FrMaLeV

**Hasan** · 02-09-2007

Ramazan Bayramı başlıklı yazı Mumsema Ramazan Bayramı Forum Alev

Ramazan Bayramı

Bayram bir sevinç ve neşe günüdür

Yüce duyguların coştuğu, sevgi ve saygı, hislerinin mü'minler arasında alabildiğine canlandığı güzel günlerden biridir

O günde yardımlaşma ve kaynaşma son sınırına varır

Bayram insanları kaynaştırıp biraraya getiren en güzel vesilelerden biridir

Öyle ki, bayramda şahlanan yardımlaşma ve hediyeleşme ruhu yalnızca hayatta olanlara bağlı kalmaz, dünyadan gidip kabirlerinde bir Fatiha bekleyenlere kadar uzanır

Onların bu dileğini yerine getirmek için mü'minler bayramda kabirleri ziyaret ederler; ruhlarına Kur'ân'lar, Fatihalar ve dualar okuyarak onları da sevindirirler

Ramazan Bayramının mü'minler arasında ayrı bir yeri vardır

Çünkü Ramazan Bayramı, hergün tutulan orucun iftar vaktindeki sevinci gibi, tutulan bir aylık orucun toplu bir iftar sevincini ifade eder

Bir ay gibi uzun bir süreyle, özellikle Ramazan'ın yaz mevsimine denk geldiğinde sıcak günlerde nefislerine oruç tutturan mü'minler, sabır imtihanını vererek manevi sorumluluktan kurtulmanın sevincini Ramazan Bayramında yaşama imkânına kavuşurlar

Ramazan ve Kurban bayramları Hicretin 2

yılından İtibaren kutlanmaya başlanmıştır

Ramazan orucu da ilk defa bu yıl farz kılınmış, bu ayı oruçla geçiren rnü'minler sonraki ayın (şevval) ilk üç gününü bayram olarak kutlamışlardır

Bu sebeple bu bayrama Ramazan Bayramı denmiştir

"Bu günümüzde yapacağımız ilk şey namaz kılmaktır"(1) mealindeki hadise dayanarak Ramazan ve Kurban bayramları bayram namazlarının kılınmasıyla başlar

Hz

Peygamber, "Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri biz Müslümanların bayramıdır

Bu günler yeme içme günleridir"(2) buyurmuştur

Ramazan Bayramım da bu manada bir gün olarak kabul etmiş ve bu bayramı Ramazan orucunun iftar günü olarak nitelendirmiştir

(3) Bu sır içindir ki, Ramazan ve Kurban Bayramlarında oruç tutmak haram kılınmıştır

Bir gün önce oruç bozmak haramken, bir gün sonra oruç tutmanın haram olması, mü'minlerin düşünce ve duygu dünyasında nimetlerin gerçek Sahibini hatırlatan en etkili bir sebeptir

Herkes bir gün önce kimin emrine uyarak oruç tutuyorsa, bugün de Onun rızasına uyarak orucunu açar

Ve Onun gerçek nimet Sahibi olduğunu hakkıyla idrak ederek, gerçek bir şükre yol bulur

Bayram bir aylık orucun toplu bir iftarı olduğu için, günlük iftarların sünnet türünden âdabı bayramda da yerine getirilir

Nitekim orucunu tatlı bir şeyle açmayı adet edinen Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, Ramazan Bayramına da tatlı yiyerek başlarlardı

Bayram sabahında hurma gibi bir tatlı ile bir aylık oruçlarını açmadan evlerinden ayrılmazlardı

(4)
Her vesile ile bizleri ibadete ve ahiret amellerine teşvik buyuran Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, yılın iki bayram gecesinde kalkıp ibadet etmeyi tavsiye ederlerdi

Bu gecelerde uyanık bulunmanın, kalbin uyanıklığına vesile olduğunu bildirirlerdi

Bunu bir hadis-i şeriflerinde şöyle ifade etmişlerdi:
"Sevabını Allah'tan umarak iki bayram gecesinde kalkıp ibadet eden kimsenin kalbi, kalblerin öldüğü gün ölmez" (5)
Bayramlar saadet asrında da bambaşka bir hava ve neş'e içinde yaşanırdı

Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam bayram sabahında namazgaha çıkardı

Peygamber hanımlarının da, diğer hanımlar ve kızlarla birlikte namazgaha çıkması istenirdi

Kadınlar cemaatin arka tarafında yer alırlardı

(6) Kılınan bayram namazından sonra Peygamberimizin Aleyhissalâtü Vesselam cemaate hitaben bir hutbe okuduğunu anlatan îbni Mes'ud (r

a

) devamla şöyle der:
"Resuîullah Aleyhissaiâtü Vesselam üzerine şehadet ederim ki, o namazı hutbeden önce kıldı

Sonra hutbe okudu

Daha sonra kadınlara işittiremediğini düşünüp onların yanına geldi

Onlara hatırlatmalarda bulundu, öğüt verdi ve sadaka vermelerini emretti

Bilal de elbiselerini açmış, vermelerini işaret etmekte idi

Kadınlar yüzük, halka ve diğer kıymetleri şeyleri atmaya başladılar

" (7)
Bu hadiseyi anlatan sahabilerden biri, "Kadınların bu verdikleri Ramazan Bayramı zekatı mı idî?" sualine şöyle cevap verdi: "Hayır, lakin o vakit verdikleri bir sadaka idi

Kadınlar yüzüklerini atıyor ve atıyorlardı

"(8)
Aynı olaya işaret eden Ebu Saidi'l-Hudri de (r

a

) bayram gününde en çok sadaka verenlerin kadınlar olduğunu anlatır

Ramazan Bayramı, bağışlanmış olmanın bir sevinç işaretidir

Bu bağışlanma müjdesini insanlara melekler veriyor

Sa'd bin Evs el-Ensârî anlatıyor: Resulullah Sallal-lahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur

Ramazan Bayramı sabahı melekler yollara dökülür ve şöyle seslenirler:
"Ey Müslümanlar topluluğu! Keremi bol olan Rabbinizin rahmetine koşunuz

O, bol iyilik ve ihsanda bulunur

Sonra onlara bol bol mükâfatlar verilir

Siz gece ibadet etmekle emrolundunuz ve emri yerine getirdiniz

Gündüz oruç tutmakla emrolundunuz, orucu tuttunuz ve Rabbinize itaat ediniz, mükâfatınızı alınız

"Bayram namazını kıldıktan sonra bir münadi şöyle seslenir:
"Dikkat ediniz, müjde size! Rabbiniz sizi bağışladı, evlerinize doğru yola ermiş olarak dönünüz

Bayram günü mükâfat günüdür

Bugün semâ âleminde mükâfat günü olarak ilan edilir

"(9)
Bayram günleri sevinç günleri olduğu için, bu sevincin açıkça gösterilmesine vesile olacak meşru oyun ve eğlencelere de müsaade edilmiştir

Bu hususta Müslim'de ayrı bir bab ayrılmış ve misaller verilmiştir

Bunlardan birinde Hazret-i Âişe (r

a

) şöyle anlatır:
"Bir grup Habeşli, bir bayram günü mızrak ve kalkanlarıyla gösteriler yaparken rakseder gibi oynuyorlardı

Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam beni çağırdı

Başımı onun omuzuna dayadım

Bu vaziyette onların harp oyununa bakmaya başladık

Ta onlara bakmaktan ilk vaz geçen ben oluncaya kadar

"(10)
Ancak bayramdaki sevincin gaflete dönüşecek kadar taşkınlığa varmaması lazımdır

Eğlence meşru dairede olmalı ve günah unsurlarını taşımamalıdır

Esasen bayram Allah'ın bize verdiği İlahi bir ziyafettir

Bu bakımdan, bayram gününde en çok Allah'ı hatırlayıp şükretmeye ihtiyacımız vardır

Zaman şeridi içinde bayram yeni bir değişimin başı, bir dönüm noktası ve bir muhasebe vaktidir

Ömürden bir yılın daha geçip gittiğini, kabir alemine doğru bir adım daha yaklaşıldığını hatırlatan vesilelerden biridir

"Bunun içindir ki, bayramlarda gaflet istila edip gayr-i meşru daireye sapmamak için, rivayetlerde zikrullaha (Allah'ı zikretmeye) ve şükre azim tergibat (büyük teşvikler) vardır

Ta ki, bayramlarda o sevinç ve sürür nimetlerini şükre çevirip, o nimeti idame ve ziyadeleştirsin

Çünkü şükür nimeti ziyadeleştirir,, gafleti kaçırır

" (11)
Nitekim büyük cemaatler halinde kılınan bayram namazları esnasında getirilen tekbirler, gafletin giderilmesine ve şükür vazifesinin yerine getirilmesine en büyük bir vesiledir

Sadece bir ülke halkının değil, yeryüzünde sayısı milyarlara varan Müslümanların hep beraber aynı anda tekbir getirdiklerini hayal ettiğimizde, karşımıza çıkan muhteşem tablo, bayramlarımızı kâinat çapında bir manaya kavuşturur

O anda adeta yeryüzü tek bir ağız olur, tekbir getirip namaz kılar gibi bir hale bürünür

Misâl âleminde birleşen o seslerin bir anda yeryüzünden yükselişi, adeta muhteşem bir koro halinde dünyamızın göklere doğru tevhidi haykırmasıdır

Bu muhteşem manaların yaşandığı bayram günlerinde küçük meselelerden çıkan kırgınlıkların, dargınlıkların ne önemi olabilir? Onun için bayramda her mü'minin kardeşleriyle kardeşlik sözleşmesini yenilemesi, kuvvetlendirmesi, fakirlerin yardımına koşması, çocuklarını sevindirmesi lazımdır ki, o manalar yaşanan hayata geçsin

Bayramların asıl süsü ve zineti tekbirlerdir

Getirilen her tekbir ruh ve gönüllerde manevi coşkuyu ve heyecanı canlandırır

Kulu, Rabbinin azameti karşısında yüce duygulara taşır

Ebû Hüreyre anlatıyor:
Resulullah Resulullah Sallallahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur:
“Bayramınızı tekbir getirmek suretiyle süsleyiniz” (12)

Bayramlara sünnet çerçevesinde hazırlanmak bu âdeti de ibadet haline getirir, bu sevinç günlerini biri iman şuuru içinde geçirmeyi temin eder

Bunun için sünnette yer aldığı gibi bayrama önceden hazırlanmak, temiz ve güzel elbiseleri giymek, gusletmek, misvak kullanmak veya dişleri fırçalamak, güzel kokular sürünmek, güler yüzlü olmak, namazdan önce Ramazan Bayramında hurma vb

tatlı bir şey yemek bugünlerimize ayrı bir mana kazandırır

Asıl itibariyle fıtır sadakası olarak bildiğimiz fitre de bayram günü verilir

Ramazan ayı içinde verilmemişse fitrenin de o gün verilmesi gerekir

Zaten Ramazan Bayramının hadislerde geçen adı "İydü'I-fıtr", yani Fıtr Bayramı demektir

Yaratılışın gereği olan kulluk görevleri yapıldığı için bu adı almıştır

Bayramların en güzel şekli tanısın tanımasın mü'minlerin tokalaşarak, kucaklaşarak birbirleriyle bayramlaşması, bayramlarını kutlaması ve tebrikleşmesidir

Saadet Asrında Sahabiler birbirleriyle "Bârekâllâhü lenâ ve leküm" diyerek bayramlaşılardı, yani "Allah bizden de, sizden de kabul etsin" dedikleri rivayet edilir

(13) Bu tebrikleşme bizim dilimizde "Bayramınız mübarek olsun, bayramınızı kutlu olsun, hayırlı bayramlar" gibi sözlerle ifade edilir

Kaynaklar
1) Buhârî, İydeyn: 3; 'Müslim, edâhi: 7

2) Ebu Davud, Şavm:50; Tirmizi, Savm:59; Nesai, Menasik:195

3) îbni Mace, Sıvam: 32

4) A

g

c

, Siyam: 49

5) A

g

e

, Siyam: 67

6) Müslim, Selatü'l-İydeynyn: 11

7) A

g

e

, Salatü'l-lydeyn, 2

8) A

g

e

, Salalü'l-İydeyn, 3

9) el-Tcrgîb ve't-Terhîb Trc

2:332

10) Müslim, Salatiül-îydeyn, 20

11) Lem’alar, 230

12) et-Tergîb ve't-Terhîb Trc

2:332

02-09-2007	#1
Profil Bilgileri Hasan	Ramazan Bayramı Ramazan Bayramı başlıklı yazı Mumsema Ramazan Bayramı Forum Alev Ramazan Bayramı Bayram bir sevinç ve neşe günüdür Yüce duyguların coştuğu, sevgi ve saygı, hislerinin mü'minler arasında alabildiğine canlandığı güzel günlerden biridir O günde yardımlaşma ve kaynaşma son sınırına varır Bayram insanları kaynaştırıp biraraya getiren en güzel vesilelerden biridir Öyle ki, bayramda şahlanan yardımlaşma ve hediyeleşme ruhu yalnızca hayatta olanlara bağlı kalmaz, dünyadan gidip kabirlerinde bir Fatiha bekleyenlere kadar uzanır Onların bu dileğini yerine getirmek için mü'minler bayramda kabirleri ziyaret ederler; ruhlarına Kur'ân'lar, Fatihalar ve dualar okuyarak onları da sevindirirler Ramazan Bayramının mü'minler arasında ayrı bir yeri vardır Çünkü Ramazan Bayramı, hergün tutulan orucun iftar vaktindeki sevinci gibi, tutulan bir aylık orucun toplu bir iftar sevincini ifade eder Bir ay gibi uzun bir süreyle, özellikle Ramazan'ın yaz mevsimine denk geldiğinde sıcak günlerde nefislerine oruç tutturan mü'minler, sabır imtihanını vererek manevi sorumluluktan kurtulmanın sevincini Ramazan Bayramında yaşama imkânına kavuşurlar Ramazan ve Kurban bayramları Hicretin 2 yılından İtibaren kutlanmaya başlanmıştır Ramazan orucu da ilk defa bu yıl farz kılınmış, bu ayı oruçla geçiren rnü'minler sonraki ayın (şevval) ilk üç gününü bayram olarak kutlamışlardır Bu sebeple bu bayrama Ramazan Bayramı denmiştir "Bu günümüzde yapacağımız ilk şey namaz kılmaktır"(1) mealindeki hadise dayanarak Ramazan ve Kurban bayramları bayram namazlarının kılınmasıyla başlar Hz Peygamber, "Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri biz Müslümanların bayramıdır Bu günler yeme içme günleridir"(2) buyurmuştur Ramazan Bayramım da bu manada bir gün olarak kabul etmiş ve bu bayramı Ramazan orucunun iftar günü olarak nitelendirmiştir(3) Bu sır içindir ki, Ramazan ve Kurban Bayramlarında oruç tutmak haram kılınmıştır Bir gün önce oruç bozmak haramken, bir gün sonra oruç tutmanın haram olması, mü'minlerin düşünce ve duygu dünyasında nimetlerin gerçek Sahibini hatırlatan en etkili bir sebeptir Herkes bir gün önce kimin emrine uyarak oruç tutuyorsa, bugün de Onun rızasına uyarak orucunu açar Ve Onun gerçek nimet Sahibi olduğunu hakkıyla idrak ederek, gerçek bir şükre yol bulur Bayram bir aylık orucun toplu bir iftarı olduğu için, günlük iftarların sünnet türünden âdabı bayramda da yerine getirilir Nitekim orucunu tatlı bir şeyle açmayı adet edinen Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, Ramazan Bayramına da tatlı yiyerek başlarlardı Bayram sabahında hurma gibi bir tatlı ile bir aylık oruçlarını açmadan evlerinden ayrılmazlardı (4) Her vesile ile bizleri ibadete ve ahiret amellerine teşvik buyuran Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, yılın iki bayram gecesinde kalkıp ibadet etmeyi tavsiye ederlerdi Bu gecelerde uyanık bulunmanın, kalbin uyanıklığına vesile olduğunu bildirirlerdi Bunu bir hadis-i şeriflerinde şöyle ifade etmişlerdi: "Sevabını Allah'tan umarak iki bayram gecesinde kalkıp ibadet eden kimsenin kalbi, kalblerin öldüğü gün ölmez" (5) Bayramlar saadet asrında da bambaşka bir hava ve neş'e içinde yaşanırdı Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam bayram sabahında namazgaha çıkardı Peygamber hanımlarının da, diğer hanımlar ve kızlarla birlikte namazgaha çıkması istenirdi Kadınlar cemaatin arka tarafında yer alırlardı(6) Kılınan bayram namazından sonra Peygamberimizin Aleyhissalâtü Vesselam cemaate hitaben bir hutbe okuduğunu anlatan îbni Mes'ud (ra) devamla şöyle der: "Resuîullah Aleyhissaiâtü Vesselam üzerine şehadet ederim ki, o namazı hutbeden önce kıldı Sonra hutbe okudu Daha sonra kadınlara işittiremediğini düşünüp onların yanına geldi Onlara hatırlatmalarda bulundu, öğüt verdi ve sadaka vermelerini emretti Bilal de elbiselerini açmış, vermelerini işaret etmekte idi Kadınlar yüzük, halka ve diğer kıymetleri şeyleri atmaya başladılar" (7) Bu hadiseyi anlatan sahabilerden biri, "Kadınların bu verdikleri Ramazan Bayramı zekatı mı idî?" sualine şöyle cevap verdi: "Hayır, lakin o vakit verdikleri bir sadaka idi Kadınlar yüzüklerini atıyor ve atıyorlardı"(8) Aynı olaya işaret eden Ebu Saidi'l-Hudri de (ra) bayram gününde en çok sadaka verenlerin kadınlar olduğunu anlatır Ramazan Bayramı, bağışlanmış olmanın bir sevinç işaretidir Bu bağışlanma müjdesini insanlara melekler veriyor Sa'd bin Evs el-Ensârî anlatıyor: Resulullah Sallal-lahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur Ramazan Bayramı sabahı melekler yollara dökülür ve şöyle seslenirler: "Ey Müslümanlar topluluğu! Keremi bol olan Rabbinizin rahmetine koşunuz O, bol iyilik ve ihsanda bulunur Sonra onlara bol bol mükâfatlar verilir Siz gece ibadet etmekle emrolundunuz ve emri yerine getirdiniz Gündüz oruç tutmakla emrolundunuz, orucu tuttunuz ve Rabbinize itaat ediniz, mükâfatınızı alınız "Bayram namazını kıldıktan sonra bir münadi şöyle seslenir: "Dikkat ediniz, müjde size! Rabbiniz sizi bağışladı, evlerinize doğru yola ermiş olarak dönünüz Bayram günü mükâfat günüdür Bugün semâ âleminde mükâfat günü olarak ilan edilir"(9) Bayram günleri sevinç günleri olduğu için, bu sevincin açıkça gösterilmesine vesile olacak meşru oyun ve eğlencelere de müsaade edilmiştir Bu hususta Müslim'de ayrı bir bab ayrılmış ve misaller verilmiştir Bunlardan birinde Hazret-i Âişe (ra) şöyle anlatır: "Bir grup Habeşli, bir bayram günü mızrak ve kalkanlarıyla gösteriler yaparken rakseder gibi oynuyorlardı Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam beni çağırdı Başımı onun omuzuna dayadım Bu vaziyette onların harp oyununa bakmaya başladık Ta onlara bakmaktan ilk vaz geçen ben oluncaya kadar"(10) Ancak bayramdaki sevincin gaflete dönüşecek kadar taşkınlığa varmaması lazımdır Eğlence meşru dairede olmalı ve günah unsurlarını taşımamalıdır Esasen bayram Allah'ın bize verdiği İlahi bir ziyafettir Bu bakımdan, bayram gününde en çok Allah'ı hatırlayıp şükretmeye ihtiyacımız vardır Zaman şeridi içinde bayram yeni bir değişimin başı, bir dönüm noktası ve bir muhasebe vaktidir Ömürden bir yılın daha geçip gittiğini, kabir alemine doğru bir adım daha yaklaşıldığını hatırlatan vesilelerden biridir "Bunun içindir ki, bayramlarda gaflet istila edip gayr-i meşru daireye sapmamak için, rivayetlerde zikrullaha (Allah'ı zikretmeye) ve şükre azim tergibat (büyük teşvikler) vardır Ta ki, bayramlarda o sevinç ve sürür nimetlerini şükre çevirip, o nimeti idame ve ziyadeleştirsin Çünkü şükür nimeti ziyadeleştirir,, gafleti kaçırır" (11) Nitekim büyük cemaatler halinde kılınan bayram namazları esnasında getirilen tekbirler, gafletin giderilmesine ve şükür vazifesinin yerine getirilmesine en büyük bir vesiledir Sadece bir ülke halkının değil, yeryüzünde sayısı milyarlara varan Müslümanların hep beraber aynı anda tekbir getirdiklerini hayal ettiğimizde, karşımıza çıkan muhteşem tablo, bayramlarımızı kâinat çapında bir manaya kavuşturur O anda adeta yeryüzü tek bir ağız olur, tekbir getirip namaz kılar gibi bir hale bürünür Misâl âleminde birleşen o seslerin bir anda yeryüzünden yükselişi, adeta muhteşem bir koro halinde dünyamızın göklere doğru tevhidi haykırmasıdır Bu muhteşem manaların yaşandığı bayram günlerinde küçük meselelerden çıkan kırgınlıkların, dargınlıkların ne önemi olabilir? Onun için bayramda her mü'minin kardeşleriyle kardeşlik sözleşmesini yenilemesi, kuvvetlendirmesi, fakirlerin yardımına koşması, çocuklarını sevindirmesi lazımdır ki, o manalar yaşanan hayata geçsin Bayramların asıl süsü ve zineti tekbirlerdir Getirilen her tekbir ruh ve gönüllerde manevi coşkuyu ve heyecanı canlandırır Kulu, Rabbinin azameti karşısında yüce duygulara taşır Ebû Hüreyre anlatıyor: Resulullah Resulullah Sallallahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur: “Bayramınızı tekbir getirmek suretiyle süsleyiniz” (12) Bayramlara sünnet çerçevesinde hazırlanmak bu âdeti de ibadet haline getirir, bu sevinç günlerini biri iman şuuru içinde geçirmeyi temin eder Bunun için sünnette yer aldığı gibi bayrama önceden hazırlanmak, temiz ve güzel elbiseleri giymek, gusletmek, misvak kullanmak veya dişleri fırçalamak, güzel kokular sürünmek, güler yüzlü olmak, namazdan önce Ramazan Bayramında hurma vb tatlı bir şey yemek bugünlerimize ayrı bir mana kazandırır Asıl itibariyle fıtır sadakası olarak bildiğimiz fitre de bayram günü verilir Ramazan ayı içinde verilmemişse fitrenin de o gün verilmesi gerekir Zaten Ramazan Bayramının hadislerde geçen adı "İydü'I-fıtr", yani Fıtr Bayramı demektir Yaratılışın gereği olan kulluk görevleri yapıldığı için bu adı almıştır Bayramların en güzel şekli tanısın tanımasın mü'minlerin tokalaşarak, kucaklaşarak birbirleriyle bayramlaşması, bayramlarını kutlaması ve tebrikleşmesidir Saadet Asrında Sahabiler birbirleriyle "Bârekâllâhü lenâ ve leküm" diyerek bayramlaşılardı, yani "Allah bizden de, sizden de kabul etsin" dedikleri rivayet edilir(13) Bu tebrikleşme bizim dilimizde "Bayramınız mübarek olsun, bayramınızı kutlu olsun, hayırlı bayramlar" gibi sözlerle ifade edilir Kaynaklar 1) Buhârî, İydeyn: 3; 'Müslim, edâhi: 7 2) Ebu Davud, Şavm:50; Tirmizi, Savm:59; Nesai, Menasik:195 3) îbni Mace, Sıvam: 32 4) Agc, Siyam: 49 5) Age, Siyam: 67 6) Müslim, Selatü'l-İydeynyn: 11 7) A g e, Salatü'l-lydeyn, 2 8) Age, Salalü'l-İydeyn, 3 9) el-Tcrgîb ve't-Terhîb Trc 2:332 10) Müslim, Salatiül-îydeyn, 20 11) Lem’alar, 230 12) et-Tergîb ve't-Terhîb Trc 2:332


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder