FrMaLeV

**TUANA** · 26-03-2007

çözünürlük konu anlatım başlıklı yazı Mumsema çözünürlük konu anlatım Forum Alev

Çözünen miktarın bir kısmı iyonlaşıyor , bir kısmı da iyonlaşmadan kalıyorsa bir denge oluşur
Bir çözeltide bulunan iyonlardan hangisinin molar derişimin bulmak istiyorsak , onun toplam mol sayısını hesaplarızÇözeltinin lt cinsinden toplam hacmine böleriz

İYONLARIN DERİŞİMLERİNİN HESAPLANMASI

Karışımdaki iyonların mol sayıları hesaplanırBu mol sayıları , karışımın lt cinsinden hacmine bölünürse iyonların molar derişimleri bulunmuş olur

[İYON] = MVn
VT

bağıntısını kullanırız

Burada köşeli parantez derişimi belirtirM ile V ise , derişim hesaplanacak iyonun bulunduğu çözeltinin molaritesi ve hacmidirn ise bu iyonun bileşikteki mol sayısıdırÖrneğin ; CaBr2 bileşiğinde
Ca+² için n yerine 1 , Br¯ için n yerine 2 konmalıdır

ÖRNEK:

0,2 M 300 ml Na2SO4 çözeltisi ile 0,1 M 200 ml Al2(SO4)3 çözeltisi karıştırılıyorBu bileşiklerin suda tamamen iyonlaştıklarını kabul ettikKarışımdaki iyonların molar derişimlerini bulunuz

ÇÖZÜM:

Önce maddelerin nasıl iyonlaştıklarını bilmeliyiz

Na2SO4  2Na+ + SO4¯²
Al2(SO4)3  2Al+³ + 3 SO4¯²

şeklinde iyonlaşırÇözeltide Na+ , Al+³ , SO4¯²
İyonları bulunur

Na2SO4 çözeltisinde

0,2x0,3 = 0,06 mol Na2SO4 vardır

1 mol Na2SO4 , 2 mol Na+ ve 1 mol SO4¯² vereceğinden ;

nNa+ = 0,06x2=0,12 mol
nSO4¯²=0,06 mol olur
ÇÖZELTİLERDE NORMAL DERİŞİM

NORMALİTE

Genel olarak maddelerin birbirleriyle tepkimeye giren veya birbirinin yerini alan miktarlarına kimyasal adlandırmada eşdeğer
(ekivalent) ismi verilir
Bir çözeltinin 1 litresindeki eşdeğer gram sayısına o çözeltinin normalitesi denirN ile simgelenirEşdeğer gram sayısı E , hacim V ile gösterilirse ;

N(normalite)= E(çözünen eşdeğer gram sayısı)
V(litre)çözelti

Bir çözeltinin molar derişimi (M) ile normal derişimi arasında(N) arasında

N = M x Etkime Değerliliği

bağıntısı vardır

ÇÖZELTİLERİN BAZI ÖZELLİKLERİ

1Bir katının suda çözünmesi ile oluşan çözeltinin kaynama sıcaklığı saf suyunkinden yüksektirÇünkü çözeltinin buhar basıncı saf suyunkinden daha düşüktürÇözeltinin kaynama sıcaklığı sabit olmayıp kaynama sürdükçe sıcaklık yükselir

2Doymuş bir çözeltinin buhar basıncı doymamış aynı tür bir çözeltininkinden daha düşük,kaynama sıcaklığı ise daha düşüktür

3Bir katı çözünerek oluşturulan bir çözeltide doymuş çözeltinin yoğunluğu doymamış olana göre daha büyüktür

4Elektrik iletkenliği fazla olan bir çözelti , elektrik iletkenliği az olan bir çözeltiden birim hacimde daha çok iyon içerir

ÇÖZELTİLERDE İYON DERİŞİMLERİ

Çözeltiler ile yapıln deneylerde ve hesaplamalarda , iyonların derişimlerinin bilinmesi önemlidir
İyonların derişimlerinin hesaplanmasında öncelikle , çözünen maddenin iyonlaşarak mı yoksa moleküller halinde dağılarak çözündüğünü ve eğr iyonlaşıyorsa ne tür iyonlar verdiğini bilmemiz gerekirAyrıca çözün miktarının tamamen iyonlaşıp iyonlaşmadığını bilmek de önemlidir
YÜZDE DERİŞİM

Bir çözeltinin 100 gramı içinde çözünmüş maddenin gram miktarına yüzde derişim (yüzde konsantrasyon) denirY ile belirtilir Kısaca 100 gr çözelti içindeki çözünmüş gr anlamındadır

Bazen bu konu öğrenciler tarafından yanlış anlaşılmaktadırÖrneğin %35’lik tuz çözeltisi denildiğinde 100 gr suda 35 gr tuzun çözündüğünü sanan öğrenciler vardır

Bu düşünüş yanlıştır%35’lik tuz çözeltisi deyince 100 gr çözeltinin 35 gramı tuz,65 gramı su olduğu anlaşılır

Bir çözeltinin yüzdesi Y ile , toplam kütlesi mt ile, çözünenin kütlesi mç ile belirtilirse , Yüzde Derişim

Y = mç100
Mt

bağıntısı ile bulunurYa da oranlar yolu ile hesaplamalar yapılabilir

ÇÖZELTİLERDE MOLAR DERİŞİM

Bir çözeltinin 1 lt’si içinde çözünmüş olan maddenin mol sayısına molar derişim denir ,M ile gösterilirKısaca 1 lt çözeltideki çözünmüş mol sayısı demektirBirimi mol/lt’dir

M = n(mol) n=çözünen mol sayısı
V(lt) V=litre cinsinden çözeltini hacmi

ÖRNEK:
0,2 molar 1 lt NaCl çözeltisi nasıl hazırlanır

ÇÖZÜM:

Molarite ,1 lt çözeltideki mol sayısı olduğundan 0,2 M deyince 1 lt’de 0,2 mol NaCl var demektirBu çözeltiyi hazırlamak için 0,2 mol NaCl üzerine su koyarak 1 lt’ye tamamlarız Bir sıvı içinde bir katı madde çözülürse,sıvının buhar denge basıncı düşerÖrneğin,şekerli suyun buhar basıncı ,aynı sıcaklıktaki saf suyunkinden azdır

Sıvıda çözünen katı maddenin miktarı artınca buhar basıncı daha çok düşer

Bir sıvı içinde kaynama noktası bu sıvınınkinden daha düşük başka sıvı çözünürse buhar basıncı yükselebilir

ÖRNEK:1 atm dış basınçta suyun kaynama noktası 100°C,etil alkolün 80°C ‘dirSaf suda biraz alkol çözülürse,karışımın buhar basıncı,saf suyunkinden yüksek olurÇünkü alkol daha çok buharlaşır ve buhar fazına daha çok molekül çıkmış olur
Sıcaklığın artmasıyla saf sıvıların ve çözeltilerin buhar basınçları artar

ÖRNEK SORU:

ISaf su
IISaf alkol(etil alkol)
IIIAlkol-su karışımı
IV%5’lik tuzlu su
V%10’luk tuzlu su

Aynı sıcaklıkta yukarıda verilenlerin denge buhar basınçları P1,P2,P3,P4,P5 ise büyükten küçüğe doğru sıralayınız

ÇÖZÜM:

Saf alkolün kaynama noktası,saf suyunkinden düşük olduğu için alkol daha kolay ve daha çok buharlaşırAlkolün buhar basıncı suyunkinden büyük olurAlkol-su karışımındaki alkolden dolayı,bu karıiımın buhar basıncıda suyunkinden yüksek olurTuzlu suyun buhar basıncı saf suyunkinden küçüktürTuzluluk oranı artınca buhar basıncı daha çok düşerBu nedenle
P2>P3>P1>P4>P5 olmalıdır

ÇÖZELTİLERDE DERİŞİM(KONSANTRASYON)

Bir çözeltinin belli bir miktarı (birim miktarı) içinde çözünmüş olan madde miktarına derişim(konsantrasyon) denirDerişimin birimi,çözeltinin ve çözenin mitarlarının hangi birimlerden alınacağına bağlıdırÇözelti miktarı cm³ cinsinden ,çözünenin miktarı gr cinsinden olursa ,derişimin birimi gr/cm³ olur

Çözeltinin miktarı lt cinsinden, çözünenin miktarı mol cinsinden alınırsa ,derişimin birimi mol/lt olurmol/lt cinsinden derişime molar derişim denir

ÖRNEK:250 gr suda 29 gr NaCl çözünüyorElde edilen çözelti 1 atm basınçta kaç °C’da donar?

