FrMaLeV

**|YaBaNCı|** · 22-03-2008

Bir kitaba sahip olmak başlıklı yazı Mumsema Bir kitaba sahip olmak Forum Alev

Ömer Erdem: "Fakülte yıllarımda amansız bir okurdum Okumayı öğrenmek için önce onda ısrar etmeli diye düşünüyordum Okudukça, okuduğum kitaplar beni diğer kitaplara, o kitaplar da yavaş yavaş asıl kitap ve okuma fikrine götürüyordu"İİk kitabımı ve ismini unutamam; Horoz Paşa İlkokul öğretmenim Nadire Erdem’in teşvik etmek için Milliyet Yayınları’ndan çıkmış bu kitabı hediye edişini hep heyecanla hatırlarım Bir soba gibi yanar içim
Hayvan hikâyelerinin hayali uçuran o mantık dışı maceralarına sinmiş insancıllığını hep ensemde hissettim İlkokuldaki sınıfımızın tahta dolabındaki kitapları hayal meyal anımsıyorum, sanırım laf olsun diye oraya bırakılmışlardı Onların hepsini okudum ben Elif’in Çilesi diye bir kitap hatırlıyorum mesela Sonra, ortaokul yıllarımda, kitap rutubeti kokan, tahta bir bavul var Eflatun Ellialtı, liseyi yeni bitirmiş bir komşumuzdu Orada, evin alt katında, loşlukta açılan valizde, Abdullah Ziya Kozanoğlu’nun romanları kalmış aklımda Savcı Bey, ilk okuduğum roman olmalı Sonra ötekiler Bir kitaba sahip olmak, o vakitler benim için bir mucizeye sahip olmak gibiydi Eflatun’un sevgi dolu tebessümüne karışıyordu merakım O valizi yüklenip evimize taşımak isterdim Her gece, sabaha kadar onların sesini duymayı hayal ederdim

İlk hazine: Devlet Ana

Yazık ki evimizde bir kütüphane değil, tek bir kitap bile yoktu Kur’an bile yoktu Sonra bir gün, bir arkadaşımın evinde Necip Fazıl Kısakürek’in ‘O ve Ben’ kitabıyla karşılaştım O kitap, beni kitaplara taşıdı Ve ilk esaslı kitabım Kemal Tahir’in Devlet Ana’sı oldu Eski Konya otogarında, bir kitapçı vitrininde, neredeyse cebimdeki paranın yarısını ödeyerek sahip olduğum ilk hazineydi o Belki de, o kitaptan aldığım zevk sonradan seçeceğim kitaplara zemin hazırladı Öyle ya, nereden başlarsanız oradan yol alıyordunuz İlk okuduğum şiir kitabı, Necip Fazıl’ın toplu şiirleriydi Sonra da Sezai Karakoç’un Kitaplara yönelişimde, elbette tecessüs yanında ruhi açlığımın büyük etkisi vardı ama belki de, o günlerin siyasi ve sosyal ortamında aradığımız kişilik arayışları da etkili oluyordu Abur cubur kitaplarla eğlenecek vaktim yoktu Bu yüzden, üniversitenin ilk yıllarında, Cemil Meriç’in kitap, okuma ve düşünme yönlendirmelerini saygıyla hatırlarım Bu Ülke, Umrandan Uygarlığa, Kırk Ambar özellikle kritik etme yöntemi edinmemde etkili oldular

