FrMaLeV

Hz. Alİ Ve Örnek Şahsİyetİ başlıklı yazı Mumsema Hz. Alİ Ve Örnek Şahsİyetİ Forum Alev

HZ ALİ VE ÖRNEK ŞAHSİYETİ

Hz Ali, Hz Peygamber'in amcası Ebû Tâlib'in en küçük oğludur Annesi Esed’in kızı Fâtıma (ö4/625-626)’dır O, Hz Peygamber’e sekiz yaşından itibaren annelik yapmıştır Bu sebeple Peygamberimiz ona ikinci annem demiştir Hz Ali’nin babası Ebû Tâlib, Hz Peygamber’i kendi evlâdı gibi büyütmüş, evleninceye kadar evinde barındırmıştır Hz Peygamber, evlenince Ebû Tâlib’in evinden ayrılarak Hz Hatice’nin evine taşınmıştır Hz Ali, bundan 5 yıl kadar sonra, milâdi 600 yılında Mekke'de dünyaya gelmiştir
Hz Ali, çocukluğunda hiç puta tapmadığı için, kendisi daha sonraları Kerremallahu veche (Allah yüzünü şereflendirsin) sıfatıyla anılmıştır Sahabe arasında bu sıfatla anılan tek kişidir Çeşitli künye ve ünvanlarla anılan Hz Ali’nin Aslan anlamında “Haydar”, Allah’ın güçlü aslanı anlamında “Esedullahi’l-Galib”, Allah’ın rızâsını kazanmış anlamında “el-Murtazâ” gibi lakapları da vardır
Hz Peygamber, geçim darlığı çeken amcası Ebû Tâlib'in yükünü hafifletmek için Hz Ali'yi beş yaşında iken yanına aldı Bu tarihten itibaren Hz Ali onun evinde büyüdü ve Mekke’de hicrete kadar onun evinde kaldı 10 veya 11 yaşlarında Hz Muhammed'in peygamberliğine ilk iman edenlerden ve Hz Peygamber'le ilk namaz kılanlardan olduğu bilinmektedir İslâm’ın yayılmasında ve güçlenmesinde, çocuk olmasına rağmen, her zaman Hz Peygamber’e destek olmuştur
Mekke müşriklerinin eza ve cefalarını gittikçe artırmaları ve hatta kendisini öldürme hazırlıklarına girişmeleri üzerine Medine’ye hicret etmeye karar veren Hz Peygamber, Hz Ali’yi, kendisini öldürmeye gelecek müşrikleri oyalamak, yokluğunu gizlemek ve üzerindeki emanetleri sahiplerine vermek maksadıyla Mekke’de bırakmıştır O da geceyi Peygamber’in yatağında geçirerek onun evde olduğu kanaatini uyandırmıştır Daha sonra da Hz Peygamber’in kendisine bıraktığı emanetleri sahiplerine iade edip yine onun emri ile Mekke’den ayrılarak Kubâ’da Hz Peygamber’e yetişmiştir Hicretin beşinci ayında muhacirler ile ensar arasında yakınlık ve dayanışma sağlamak amacıyla kardeşleştirme (muâhât)’de Hz Peygamber onu kendisine kardeş seçmiştir
Hz Ali hicretin ikinci yılının son ayında Hz Peygamber’in kızı Fatıma ile evlendi Bu evlilikten Hasan, Hüseyin ve ölü doğan Muhsin adlı oğulları ile Zeyneb ve Ümmü Gülsüm adlı kız çocukları dünyaya geldi Hz Ali, Hz Fatıma hayattayken başka evlilik yapmadı Ancak Fatıma'nın vefatından sonra evlendi Hz Ali ve Fatıma'nın çocuklarından Hz Hasan'ın nesli genelde "Şerif", Hz Hüseyin'in nesli ise "Seyyid" unvanıyla bilinir
Hz Ali, Hz Peygamber'le birlikte Tebük dışındaki bütün savaşlara katıldı Bu gazvelerde sancaktarlık yaptı ve büyük kahramanlıklar gösterdi Bedir savaşına çıkarken Hz Peygamber’in önünde iki siyah sancaktan birini o taşıyordu Uhud savaşında, düşman tarafından tuzak olarak kazılan çukurlardan birisine düşen Hz Peygamber’i, elinden tutarak, Talha b Ubeydullah ile birlikte buradan çıkardı Bu gazvede Hz Peygamber’i koruyan ve onunla birlikte dağa sığınan az sayıda sahabîden biriydi
Hz Ali, Uhud Hendek ve Mustalik oğulları ile yapılan savaşta kahramanlıklarıyla ve özellikle Hendek savaşında hendeği aşmak isteyenlerle mücadelesiyle ünlüdür Hendek savaşından sonraki Kurayza savaşında sancağı taşıyan Hz Ali, bu olayda aynı zamanda öncü birliklerin başında yer aldı
Hz Ali, Hudeybiye antlaşmasının metnini yazdı ve aynı zamanda antlaşmanın şahitleri arasında yer aldı Hz Peygamber tarafından, Hayber’in fethinden önce, Fedek’e, Sa’doğulları üzerine gönderilen 100 kişilik askeri birliğe komutalık yaptı Hz Peygamber Hayber seferine çıkarken beyaz renkli sancağı Hz Ali'ye verdi ve bu hücum sonunda Hayber'in fethi gerçekleşti Mekke'nin fethinden sonra Kâbe'nin ve daha Taif’in putlardan arındırılması görevi kendisine verildi Huneyn Savaşında, başlangıçta müslümanların bozguna uğradığı esnada Hz Peygamber’le birlikte sebat edenler arasında o da bulunuyordu
Hz Ali, Hz Peygamber’e kâtiplik yapmış, Hudeybiye Anlaşmasını da kayda geçirmiştir Bazı bölgelerden zekat ve cizye toplama görevini üstlenmiştir Hicretin 9/Miladî 631 yılında hac emiri olarak tayin edilen Hz Ebu Bekir’e Mina’da yetişip o sırada inmiş bulunan Tevbe suresinin ilk yedi ayetinde bildirilen buyrukları okumak, ayrıca müşriklerle Müslümanların bu yıldan sonra hacda bir arada bulunamayacağını ve diğer bazı hususları bildirmek üzere Hz Peygamber tarafından görevlendirilmiştir
Hz Peygamber'in vasiyeti üzerine cenazesini Hz Ali, Hz Abbas, onun oğulları Fazl, Kusem ve Üsâme b Zeyd birlikte yıkadılar Hz Ali ilk üç halife döneminde Medine'de kaldı Savaşlara katılmadı ve idârî görevlerde bulunmadı Kur'an ve hadis konusunda bilgin olduğundan, Hz Ebû Bekir ve Hz Ömer halifelikleri döneminde özellikle dinî ve toplumsal meselelerde kendisine danışırlardı Hz Ömer zamanında, hicretin takvim başlangıcı olarak kabul edilmesine dair Hz Ali'nin yapmış olduğu teklif kabul edildi Hz Ömer'in vefat etmeden önce halife seçimini havale ettiği altı kişilik şûra üyeleri arasında Hz Ali de vardı Bu üyeler arasından Hz Osman halife seçildi ve Hz Ali, ona bîat etti
Hz Ali, Hz Osman'ın öldürülmesi üzerine Medine’de kendisine teklif edilen hilâfete geçmeyi önce reddetti; ancak daha sonra kabul etti Aynı zamanda o, Benî Hâşim’den ilk halife olandır Halife seçilir seçilmez vilâyetlerdeki valileri azlederek yerine kendi valilerini atadı Şam valisi Muaviye, görev değişikliğini kabul etmedi ve yeni valiyi geri çevirdi
Hz Osman'ın kanını talep iddiasıyla Hz Aişe, Talha b Ubeydullah ve Zübeyr b Avvâm’ın önderliğinde ve Hz Ali tarafından azledilen Ümeyyeli valilerin büyük çaplı desteğiyle hazırlanan ordu ile 36/656 yılında yapılan Cemel savaşını Hz Ali kazandı Bundan sonra Kûfe’ye yerleşti Bu galibiyetten sonra kendisine bîat etmemekte ısrar eden Suriye valisi Muaviye b Ebû Süfyan’ın üzerine yürüdü
Cemel savaşından altı ay kadar sonra 37/657’de Muaviye komutasındaki orduyla Hz Ali'nin ordusu arasında Sıffîn ovasında meydana gelen ve dört aya yakın devam eden savaş, Hz Ali’nin ordusu galip gelmek üzere iken, Muaviye ordusundan gelen talep üzerine durduruldu Kendi arkadaşlarının baskısı üzerine Hz Ali, hakemler yoluyla haklı tarafın belirlenmesi talabini kabul etmek zorunda kaldı 38/658’de karar vermek üzere Ezruh’ta toplanan hakemlerin tutumu, meseleyi çözmek yerine çıkmaza sürükledi Suriyeliler Muaviye’yi halife olarak tanıdılar Kûfe’ye çekilen Hz Ali ve taraftarları da bu kararı doğal olarak kabul etmedi Hz Ali’nin halifeliğinin bundan sonraki dönemi büyük ölçüde, Hâricîlerle ve kendi hakimiyetindeki bölgelere saldıran Muaviye ile mücadele içinde geçti
Hz Ali, Kufe'de bir hâricî olan Abdurrahman b Mülcem tarafından zehirli bir hançerle bir sabah namazında yaralandı ve aldığı yaranın tesiriyle, 63 yaşında 40/ 661 yılında vefat etti Cenaze namazını oğlu Hasan kıldırdı Hilâfeti 4 yıl 9 ay sürdü
Hz Ali, ortaya yakın kısa boylu, koyu esmer tenli, iri siyah gözlü, uzuna çalan yuvarlak yüzlü, sık ve geniş sakallı, güler yüzlü idi Küçük yaştan itibaren Hz Peygamber'in yanında ve onun terbiyesinde büyüdü Onun, Hz Peygamber’in fizikî ve manevî özelliklerini anlatımı meşhurdur Hz Peygamber'in en sıkıntılı anlarında yanında yer almıştır O, müslümanlar arasında ilim, takvâ, ihlas, samimiyet, fedakârlık, şefkat, merhamet ve kahramanlık gibi yüksek ahlâkî ve insânî vasıflar bakımından özel bir yere sahiptir Aynı zamanda müslümanlar arasında kahramanlık ve cesaretin simgesi olmuştur
Hz Ali, Hz Peygamber'e vahiy kâtipliği yapmıştır Onun fıkıh alanındaki üstünlüğü de sahabîler tarafından tartışılmayan bir gerçektir Aynı şekilde, hayatında söylediğini yaşayan birisiydi Adalet sahibi ve insan haklarına son derece riayet eden bir idareciydi
Hz Ali, Hz Peygamber'in hayatında Kur'an-ı Kerim'in tamamını ezberlemiş bulunan ve onun hükümlerine vakıf olan sahabîlerden biriydi Ayetlerin nerede ve ne zaman nâzil olduğunu çok iyi bildiğini söylerdi Güzel Kur'an okurdu Ondan kıraat öğrenen tâbiîler vardır Kur’ân hakkında şöyle derdi: "Bana Allah'ın Kitabı’ndan sorunuz! Allah'a andolsun ki, ister gece ister gündüz indirilmiş olsun, bilmediğim bir tek ayet yoktur” ve “Allah için, Kur’an’a uyun" Hz Ali, Kur'ân’ın yormunu ve sünnet’i en iyi bilen sahabîlerden biriydi Hz Peygamber'den 586 hadis rivayet etmiştir Bu sebeple o, Kur'an ve sünnete bağlılığıyla ve onlara dair derin bilgisiyle tanınır Haricîlerle yaptığı tartışmalarla, o günkü kelâmî problemlerin çözümüne büyük katkıda bulunmuştur
Hz Ali günlük ibadetler ve diğer ibadetler konusunda da son derece titiz ve takva sahibi bir şahsiyettir İbadet ederken mescitte şehid edilmiştir Hz Ali, ibadetlerin önemi ve yerine getirilmesi konusunda bazı tavsiyelerde bulunmuştur:
“Allah’ın buyruklarından yararlanın, Allah’ın öğütleriyle öğütlenin, Allah’ın nasihatlarını tutun”
“Namaz her takva sahibinin, Allah’tan sakınan kişinin Allah’a yakınlaşmasıdır Hac, her zayıfın cihadıdır Her şeyin bir zekâtı vardır; bedenin zekâtı ise oruçtur”
“Allah için, Allah için Rabbinizin evini (Kâbe) ziyareti bırakmayın Hayatta bulunduğunuz sürece o Evi boş bırakmayın; çünkü o Ev terkedilirse dininizin bir farzını terk ettiğiniz için size ne Allah ne de halk iyi gözle bakar”
“İyiliği buyurmayı ve kötülükten sakındırmayı terketmeyin; yoksa başınıza aranızdaki kötüler geçer de sonra dua edersiniz, ama duânız kabul edilmez”
Hz Ali, güzel konuşması ve üstün hitabeti ile tanınır Kaynaklar, onun pek çok hutbe, mektup, güzel ve hikmetli sözünü bize ulaştırmıştır Bütün Müslümanların kalbinde taht kurmuş olan Hz Ali, askerî ve siyasî başarıları, dindarlığı, ilmî kişiliği ve Hz Muhammed’in damadı olması dolayısıyla tarih boyunca bütün Müslümanlarca sevilip sayılan ve örnek alınan tarihî bir şahsiyettir Hz Ali, bütün Müslümanların ortak bir değeridir
(Prof Dr İbrahim Sarıçam ( 8 Ekim 2004 tarihinde Bursa’da düzenlenen
Hz Ali Sempozyumu’na “Hz Ali, Hayatı ve Şahsiyeti”
adıyla sunulan bir tebliğ esas alınarak hazırlanmıştır)

Allah razı olsun kardesim cok güzel bilgiler