ÇÖZÜM:
1 mol NaCl = 58 gramdır
29 gr NaCl = 0,5 moldür

NaCl suda NaCl(k) Na+ + Cl‾ şeklinde çözündüğü için , her 1 mol NaCl , 2 mol iyon verirBu nedenle 1000 gr suda 1 mol NaCl çözününce donma noktası 1,86’nın 2 katı kadar düşer
0,5 mol NaCl 0,5x2=1 mol iyon verir250 gr suda 1 mol iyon olursa, 1000 gr suda 4 mol iyon olurBuna göre donma noktası 4 x 1,86=7,44 °C düşerve oluşan çözelti –7,44 °C’da donar

ÖRNEK:

ISaf su
II%20’lik tuzlu su
III%5’lik tuzlu su

Yukarıdakilerden donma noktalarını büyükten küçüğe doğru sıralayınız

ÇÖZÜM:
Dış basıncın 1 atm ve tuz olarakta NaCl kullanıldığını düşünelim Tuzluluk oranı artınca donma noktası daha fazla düşerBu nedenle donma noktası en düşük olan II,en yüksek olanı I’dirDonma noktaları I>III>II şeklinde sıralanır

BUHAR BASINCI

Kapalı bir kapta bulunan sıvı üzerinde o sıvının buharı bulunur Sıvı üzerinde toplanan buhar,sıvının yüzüne, kabın kenarlarına ve kapağına bir basınç yaparİşte bu basınca denge buhar basıncı denir

Buhar basıncı sıvının türüne ,
Sıcaklığına ve eğer varsa ,sıvıda
Buhar çözünmüş olan maddenin cinsine
bağlıdır Kabın büyüklüğüne ve
içindeki sıvının miktarına bağlı
değildirAynı sıcaklıktaki buhar basınçları saf maddeler için ayırt edici olur