Fakülte yıllarımda amansız bir okurdum Okumayı öğrenmek için önce onda ısrar etmeli diye düşünüyordum Okudukça, okuduğum kitaplar beni diğer kitaplara, o kitaplar da yavaş yavaş asıl kitap ve okuma fikrine götürüyordu Bunu seziyor ve toplum olarak okuma konusunda tam bir ikiyüzlülüğe sahip olduğumuzu görüyordum Çünkü okumak zordu, okumak zevklerin ve uğraşların en zor olanıydı Öyleyse, Kırmızı ve Siyah, Yüzyıllık Yalnızlık, Yabancı, Duvar, Suç ve Ceza, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Değişim, Gazap Üzümleri değil sadece, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Cemo, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Sinekli Bakkal, Erenlerin Bağından, Nur Baba, Yol Ayrımı, Tutunamayanlar, Çamlıcadaki Eniştemiz, Cevdet Bey ve Oğulları, Memleket Hikâyeleri, Tarık Buğra’nın bütün roman ve öyküleri, Mai ve Siyah, Nar ile İncire Gazel, hepsi, hepsi bende, döne dolana, sayfadan harfe yaşadılar Orhan Kemal okumalıydım değil mi? Eğer okumasaydım ondaki Türkçe düğünü görebilir miydim? Erol Güngör, düşüncenin çağını kendi fikirleri üzerinden başlatmak mı istiyor, ne duracaktım o zaman! Gece gündüz, yolda, her yerde kulak vermeliydim o düşüncelere Elbette ÖLütfi Barkan’ın aslında uzun bir makale olan Kolonizatör Türk Dervişleri kitabını da atlayamazdım İşte bir kitap, beni sadece okumaya değil, içinde yaşadığım zaman içinde organik geçişler ve etkileşimler içinde yaşadığımız düşüncesini olgunlaştırıyordu zihnimde O yüzden Toynbee, Uzunçarşılı, İnalcık, Karpat kitaplarıyla konuk geldiler henüz genç zihnime

Ya şiir, o ateş cambazı, o güzel su çavlanı O ergen ot, o yemişsiz güneş O kemiklerime kadar bana sızan duman İşte, şairlik niyet, iddia ve aşkıma paralel olarak, kim ne yazmışsa benden evvel, Göktürk Yazıtları’ndan, Dede Korkut’a, Divan-ı Hikmet’ten, Yunus Emre’ye kadar okuyordum Okumaya çalışıyordum Bir yanda, Eski Şiirin Rüzgarıyla, Kendi Gök Kubbemiz, Hızırla Kırk Saat, Kınar Hanımın Denizleri, Korku ve Yakarış, Om Mani Padme Hum, Çile, Dünyanın En Güzel Arabistanı, 24 Şiir, Baki, Nedim, Eşrefoğlu Rumi, Tarih-i Gılmani, Hüsn ü Aşk, Üvercinka, Erbain Okumadığım, okumak istemediğim bir şey var mıydı ki? Benim için hayatın anlamı ne olabilirdi? Okuduğum zamanlardaki yoğunlaşan yaşama tutkusu, kitaptan uzaklaştığım zamanlara denk düşen azap saatleri Kitap okumak tek çıkış yolumdu Öteki türlü boğuluyordum Peki, memnun mu oldum, huzura mı kavuştum İtiraf etmeliyim ki, hiçbir zaman “okudum” fikrine varamadım O rahatlığa eremedim Bunlar ne ki, ömür bunca kıymetliyken ve bunca kitap varken istek ne kadar da yetersiz ve çaresiz

Kitabı arayıp bulmanın hazzı

Lakin bazı kitapları özellikle anmalıyım; Mesnevi, Yay ve Lir, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Don Kişot, Kur’an-ı Kerim’in Muhammed Esed tercümesi… Mesnevi’yi her vakit kitap ötesi bir hazine olarak algıladım Adeta terapi yaptım kendime onun vasıtasıyla Mevlânâ’yı okumanın her daim bir yenilik açtığını görüyorum O yüzden, nereye gitsem ondan bir parça götürmek isterim Belki bu bitmez iştah yüzünden okudum Yeniden… Hep okudum Octavio Paz’ın şiir üzerine denemelerinden “kaplamlılık” fikrine varmaya çalıştım Böyle Buyurdu Zerdüşt, şiirsel düşüncenin çılgınca atılımıydı Cervantes’i okuyunca entelektüellik üstüne yeniden ve yeniden düşündüm Muhammed Esed tercümesi ise, çağdaş bir inanç algısı nasıl olabilir onun ipuçlarını yakaladım Sezai Karakoç’un külliyatı yanında hazine kişiliği her zaman en büyük şansım oldu Sütun kitabı sadece düşünce ve özgün fikir bağlamında değil, içerdiği şiirsel geçişler ve gerilimler açısından da eşsiz bir kitaptı benim için Elbette Ruhun Dirilişi de öyle Ama, ama her okuduğumu hem çok sevdim hem de çok yargıladım Zaman geçince, yazılan bütün kitapların, aslında insanı kitap fikri erginliğine taşıdıklarını gördüm Benim için önemsiz ya da değersiz kitaptan ziyade, o kitabı arayıp bulmak, onu keşfedip ondan estetik ve manevi haz duymak öne çıktı

Ayrıntı Yayınları’ndan vaktiyle Sanatta Anlamın Görüntüsü ismiyle bir kitap yayımlanmıştı Kültür ortamımızın yeterince ilgi göstermediğini bildiğim bu kitap, benim mesleğim yanında çağdaş olgulara bakışımda da etkin oldu İlginç gelir mi kimseye bilmem ama Çehov hazretlerini, o öykü büyücüsünü büyük bir ilgi ve zevkle okudum Bostan’dan Rilke’nin o her satırı çizilmesi gereken Rodin kitabını unutamam Unutamam da, aklım dönüp dolaşıp Refik Halid’in kroniklerine, Selim İleri’nin İstanbul ruhuyla özdeşleşen satırlarına, kuşağımdan şair kardeşlerimin mısralarına takılmadan edemez

Şöyle mi desem doğru olur acaba? Okuduğum kitaplar, hep yeniden okumak istediğim kitaplar oldu, ama hep okumak istediklerim de henüz okuyamadıklarım oldu Ne var ki Ezra Pound’un Cathay’ı, TSEliot’un Çorak Ülke’si ve son günlerde okuduğum Borges’in Şu Şiir İşçiliği kitapları, döne döne, kelime kelime sevdiğim ve sakladığım kitaplar oldu

22-03-2008	#1
Profil Bilgileri \|YaBaNCı\|	Bir kitaba sahip olmak Bir kitaba sahip olmak başlıklı yazı Mumsema Bir kitaba sahip olmak Forum Alev Ömer Erdem: "Fakülte yıllarımda amansız bir okurdum Okumayı öğrenmek için önce onda ısrar etmeli diye düşünüyordum Okudukça, okuduğum kitaplar beni diğer kitaplara, o kitaplar da yavaş yavaş asıl kitap ve okuma fikrine götürüyordu"İİk kitabımı ve ismini unutamam; Horoz Paşa İlkokul öğretmenim Nadire Erdem’in teşvik etmek için Milliyet Yayınları’ndan çıkmış bu kitabı hediye edişini hep heyecanla hatırlarım Bir soba gibi yanar içim Hayvan hikâyelerinin hayali uçuran o mantık dışı maceralarına sinmiş insancıllığını hep ensemde hissettim İlkokuldaki sınıfımızın tahta dolabındaki kitapları hayal meyal anımsıyorum, sanırım laf olsun diye oraya bırakılmışlardı Onların hepsini okudum ben Elif’in Çilesi diye bir kitap hatırlıyorum mesela Sonra, ortaokul yıllarımda, kitap rutubeti kokan, tahta bir bavul var Eflatun Ellialtı, liseyi yeni bitirmiş bir komşumuzdu Orada, evin alt katında, loşlukta açılan valizde, Abdullah Ziya Kozanoğlu’nun romanları kalmış aklımda Savcı Bey, ilk okuduğum roman olmalı Sonra ötekiler Bir kitaba sahip olmak, o vakitler benim için bir mucizeye sahip olmak gibiydi Eflatun’un sevgi dolu tebessümüne karışıyordu merakım O valizi yüklenip evimize taşımak isterdim Her gece, sabaha kadar onların sesini duymayı hayal ederdim İlk hazine: Devlet Ana Yazık ki evimizde bir kütüphane değil, tek bir kitap bile yoktu Kur’an bile yoktu Sonra bir gün, bir arkadaşımın evinde Necip Fazıl Kısakürek’in ‘O ve Ben’ kitabıyla karşılaştım O kitap, beni kitaplara taşıdı Ve ilk esaslı kitabım Kemal Tahir’in Devlet Ana’sı oldu Eski Konya otogarında, bir kitapçı vitrininde, neredeyse cebimdeki paranın yarısını ödeyerek sahip olduğum ilk hazineydi o Belki de, o kitaptan aldığım zevk sonradan seçeceğim kitaplara zemin hazırladı Öyle ya, nereden başlarsanız oradan yol alıyordunuz İlk okuduğum şiir kitabı, Necip Fazıl’ın toplu şiirleriydi Sonra da Sezai Karakoç’un Kitaplara yönelişimde, elbette tecessüs yanında ruhi açlığımın büyük etkisi vardı ama belki de, o günlerin siyasi ve sosyal ortamında aradığımız kişilik arayışları da etkili oluyordu Abur cubur kitaplarla eğlenecek vaktim yoktu Bu yüzden, üniversitenin ilk yıllarında, Cemil Meriç’in kitap, okuma ve düşünme yönlendirmelerini saygıyla hatırlarım Bu Ülke, Umrandan Uygarlığa, Kırk Ambar özellikle kritik etme yöntemi edinmemde etkili oldular Fakülte yıllarımda amansız bir okurdum Okumayı öğrenmek için önce onda ısrar etmeli diye düşünüyordum Okudukça, okuduğum kitaplar beni diğer kitaplara, o kitaplar da yavaş yavaş asıl kitap ve okuma fikrine götürüyordu Bunu seziyor ve toplum olarak okuma konusunda tam bir ikiyüzlülüğe sahip olduğumuzu görüyordum Çünkü okumak zordu, okumak zevklerin ve uğraşların en zor olanıydı Öyleyse, Kırmızı ve Siyah, Yüzyıllık Yalnızlık, Yabancı, Duvar, Suç ve Ceza, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Değişim, Gazap Üzümleri değil sadece, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Cemo, Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Sinekli Bakkal, Erenlerin Bağından, Nur Baba, Yol Ayrımı, Tutunamayanlar, Çamlıcadaki Eniştemiz, Cevdet Bey ve Oğulları, Memleket Hikâyeleri, Tarık Buğra’nın bütün roman ve öyküleri, Mai ve Siyah, Nar ile İncire Gazel, hepsi, hepsi bende, döne dolana, sayfadan harfe yaşadılar Orhan Kemal okumalıydım değil mi? Eğer okumasaydım ondaki Türkçe düğünü görebilir miydim? Erol Güngör, düşüncenin çağını kendi fikirleri üzerinden başlatmak mı istiyor, ne duracaktım o zaman! Gece gündüz, yolda, her yerde kulak vermeliydim o düşüncelere Elbette ÖLütfi Barkan’ın aslında uzun bir makale olan Kolonizatör Türk Dervişleri kitabını da atlayamazdım İşte bir kitap, beni sadece okumaya değil, içinde yaşadığım zaman içinde organik geçişler ve etkileşimler içinde yaşadığımız düşüncesini olgunlaştırıyordu zihnimde O yüzden Toynbee, Uzunçarşılı, İnalcık, Karpat kitaplarıyla konuk geldiler henüz genç zihnime Ya şiir, o ateş cambazı, o güzel su çavlanı O ergen ot, o yemişsiz güneş O kemiklerime kadar bana sızan duman İşte, şairlik niyet, iddia ve aşkıma paralel olarak, kim ne yazmışsa benden evvel, Göktürk Yazıtları’ndan, Dede Korkut’a, Divan-ı Hikmet’ten, Yunus Emre’ye kadar okuyordum Okumaya çalışıyordum Bir yanda, Eski Şiirin Rüzgarıyla, Kendi Gök Kubbemiz, Hızırla Kırk Saat, Kınar Hanımın Denizleri, Korku ve Yakarış, Om Mani Padme Hum, Çile, Dünyanın En Güzel Arabistanı, 24 Şiir, Baki, Nedim, Eşrefoğlu Rumi, Tarih-i Gılmani, Hüsn ü Aşk, Üvercinka, Erbain Okumadığım, okumak istemediğim bir şey var mıydı ki? Benim için hayatın anlamı ne olabilirdi? Okuduğum zamanlardaki yoğunlaşan yaşama tutkusu, kitaptan uzaklaştığım zamanlara denk düşen azap saatleri Kitap okumak tek çıkış yolumdu Öteki türlü boğuluyordum Peki, memnun mu oldum, huzura mı kavuştum İtiraf etmeliyim ki, hiçbir zaman “okudum” fikrine varamadım O rahatlığa eremedim Bunlar ne ki, ömür bunca kıymetliyken ve bunca kitap varken istek ne kadar da yetersiz ve çaresiz Kitabı arayıp bulmanın hazzı Lakin bazı kitapları özellikle anmalıyım; Mesnevi, Yay ve Lir, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Don Kişot, Kur’an-ı Kerim’in Muhammed Esed tercümesi… Mesnevi’yi her vakit kitap ötesi bir hazine olarak algıladım Adeta terapi yaptım kendime onun vasıtasıyla Mevlânâ’yı okumanın her daim bir yenilik açtığını görüyorum O yüzden, nereye gitsem ondan bir parça götürmek isterim Belki bu bitmez iştah yüzünden okudum Yeniden… Hep okudum Octavio Paz’ın şiir üzerine denemelerinden “kaplamlılık” fikrine varmaya çalıştım Böyle Buyurdu Zerdüşt, şiirsel düşüncenin çılgınca atılımıydı Cervantes’i okuyunca entelektüellik üstüne yeniden ve yeniden düşündüm Muhammed Esed tercümesi ise, çağdaş bir inanç algısı nasıl olabilir onun ipuçlarını yakaladım Sezai Karakoç’un külliyatı yanında hazine kişiliği her zaman en büyük şansım oldu Sütun kitabı sadece düşünce ve özgün fikir bağlamında değil, içerdiği şiirsel geçişler ve gerilimler açısından da eşsiz bir kitaptı benim için Elbette Ruhun Dirilişi de öyle Ama, ama her okuduğumu hem çok sevdim hem de çok yargıladım Zaman geçince, yazılan bütün kitapların, aslında insanı kitap fikri erginliğine taşıdıklarını gördüm Benim için önemsiz ya da değersiz kitaptan ziyade, o kitabı arayıp bulmak, onu keşfedip ondan estetik ve manevi haz duymak öne çıktı Ayrıntı Yayınları’ndan vaktiyle Sanatta Anlamın Görüntüsü ismiyle bir kitap yayımlanmıştı Kültür ortamımızın yeterince ilgi göstermediğini bildiğim bu kitap, benim mesleğim yanında çağdaş olgulara bakışımda da etkin oldu İlginç gelir mi kimseye bilmem ama Çehov hazretlerini, o öykü büyücüsünü büyük bir ilgi ve zevkle okudum Bostan’dan Rilke’nin o her satırı çizilmesi gereken Rodin kitabını unutamam Unutamam da, aklım dönüp dolaşıp Refik Halid’in kroniklerine, Selim İleri’nin İstanbul ruhuyla özdeşleşen satırlarına, kuşağımdan şair kardeşlerimin mısralarına takılmadan edemez Şöyle mi desem doğru olur acaba? Okuduğum kitaplar, hep yeniden okumak istediğim kitaplar oldu, ama hep okumak istediklerim de henüz okuyamadıklarım oldu Ne var ki Ezra Pound’un Cathay’ı, TSEliot’un Çorak Ülke’si ve son günlerde okuduğum Borges’in Şu Şiir İşçiliği kitapları, döne döne, kelime kelime sevdiğim ve sakladığım kitaplar oldu


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder