluyor

Bu genel çerçeve içinde The Musalman gazetesinin yaşamını hala sürdürebilmesi büyük bir olay 1927’den beri yayımlanan gazete, süreç içinde en radikal değişimi 1950’de ilk ofset baskı makinesi ofise getirildiğinde yaşamış Kapanan bir Amerikan gazetesinden satın alınan makine o günden beri kullanılıyor

Hazırlık sürecinde her katip (kaligraf) bir sayfadan sorumlu Biri hastalandığında ise diğer biri çifte mesai ile açığı kapatıyor çünkü hemen o anda çalıştıracak kaligraf bulmak neredeyse imkansız En ıstırap veren nokta da kaligraflar bir hata yaptıklarında tüm sayfayı en baştan yazmak zorunda kalmaları Her katip, sayfa başına 60 rupi (150 dolar) kazanıyor



Sayfalar tamamlandığında formalar siyah-beyaz negatiflere aktarılıyor ve baskı rulolarına geçirilerek çoğaltılıyor Her bir nüshanın satış fiyatı 1 cent Gerek kültürel çevreler gerekse zengin kesim tarafından el üstünde tutulsa da gazetenin geleceği yine de tehlikede görünüyor Çünkü önce İngiliz sömürgeciliği, sonra da dijital devrim tarafından yıkıma uğratılan kalirgafi sanatına meraklı olup da geçimini ondan sağlamak üzere eğitim görmek isteyen insanlara artık rastlanmıyor



Kaynak ve fotoğraflar: [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]

[Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]