sıvı

26-03-2007	#1
Profil Bilgileri TUANA	çözünürlük konu anlatım çözünürlük konu anlatım başlıklı yazı Mumsema çözünürlük konu anlatım Forum Alev Çözünen miktarın bir kısmı iyonlaşıyor , bir kısmı da iyonlaşmadan kalıyorsa bir denge oluşur Bir çözeltide bulunan iyonlardan hangisinin molar derişimin bulmak istiyorsak , onun toplam mol sayısını hesaplarızÇözeltinin lt cinsinden toplam hacmine böleriz İYONLARIN DERİŞİMLERİNİN HESAPLANMASI Karışımdaki iyonların mol sayıları hesaplanırBu mol sayıları , karışımın lt cinsinden hacmine bölünürse iyonların molar derişimleri bulunmuş olur [İYON] = MVn VT bağıntısını kullanırız Burada köşeli parantez derişimi belirtirM ile V ise , derişim hesaplanacak iyonun bulunduğu çözeltinin molaritesi ve hacmidirn ise bu iyonun bileşikteki mol sayısıdırÖrneğin ; CaBr2 bileşiğinde Ca+² için n yerine 1 , Br¯ için n yerine 2 konmalıdır ÖRNEK: 0,2 M 300 ml Na2SO4 çözeltisi ile 0,1 M 200 ml Al2(SO4)3 çözeltisi karıştırılıyorBu bileşiklerin suda tamamen iyonlaştıklarını kabul ettikKarışımdaki iyonların molar derişimlerini bulunuz ÇÖZÜM: Önce maddelerin nasıl iyonlaştıklarını bilmeliyiz Na2SO4  2Na+ + SO4¯² Al2(SO4)3  2Al+³ + 3 SO4¯² şeklinde iyonlaşırÇözeltide Na+ , Al+³ , SO4¯² İyonları bulunur Na2SO4 çözeltisinde 0,2x0,3 = 0,06 mol Na2SO4 vardır 1 mol Na2SO4 , 2 mol Na+ ve 1 mol SO4¯² vereceğinden ; nNa+ = 0,06x2=0,12 mol nSO4¯²=0,06 mol olur ÇÖZELTİLERDE NORMAL DERİŞİM NORMALİTE Genel olarak maddelerin birbirleriyle tepkimeye giren veya birbirinin yerini alan miktarlarına kimyasal adlandırmada eşdeğer (ekivalent) ismi verilir Bir çözeltinin 1 litresindeki eşdeğer gram sayısına o çözeltinin normalitesi denirN ile simgelenirEşdeğer gram sayısı E , hacim V ile gösterilirse ; N(normalite)= E(çözünen eşdeğer gram sayısı) V(litre)çözelti Bir çözeltinin molar derişimi (M) ile normal derişimi arasında(N) arasında N = M x Etkime Değerliliği bağıntısı vardır ÇÖZELTİLERİN BAZI ÖZELLİKLERİ 1Bir katının suda çözünmesi ile oluşan çözeltinin kaynama sıcaklığı saf suyunkinden yüksektirÇünkü çözeltinin buhar basıncı saf suyunkinden daha düşüktürÇözeltinin kaynama sıcaklığı sabit olmayıp kaynama sürdükçe sıcaklık yükselir 2Doymuş bir çözeltinin buhar basıncı doymamış aynı tür bir çözeltininkinden daha düşük,kaynama sıcaklığı ise daha düşüktür 3Bir katı çözünerek oluşturulan bir çözeltide doymuş çözeltinin yoğunluğu doymamış olana göre daha büyüktür 4Elektrik iletkenliği fazla olan bir çözelti , elektrik iletkenliği az olan bir çözeltiden birim hacimde daha çok iyon içerir ÇÖZELTİLERDE İYON DERİŞİMLERİ Çözeltiler ile yapıln deneylerde ve hesaplamalarda , iyonların derişimlerinin bilinmesi önemlidir İyonların derişimlerinin hesaplanmasında öncelikle , çözünen maddenin iyonlaşarak mı yoksa moleküller halinde dağılarak çözündüğünü ve eğr iyonlaşıyorsa ne tür iyonlar verdiğini bilmemiz gerekirAyrıca çözün miktarının tamamen iyonlaşıp iyonlaşmadığını bilmek de önemlidir YÜZDE DERİŞİM Bir çözeltinin 100 gramı içinde çözünmüş maddenin gram miktarına yüzde derişim (yüzde konsantrasyon) denirY ile belirtilir Kısaca 100 gr çözelti içindeki çözünmüş gr anlamındadır Bazen bu konu öğrenciler tarafından yanlış anlaşılmaktadırÖrneğin %35’lik tuz çözeltisi denildiğinde 100 gr suda 35 gr tuzun çözündüğünü sanan öğrenciler vardır Bu düşünüş yanlıştır%35’lik tuz çözeltisi deyince 100 gr çözeltinin 35 gramı tuz,65 gramı su olduğu anlaşılır Bir çözeltinin yüzdesi Y ile , toplam kütlesi mt ile, çözünenin kütlesi mç ile belirtilirse , Yüzde Derişim Y = mç100 Mt bağıntısı ile bulunurYa da oranlar yolu ile hesaplamalar yapılabilir ÇÖZELTİLERDE MOLAR DERİŞİM Bir çözeltinin 1 lt’si içinde çözünmüş olan maddenin mol sayısına molar derişim denir ,M ile gösterilirKısaca 1 lt çözeltideki çözünmüş mol sayısı demektirBirimi mol/lt’dir M = n(mol) n=çözünen mol sayısı V(lt) V=litre cinsinden çözeltini hacmi ÖRNEK: 0,2 molar 1 lt NaCl çözeltisi nasıl hazırlanır ÇÖZÜM: Molarite ,1 lt çözeltideki mol sayısı olduğundan 0,2 M deyince 1 lt’de 0,2 mol NaCl var demektirBu çözeltiyi hazırlamak için 0,2 mol NaCl üzerine su koyarak 1 lt’ye tamamlarız Bir sıvı içinde bir katı madde çözülürse,sıvının buhar denge basıncı düşerÖrneğin,şekerli suyun buhar basıncı ,aynı sıcaklıktaki saf suyunkinden azdır Sıvıda çözünen katı maddenin miktarı artınca buhar basıncı daha çok düşer Bir sıvı içinde kaynama noktası bu sıvınınkinden daha düşük başka sıvı çözünürse buhar basıncı yükselebilir ÖRNEK:1 atm dış basınçta suyun kaynama noktası 100°C,etil alkolün 80°C ‘dirSaf suda biraz alkol çözülürse,karışımın buhar basıncı,saf suyunkinden yüksek olurÇünkü alkol daha çok buharlaşır ve buhar fazına daha çok molekül çıkmış olur Sıcaklığın artmasıyla saf sıvıların ve çözeltilerin buhar basınçları artar ÖRNEK SORU: ISaf su IISaf alkol(etil alkol) IIIAlkol-su karışımı IV%5’lik tuzlu su V%10’luk tuzlu su Aynı sıcaklıkta yukarıda verilenlerin denge buhar basınçları P1,P2,P3,P4,P5 ise büyükten küçüğe doğru sıralayınız ÇÖZÜM: Saf alkolün kaynama noktası,saf suyunkinden düşük olduğu için alkol daha kolay ve daha çok buharlaşırAlkolün buhar basıncı suyunkinden büyük olurAlkol-su karışımındaki alkolden dolayı,bu karıiımın buhar basıncıda suyunkinden yüksek olurTuzlu suyun buhar basıncı saf suyunkinden küçüktürTuzluluk oranı artınca buhar basıncı daha çok düşerBu nedenle P2>P3>P1>P4>P5 olmalıdır ÇÖZELTİLERDE DERİŞİM(KONSANTRASYON) Bir çözeltinin belli bir miktarı (birim miktarı) içinde çözünmüş olan madde miktarına derişim(konsantrasyon) denirDerişimin birimi,çözeltinin ve çözenin mitarlarının hangi birimlerden alınacağına bağlıdırÇözelti miktarı cm³ cinsinden ,çözünenin miktarı gr cinsinden olursa ,derişimin birimi gr/cm³ olur Çözeltinin miktarı lt cinsinden, çözünenin miktarı mol cinsinden alınırsa ,derişimin birimi mol/lt olurmol/lt cinsinden derişime molar derişim denir ÖRNEK:250 gr suda 29 gr NaCl çözünüyorElde edilen çözelti 1 atm basınçta kaç °C’da donar? ÇÖZÜM: 1 mol NaCl = 58 gramdır 29 gr NaCl = 0,5 moldür NaCl suda NaCl(k) Na+ + Cl‾ şeklinde çözündüğü için , her 1 mol NaCl , 2 mol iyon verirBu nedenle 1000 gr suda 1 mol NaCl çözününce donma noktası 1,86’nın 2 katı kadar düşer 0,5 mol NaCl 0,5x2=1 mol iyon verir250 gr suda 1 mol iyon olursa, 1000 gr suda 4 mol iyon olurBuna göre donma noktası 4 x 1,86=7,44 °C düşerve oluşan çözelti –7,44 °C’da donar ÖRNEK: ISaf su II%20’lik tuzlu su III%5’lik tuzlu su Yukarıdakilerden donma noktalarını büyükten küçüğe doğru sıralayınız ÇÖZÜM: Dış basıncın 1 atm ve tuz olarakta NaCl kullanıldığını düşünelim Tuzluluk oranı artınca donma noktası daha fazla düşerBu nedenle donma noktası en düşük olan II,en yüksek olanı I’dirDonma noktaları I>III>II şeklinde sıralanır BUHAR BASINCI Kapalı bir kapta bulunan sıvı üzerinde o sıvının buharı bulunur Sıvı üzerinde toplanan buhar,sıvının yüzüne, kabın kenarlarına ve kapağına bir basınç yaparİşte bu basınca denge buhar basıncı denir Buhar basıncı sıvının türüne , Sıcaklığına ve eğer varsa ,sıvıda Buhar çözünmüş olan maddenin cinsine bağlıdır Kabın büyüklüğüne ve içindeki sıvının miktarına bağlı değildirAynı sıcaklıktaki buhar basınçları saf maddeler için ayırt edici olur sıvı


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder