FrMaLeV

ZeuS · 03-07-2007

AÇikbaŞ MahmÛd Efendİ başlıklı yazı Mumsema AÇikbaŞ MahmÛd Efendİ Forum Alev

AÇIKBAŞ MAHMÛD EFENDİ

On yedinci yüzyılda Anadolu'da yetişen evliyâdan

İsmi Mahmûd olup, babası Ahî Mahmûd Efendidir

Meczûb olup, başı açık gezdiği için Açıkbaş lakabıyla anılmıştır

Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir

Âmid yâni Diyarbakır'da doğdu

1660 (H

1077) senesinde Bursa'da vefât etti

Diyarbakırlı olan Açıkbaş Mahmûd Efendi küçük yaşından îtibâren, zamanın âlimlerinden ilim tahsil etti

Olgunluk yaşına gelince, tasavvufa yöneldi

Nakşibendiyye yolu büyüklerinden "Urmiye Şeyhi" diye bilinen amcası Mahmûd Efendinin sohbetlerinde bulundu

Ona talebe olup tasavvuf dersleri aldı

İlimde ve tasavvufta yüksek derecelere ulaştı

Bir ara Mardin emîri olarak vazîfe yaptı

Bu sırada içinde bulunduğu tasavvufî hâlin verdiği bir cezbeye kapılarak memleketinden ayrıldı

Mısır'a ve başka beldelere gitti

Gittiği yerlerde büyüklerin kabirlerini ve mübârek makamları ziyâret etti

Âlimlerin ve evliyânın sohbetlerinde bulundu

Bir müddet sonra İstanbul'a geldi

Sonra Bursa'ya yerleşti

Bursa'da Ulu Câmi ve Dâye Hâtun Câmilerinde vâzlar vererek insanlara İslâm dîninin emir ve yasaklarını anlattı

İnsanların dünyâ ve âhiret saâdetine kavuşmalarına vesîle oldu

Talebe okuttu

Nakşibendiyye büyüklerinden Muhammed Hemedânî hazretlerinin topladığı duâ, virdleri ve tesbihleri içine alan Evrâd-ı Fethiyye'yi okuttu

Şöhreti her tarafa yayıldı

İnsanlar uzaktan ve yakından sohbetlerine koşup istifâde ettiler

On iki ilimden bahseden bir eser yazarak vezîriâzam Köprülüzâde Ahmed Paşaya hediye etti

Vezîriâzamın ve zamânın pâdişâhının iltifât ve ihsânlarına kavuştu

Resmî mahlâsıyla Arapça, Farsça ve Türkçe olarak pekçok şiir yazdı

Şiirlerinde daha çok dünyânın fâni ve kendisinin de garîb olduğunu anlatır

Bu âlem-i fânîde ne mîrim ne emîrim
Üftâde-i vâdi-i fenâ merd-i hakîrim

El-minnetü lillah ki olup cân ile bende
Meydan-ı muhabbette nazar-kerde-i pîrim

Bâriye şükür mâlik-i gencîne-i râzım
Yok sîm ü zerim gerçi bu dünyâda fakirim

beyitleri buna örnektir

Ömrünü, İslâmiyeti öğrenmek ve öğretmekle, insanlara anlatmakla geçiren Açıkbaş Mahmûd Efendi, 15 Ekim 1666 (15 Rebîulâhir 1077) Cumâ günü ikindi vaktinde Bursa'da vefât etti

Dâye Hâtun Câmii hazîresinin batı kısmında defn edildi

Kabri sevenleri tarafından ziyâret edilmektedir

Açıkbaş Mahmûd Efendinin vefâtından sonra yerine birâderi Kâsım Efendinin oğlu Mahmûd Efendi geçip talebe yetiştirdi

O da vefât edince, oğlu Mustafa Efendi geçti

İlmiyle amel eden, güzel ahlâk sâhibi olgun bir velî olan Açıkbaş Mahmûd Efendinin kıymetli eserleri de vardır

Bu eserlerinin başlıcaları şunlardır:

1) Güzîde: Türkçe olup tecvîde yâni Kur'ân-ı kerîmi okuma ilmine dâirdir

Beşiktaş'ta Yahyâ Efendi Kütüphânesinde bulunan ve yirmi dokuz bâb (bölüm) üzerine yazılmış olan bu eser pek kıymetlidir

2) Evrad-ı Fethiyye: Farsçadan tercüme edilmiş bir eserdir

Nakşibendiyye büyüklerinden Muhammed Hemedânî'nin topladığı, duâ, zikir ve virdleri ihtivâ eden eserin şerh ve tercümesidir

3) Risâle-i Nurbahşiyye: Emir Sultan hazretlerinin mensûb olduğu Nurbahşiyye tarîkatının evrâd ve silsilesini açıklayan bir risâledir

4) Arapça, Farsça ve Türkçe olarak yazılmış olan şiir mecmuâsı

Açıkbaş Mahmûd Efendinin eserleri yazma olup, hiçbirisi basılmamıştır

1) Vekâyi-ul-Fudâlâ; c1, s562
2) Güldeste-i Riyâz-ı İrfan; s154-159
3) Sicilli Osmânî; c4, s319
4) Osmanlı Müellifleri; c1, s29

03-07-2007	#1
Profil Bilgileri ZeuS	AÇikbaŞ MahmÛd Efendİ AÇikbaŞ MahmÛd Efendİ başlıklı yazı Mumsema AÇikbaŞ MahmÛd Efendİ Forum Alev AÇIKBAŞ MAHMÛD EFENDİ On yedinci yüzyılda Anadolu'da yetişen evliyâdan İsmi Mahmûd olup, babası Ahî Mahmûd Efendidir Meczûb olup, başı açık gezdiği için Açıkbaş lakabıyla anılmıştır Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir Âmid yâni Diyarbakır'da doğdu 1660 (H1077) senesinde Bursa'da vefât etti Diyarbakırlı olan Açıkbaş Mahmûd Efendi küçük yaşından îtibâren, zamanın âlimlerinden ilim tahsil etti Olgunluk yaşına gelince, tasavvufa yöneldi Nakşibendiyye yolu büyüklerinden "Urmiye Şeyhi" diye bilinen amcası Mahmûd Efendinin sohbetlerinde bulundu Ona talebe olup tasavvuf dersleri aldı İlimde ve tasavvufta yüksek derecelere ulaştı Bir ara Mardin emîri olarak vazîfe yaptı Bu sırada içinde bulunduğu tasavvufî hâlin verdiği bir cezbeye kapılarak memleketinden ayrıldı Mısır'a ve başka beldelere gitti Gittiği yerlerde büyüklerin kabirlerini ve mübârek makamları ziyâret etti Âlimlerin ve evliyânın sohbetlerinde bulundu Bir müddet sonra İstanbul'a geldi Sonra Bursa'ya yerleşti Bursa'da Ulu Câmi ve Dâye Hâtun Câmilerinde vâzlar vererek insanlara İslâm dîninin emir ve yasaklarını anlattı İnsanların dünyâ ve âhiret saâdetine kavuşmalarına vesîle oldu Talebe okuttu Nakşibendiyye büyüklerinden Muhammed Hemedânî hazretlerinin topladığı duâ, virdleri ve tesbihleri içine alan Evrâd-ı Fethiyye'yi okuttu Şöhreti her tarafa yayıldı İnsanlar uzaktan ve yakından sohbetlerine koşup istifâde ettiler On iki ilimden bahseden bir eser yazarak vezîriâzam Köprülüzâde Ahmed Paşaya hediye etti Vezîriâzamın ve zamânın pâdişâhının iltifât ve ihsânlarına kavuştu Resmî mahlâsıyla Arapça, Farsça ve Türkçe olarak pekçok şiir yazdı Şiirlerinde daha çok dünyânın fâni ve kendisinin de garîb olduğunu anlatır Bu âlem-i fânîde ne mîrim ne emîrim Üftâde-i vâdi-i fenâ merd-i hakîrim El-minnetü lillah ki olup cân ile bende Meydan-ı muhabbette nazar-kerde-i pîrim Bâriye şükür mâlik-i gencîne-i râzım Yok sîm ü zerim gerçi bu dünyâda fakirim beyitleri buna örnektir Ömrünü, İslâmiyeti öğrenmek ve öğretmekle, insanlara anlatmakla geçiren Açıkbaş Mahmûd Efendi, 15 Ekim 1666 (15 Rebîulâhir 1077) Cumâ günü ikindi vaktinde Bursa'da vefât etti Dâye Hâtun Câmii hazîresinin batı kısmında defn edildi Kabri sevenleri tarafından ziyâret edilmektedir Açıkbaş Mahmûd Efendinin vefâtından sonra yerine birâderi Kâsım Efendinin oğlu Mahmûd Efendi geçip talebe yetiştirdi O da vefât edince, oğlu Mustafa Efendi geçti İlmiyle amel eden, güzel ahlâk sâhibi olgun bir velî olan Açıkbaş Mahmûd Efendinin kıymetli eserleri de vardır Bu eserlerinin başlıcaları şunlardır: 1) Güzîde: Türkçe olup tecvîde yâni Kur'ân-ı kerîmi okuma ilmine dâirdir Beşiktaş'ta Yahyâ Efendi Kütüphânesinde bulunan ve yirmi dokuz bâb (bölüm) üzerine yazılmış olan bu eser pek kıymetlidir 2) Evrad-ı Fethiyye: Farsçadan tercüme edilmiş bir eserdir Nakşibendiyye büyüklerinden Muhammed Hemedânî'nin topladığı, duâ, zikir ve virdleri ihtivâ eden eserin şerh ve tercümesidir 3) Risâle-i Nurbahşiyye: Emir Sultan hazretlerinin mensûb olduğu Nurbahşiyye tarîkatının evrâd ve silsilesini açıklayan bir risâledir 4) Arapça, Farsça ve Türkçe olarak yazılmış olan şiir mecmuâsı Açıkbaş Mahmûd Efendinin eserleri yazma olup, hiçbirisi basılmamıştır 1) Vekâyi-ul-Fudâlâ; c1, s562 2) Güldeste-i Riyâz-ı İrfan; s154-159 3) Sicilli Osmânî; c4, s319 4) Osmanlı Müellifleri; c1, s29


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder