FrMaLeV

**okyanus_0210** · 30-03-2007

Haya, hoşa gitmeyen yahut terk edilmesi yapılmasından daha uygun olan, bir şeyin yapılması esnasında yüzünde beliren ince kızarma hali olarak tanımlanır

Utanma, sıkılma manalarına da gelen haya, en geniş şekliyle İslâm ahlâkında yerini bulmuştu

Bu ahlâk en mükemmel haliyle yine Peygamberimizde görülmektedir

Peygamberimiz her türlü temiz huyda olduğu gibi, haya bakımından da insanların en üstünü ve en utangacı idi

Peygamberimiz son derece haya sahibiydi

Görülmesi ve açılması ayıp sayılan şeylere karşı gözü kapalı, âdeta yumuktu

Bu hususta da insanların en edeplisiydi

Ebû Said el-Hudri, Peygamberimizin fevkalâde haya sahibi olduğunu ifade ederek şöyle demektedir:
"Peygamber (a

s

m) öyle bir haya ve edep sahibiydi ki, kimseye hoşlanmadığı şeyle hitap etmezdi

"
Peygamberimizin haya ve edebinin üstünlüğü, o zamanlar Arabistan ve diğer ülkelerle kıyas edilirse daha açık bir şekilde görülebilir

Çünkü o devirde insanlığın haya ve edep adına hiçbir şeyden haberi yoktu

Araplar herkesin gözü önünde çıplak olarak yıkanır

Hatta bazen Kabe'yi bile çırılçıplak tavaf ederlerdi

Utanmak ve ayıp diye bir şey bilmiyorlardı

İşte Peygamberimiz, yaratılışı gereği Arapların bu çirkin halinden tiksinir, rahatsızlık duyardı

İslâmı insanlara duyurmaya başladıktan sonra Sahabîlerine her fırsatta edep ve haya dersi veriyordu

Cahiliyeden kalma âdetleri temelinden kaldırıyor; yerine Allah'ın razı olduğu en güzel ahlâk kurallarını yerleştiriyordu

Abdullah bin Mes'ud'un rivayetine göre, bir gün Resul-i Ekrem Efendimiz, Sahabîlere şu tavsiyede bulundu:
"Yüce Allah'tan hakkıyla, gerçek haya ile haya ediniz" buyurunca, Sahabîler:
"Ya Resulallah, Allah'a hamd olsun, biz Allah'tan haya edip utanıyoruz" dediler

Bunun üzerine Hz

Peygamber (a

s

m) şu tavsiyede bulunur:
"Haya etmek böyle değildir

Allah'tan hakkıyla haya etmek, başı ve başın taşıdığı organları, karnı ve karnının içine doldurduğu organları, haramdan korumak, ölümü ve toprak altında çürümeyi hatırda tutmaktır

Âhireti isteyen kişi de dünyanın zinetini bırakır

İşte, kim böyle yaparsa, Allah'tan gerçek manada haya etmiş olur

"
Peygamberimizden haya dersi alan Sahabîler o derece yücelmişlerdi ki, onların her hareket ve davranışlarında edep ve hayanın bir yönünü görmek mümkündü

Yaratılışları icabı her türlü kusur ve hatadan uzak bulunan, çirkin ve kötü şeylere yanaşmayan meleklerin bile haya edip utandıkları Hz

Osman, bu bakımdan bir sembol haline gelmişti

Bazı zamanlar Peygamberimiz onun hayasını açıkça takdir ve methederdi

Peygamber Efendimiz insanların kusurlarını görmez, bazen görmezden gelir, çok zaman gözünü çevirir, kusurunu görse de yüzüne vurmaz, o kişiyle arasındaki saygı ve sevgi perdesini yırtmazdı

Ancak bazı kusurlar vardı ki, o kusuru o insanın düzeltmesi gerekirdi

Çünkü o kişi o kusurun ya farkında değildir veya o davranışın bir ayıp ve kusur olduğunu bilmemektedir

Bir de kusur düzeltirken karşı taraf mahcup edilmemeli, herkesin içinde onun yanlışları, eksik yanları, ayıp ve eksikleri yüzüne vurulur şeklinde söylenmemelidir

İşte Sevgili Peygamberimiz bütün bunlara dikkat eder, ona göre insanlara davranırdı

Peygamberimize yıllarca hizmet etmiş ve onun terbiyesi altında yetişmiş olan özel talebesi Enes bin Mâlik anlatıyor:
"Peygamber Efendimiz bir adamın elbisesinde sarı bir leke gördü

Fakat adama bir şey söylemedi

Adamcağız kalkıp gittikten sonra Sahabîlere:
"Ona söyleyin de o lekeyi temizlesin" buyurdu

"Çünkü Peygamber Efendimiz hoşlanmadığı herhangi bir şeyi bir kimsede gördüğü zaman, yüzyüze ona söylemeye yüzü tutmazdı

"
Bir başka seferinde benzer bir olayda Peygamberimizin tavrını yine Hz

Enes'ten dinleyelim:
"Bir gün Peygamberimizin huzuruna bir adam geldi

Sarı renkli bir koku sürünmüştü

Süründüğü koku rahatsız edici bir şekilde çevreye dağılıyordu

"Peygamberimiz sevmediği, hoşlanmadığı bir şey görürse, o kişinin yüzüne vurmaz, söylemezdi

O adamı üzüp hatırını kırmazdı

Bu sebepten, o adam dışarı çıkınca yakınlarına şöyle buyurdu

"Keşke şu adama sarı renkli kokuyu sürünmemesini söyleseydiniz de yüzündekini yıkasaydı

"
Peygamberimizin hayası başkalarının kusur ve ayıplarını hatırlatmaya ve söylemeye meydan vermezdi

Söylenmesi gerekse dahi, doğrudan değil de, dolaylı olarak uyarıda bulunurdu

Aynı şekilde birisinden kötü bir şey duyduğu, hoşuna gitmeyen bir söz işittiği zaman da benzer biçimde davranır, o adamın yüzüne vurmazdı

"Falanca adam niçin böyle konuşuyor?" demez, "Bazı kimseler niçin böyle konuşuyorlar?" derdi

Bu konuyla ilgili bir başka halini Hazret-i Âişe annemiz anlatıyor:
Peygamberimize, bir kimsenin hoş olmayan bir şeyi yaptığı bildirilince, "Neden falan kimse böyle diyor, böyle yapıyor?" demez, genel anlamda "Niçin böyle yapıyorlar ve diyorlar?" şeklinde konuşurdu

Böylece, o kimseyi yaptığı işten veya söylediği çirkin bir sözden alıkoyar, fakat o adamın ismini vermezdi

Yine Hz

Âişe validemizin ifadelerine göre, Peygamberimiz edebe aykırı bir söz söylemez, böyle bir söz söylemeye kesinlikle teşebbüs bile etmezdi

Çarşı ve pazarda herkesi rahatsız edecek şekilde yüksek sesle konuşmazdı

Kötülüğe aynı ile karşılık vermez, aksine, hoşgörülü davranır veya affederdi

Hoşlanmayacağı bir şeyi söylemek zorunda kalsa bile dolaylı olarak söylerdi

Hayasının fazlalığından dolayı hiç kimsenin yüzüne dik ve sabit bir şekilde bakıp kalmazdı

**ALP-EREN** · 01-07-2007

çok güzel ellerine sağlık +rep

30-03-2007	#1
Profil Bilgileri okyanus_0210 Reklam www.mumsema.com	Peygamberİmİzİn Hayasi Haya, hoşa gitmeyen yahut terk edilmesi yapılmasından daha uygun olan, bir şeyin yapılması esnasında yüzünde beliren ince kızarma hali olarak tanımlanır Utanma, sıkılma manalarına da gelen haya, en geniş şekliyle İslâm ahlâkında yerini bulmuştu Bu ahlâk en mükemmel haliyle yine Peygamberimizde görülmektedir Peygamberimiz her türlü temiz huyda olduğu gibi, haya bakımından da insanların en üstünü ve en utangacı idi Peygamberimiz son derece haya sahibiydi Görülmesi ve açılması ayıp sayılan şeylere karşı gözü kapalı, âdeta yumuktu Bu hususta da insanların en edeplisiydi Ebû Said el-Hudri, Peygamberimizin fevkalâde haya sahibi olduğunu ifade ederek şöyle demektedir: "Peygamber (asm) öyle bir haya ve edep sahibiydi ki, kimseye hoşlanmadığı şeyle hitap etmezdi" Peygamberimizin haya ve edebinin üstünlüğü, o zamanlar Arabistan ve diğer ülkelerle kıyas edilirse daha açık bir şekilde görülebilir Çünkü o devirde insanlığın haya ve edep adına hiçbir şeyden haberi yoktu Araplar herkesin gözü önünde çıplak olarak yıkanır Hatta bazen Kabe'yi bile çırılçıplak tavaf ederlerdi Utanmak ve ayıp diye bir şey bilmiyorlardı İşte Peygamberimiz, yaratılışı gereği Arapların bu çirkin halinden tiksinir, rahatsızlık duyardı İslâmı insanlara duyurmaya başladıktan sonra Sahabîlerine her fırsatta edep ve haya dersi veriyordu Cahiliyeden kalma âdetleri temelinden kaldırıyor; yerine Allah'ın razı olduğu en güzel ahlâk kurallarını yerleştiriyordu Abdullah bin Mes'ud'un rivayetine göre, bir gün Resul-i Ekrem Efendimiz, Sahabîlere şu tavsiyede bulundu: "Yüce Allah'tan hakkıyla, gerçek haya ile haya ediniz" buyurunca, Sahabîler: "Ya Resulallah, Allah'a hamd olsun, biz Allah'tan haya edip utanıyoruz" dediler Bunun üzerine Hz Peygamber (asm) şu tavsiyede bulunur: "Haya etmek böyle değildir Allah'tan hakkıyla haya etmek, başı ve başın taşıdığı organları, karnı ve karnının içine doldurduğu organları, haramdan korumak, ölümü ve toprak altında çürümeyi hatırda tutmaktır Âhireti isteyen kişi de dünyanın zinetini bırakır İşte, kim böyle yaparsa, Allah'tan gerçek manada haya etmiş olur" Peygamberimizden haya dersi alan Sahabîler o derece yücelmişlerdi ki, onların her hareket ve davranışlarında edep ve hayanın bir yönünü görmek mümkündü Yaratılışları icabı her türlü kusur ve hatadan uzak bulunan, çirkin ve kötü şeylere yanaşmayan meleklerin bile haya edip utandıkları Hz Osman, bu bakımdan bir sembol haline gelmişti Bazı zamanlar Peygamberimiz onun hayasını açıkça takdir ve methederdi Peygamber Efendimiz insanların kusurlarını görmez, bazen görmezden gelir, çok zaman gözünü çevirir, kusurunu görse de yüzüne vurmaz, o kişiyle arasındaki saygı ve sevgi perdesini yırtmazdı Ancak bazı kusurlar vardı ki, o kusuru o insanın düzeltmesi gerekirdi Çünkü o kişi o kusurun ya farkında değildir veya o davranışın bir ayıp ve kusur olduğunu bilmemektedir Bir de kusur düzeltirken karşı taraf mahcup edilmemeli, herkesin içinde onun yanlışları, eksik yanları, ayıp ve eksikleri yüzüne vurulur şeklinde söylenmemelidir İşte Sevgili Peygamberimiz bütün bunlara dikkat eder, ona göre insanlara davranırdı Peygamberimize yıllarca hizmet etmiş ve onun terbiyesi altında yetişmiş olan özel talebesi Enes bin Mâlik anlatıyor: "Peygamber Efendimiz bir adamın elbisesinde sarı bir leke gördü Fakat adama bir şey söylemedi Adamcağız kalkıp gittikten sonra Sahabîlere: "Ona söyleyin de o lekeyi temizlesin" buyurdu "Çünkü Peygamber Efendimiz hoşlanmadığı herhangi bir şeyi bir kimsede gördüğü zaman, yüzyüze ona söylemeye yüzü tutmazdı" Bir başka seferinde benzer bir olayda Peygamberimizin tavrını yine Hz Enes'ten dinleyelim: "Bir gün Peygamberimizin huzuruna bir adam geldi Sarı renkli bir koku sürünmüştü Süründüğü koku rahatsız edici bir şekilde çevreye dağılıyordu "Peygamberimiz sevmediği, hoşlanmadığı bir şey görürse, o kişinin yüzüne vurmaz, söylemezdi O adamı üzüp hatırını kırmazdı Bu sebepten, o adam dışarı çıkınca yakınlarına şöyle buyurdu "Keşke şu adama sarı renkli kokuyu sürünmemesini söyleseydiniz de yüzündekini yıkasaydı" Peygamberimizin hayası başkalarının kusur ve ayıplarını hatırlatmaya ve söylemeye meydan vermezdi Söylenmesi gerekse dahi, doğrudan değil de, dolaylı olarak uyarıda bulunurdu Aynı şekilde birisinden kötü bir şey duyduğu, hoşuna gitmeyen bir söz işittiği zaman da benzer biçimde davranır, o adamın yüzüne vurmazdı "Falanca adam niçin böyle konuşuyor?" demez, "Bazı kimseler niçin böyle konuşuyorlar?" derdi Bu konuyla ilgili bir başka halini Hazret-i Âişe annemiz anlatıyor: Peygamberimize, bir kimsenin hoş olmayan bir şeyi yaptığı bildirilince, "Neden falan kimse böyle diyor, böyle yapıyor?" demez, genel anlamda "Niçin böyle yapıyorlar ve diyorlar?" şeklinde konuşurdu Böylece, o kimseyi yaptığı işten veya söylediği çirkin bir sözden alıkoyar, fakat o adamın ismini vermezdi Yine Hz Âişe validemizin ifadelerine göre, Peygamberimiz edebe aykırı bir söz söylemez, böyle bir söz söylemeye kesinlikle teşebbüs bile etmezdi Çarşı ve pazarda herkesi rahatsız edecek şekilde yüksek sesle konuşmazdı Kötülüğe aynı ile karşılık vermez, aksine, hoşgörülü davranır veya affederdi Hoşlanmayacağı bir şeyi söylemek zorunda kalsa bile dolaylı olarak söylerdi Hayasının fazlalığından dolayı hiç kimsenin yüzüne dik ve sabit bir şekilde bakıp kalmazdı

01-07-2007	#2
Profil Bilgileri ALP-EREN Reklam www.mumsema.com	--->: Peygamberİmİzİn Hayasi çok güzel ellerine sağlık +rep

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevap	son Mesaj
Hz.peygamberımızın bazı Hadis-i Şerİfler i	keremy	Sünnet & Hadis	4	15-09-2008 10:00
Peygamberİmİzİn Şakalarindan Bİr Demet	halogen	Peygamber Efendimiz (S.A.V)	1	13-09-2008 09:07
İŞte Peygamberİmİzİn Ay Mucİzesİ...!	Kobe23	Peygamber Efendimiz (S.A.V)	5	27-03-2007 01:37
Peygamberİmİzİn AhlakÎ Özellİklerİ	flasman	Peygamber Efendimiz (S.A.V)	0	08-11-2006 15:12
Peygamberİmİzİn Kadinlara Şefkatİ	halogen	Peygamber Efendimiz (S.A.V)	0	06-07-2006 14:04


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder

FrMaLeV

Peygamberİmİzİn Hayasi