FrMaLeV

ZeuS · 04-07-2007

AHMED-İ BÎCÂN başlıklı yazı Mumsema AHMED-İ BÎCÂN Forum Alev

AHMED-İ BÎCÂN

On beşinci yüzyılda Gelibolu'da yetişen velîlerden

Yazıcızâde lakabıyla tanınmıştır

Babası âlim bir zât olan ve kâtiplik yapan Sâlih Efendi, ağabeyi ise meşhur âlim Yazıcızâde Muhammed Efendidir

Doğum târihi belli değildir

Eserinde yer alan "Hak teâlâ hazretleri, miskîn Ahmed-i Bîcân'ı, deniz kenarında, gâziler şehrinde Gelibolu'da yarattı

" ifâdesinden onun Gelibolu'da doğduğu anlaşılmaktadır

Babası Yazıcı Sâlih Efendi, bâzı rivâyetlere göre, Ankara veya Bolu civârında devlet hizmetlerinde kâtiplik yapmıştır

1408'de tamamladığı, Anadolu'da astroloji sâhasında ilk Türkçe manzum eser olan Şemsiyye'sini Ankara'da İskender bin Hacı Paşaya ithâf etmiştir

Sonra Gelibolu'ya gelip yerleşmiştir

Ahmed-i Bîcân küçük yaşta ilim tahsîline başladı

Zamânın ilimlerini tahsil etti

Arapça ve Farsçayı çok güzel öğrendi

Zâhirî ilimlerdeki tahsîlini tamamladıktan sonra ağabeyi Muhammed Bîcân ile birlikte mânevî ilimlerde de yükselmek istiyor, kendilerini irşâd edecek, doğru yolun mânevî zevklerini tattıracak bir evliyâ arıyorlardı

İki kardeş arayış içinde iken, devrin büyük velîsi Hâcı Bayram-ı Velî hazretleri misafir olduğu Edirne'den ayrılarak yanındakilerle birlikte Ankara'ya gitmek için yola çıkmıştı

Epey yol aldıktan sonra, yanındakiler Gelibolu'ya yaklaştıklarında yolu şaşırdıklarını anlayıp, telaşlandılar

Hâcı Bayram-ı Velî durumu fark edince; "Evlatlarım! Devâm ediniz

Belki orada bekleyenlerimiz vardır

" dedi

Gelibolu'ya vardıktan sonra, Hâcı Bayram Velî odasında dinlendiği sırada, huzûruna girmek için Muhammed ve Ahmed Bîcan kardeşler izin istediler ve içeri girip selâm verdiler

Kendilerini tanıtmak istediklerinde Hâcı Bayram-ı Velî; "Biz sevdiklerimizi daha iyi tanırız

" dedi

Onlara muhabbet nazarları ile bakıp duâ etti, sonra; "Yağ ve kandil hazırmış, bize yalnız kibriti yakmak kalmış

" buyurdu

Ahmed-i Bîcân ve ağabeyi, Hâcı Bayram-ı Velî hazretlerinin huzûrunda mânevî ilimlerde yükseldikten sonra Bayramiye tarîkatına göre insanları terbiye etmeye başladılar

Bayramiye esaslarından olan devamlı oruç tutup çile çıkardıkları, aşk ve muhabbet çokluğundan yemeden içmeden kesildikleri için Bîcân lakabını aldılar

Eserinde geçen; "Elhamdülillah ki Gelibolu'da nice kez kâfir ile cenk idüp gazalar idüp dururuz

Gâh kâfir bize geldi

Gâh biz kâfire varup dururuz

" sözünden birçok savaşlara katıldığı anlaşılmaktadır

Ahmed Bîcan böylece sünnete uyarak, nefsini ıslâh için yaptığı halvet, yalnızlık, çile ve riyâzetleri yâni cihâd-ı ekberi yâni büyük cihadı cihad-ı asgarla, küçük cihadla tamamladı

Ahmed Bîcân hazretleri bir vâzında şöyle buyurdu:

"Dünyâ, çok gün geçirmiş fitneli ve nazlı bir ihtiyara benzer

O, dışını gençler gibi giyecekler ile süsleyip, halk arasında naz eder

Böylece insanlar da onun tuzağına düşer

Dünyâ zâlim bir padişah gibidir

Halka bazı şeyler bağışlarsa da dostluğu yoktur

Hepsini öldürmek ister

Akıllı kimseler kışın ihtiyâcını yazdan hazırlar

Ölümün hazırlığını da diri iken yaparlar

Dünyâ, içi cevherler ile dolu bir denize benzer

Kimileri ondan cevher çıkarır

Bâzıları da boğulur

Sözün kısası, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur; "Dünyâ fitne ve belâdır

Her ümmetin bir fitnesi vardır

Benim ümmetimin fitnesi dünyâyı sevmek ve mal toplamaktır

"

Ahmed-i Bîcân hazretleri insanlara doğru yolu göstermeye devam ederken bir gün Ağabeyi Muhammed Bîcân'a; "Ağabey! İlim ve irfanın ziyâdedir

Tek arzum ve sizden dileğim, yâdigâr bir eser yazmanız ve bunun her yerde okunmasıdır

Dünyâ geçici, günlerin ise hiç vefâsı yok

" dedi

Muhammed Bîcân hazretleri onun bu isteği üzerine Megârib-üz Zeman adlı eserini yazdı

Bir süre sonra Muhammed Bîcân, kardeşine gelerek; "Kardeşim Ahmed! Bizi memnun etmek istersen Megârib-üz-Zaman'ı Türkçeye tercüme et

Güzel üslûbun ile herkes istifâde etsin

" dedi

Bunun üzerine Ahmed-i Bîcân hazretleri eseri Envâr-ül-Âşıkîn ismiyle tercüme etti

Talebelerine bir sohbet esnasında buyurdu ki:

Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: "Ey îmân edenler! Din uğrundaki eziyetlere sabredin ve düşmanlarınızla olan savaşlarda üstün gelmek için sabır yarışı yapın

Sınır boylarında cihad için nöbet bekleşin ve Allah'tan korkun ki, felah bulasınız

" (Âl-i İmrân sûresi: 200)

"Sabrediniz

" buyurması, belâlara sabretmeye işârettir

Bu, halk yâni avam içindir

"Nöbet bekleşin" buyurması, günah işlemeyi terk etmeye işârettir

Bu, havâs içindir

"Sabır yarışı yapınız" buyurması, İbâdet yapmaya katlanmaya işârettir

Bu da seçilmişlerin seçilmişlerine mahsustur

Bunun için, kişinin rahatlığı yakînde, şerefi tevâzuda, saâdeti, kurtuluşu İslâmdadır

İsmeti, günahsız olması Allahü teâlâya güvenmekte, akıllılığı dinde, gayreti dünyâyı terk etmektedir

Helakı günah işlemeye cüret etmekte, pişmanlığı uyumakta, şekâveti cehâlettedir

Saâdeti ilimdedir

Olgunluğu aşktadır

Güzel yaşaması sabırdadır

Sabır; halkın içinde nefsânî arzuları terk etmek, yapmamaktır

Eğer dünyânın bütün belâları onun üzerine gelse "Âh" bile demeyen; vefâdan, cefâdan, acıdan, zenginlikten ve her çeşit nîmetten dolayı değişmeyen, mağrûr olmayan ve bunlar karşısında hep aynı kalan kimse sabırlıdır

Bilakis o, kendini bela mancınığına kor ve kazâ denizine atar

Sonundan hiç endişe etmez

Vesselâm

Ahmed-i Bîcan hazretleri Gelibolu'da vefât etmiştir

Kaynaklarda vefât târihi ihtilaflı olup, 1453 (H

857) veya 1455 (H

859) olarak kaydedilmiştir

Ahmed-i Bîcân birçok eser yazmıştır

Eserlerinde son derece sade bir dil ve anlaşılması kolay ve akıcı bir üslûb kullanmıştır

Genellikle babasının ve ağabeyinin yazdıkları Arapça eserleri Türkçeye tercüme ve şerh etmiştir

Başlıca eserleri şunlardır:

1 Envar-ül-Âşıkîn: Dört-beş asırdan beri okuna gelmiş, çok sevilip, benimsenen bir eseridir

Eser 1451 senesinde tamamlanmıştır

Eserin çeşitli yazma nüshaları olduğu gibi, pekçok baskısı da yapılmıştır

Envâr-ül-Âşıkîn kitabının tertibi, ana hatlarıyla beş bölümdür

İçinde şunlar yer almıştır: Varlıkların tertib ve nizâmı, Âdem aleyhisselâmın yaratılışı, peygamberler ve kıssaları, ilâhî kitaplar, dünyâ ile ilgili fazîletler, kıyâmet alâmetleri, Kur'ân-ı kerîm, mahşer, sırat, Cennet, Cehennem, melekler, hûrîler, gılmanlar, cennetliklerin makamları ve Cennet nîmetleri

2 Dürr-i Meknûn: Bu eserini, insanların, Allahü teâlânın kudretini ve azametini bilmeleri için, onlara bunu anlatmak gâyesi ile yazdığını belirtmiştir

Bu eser, on sekiz bölümdür

Gökler, Arş, Kürsî, Cehennem, ay, yıldızlar, güneş, yeryüzü, ilim, hendese (geometri), iklimler, dağlar, denizler, şehirler, mescidler, Süleymân aleyhisselâmın tahtı ve saltanatı, Belkıs'ın saltanatı ve ömürleri, helâke uğrayan beldeler, otlar, yemişler, sûretler ve kıyâmet alâmetleri anlatılır

3 Müntehâ Tercümesi: Bu eser, Kitâb-ül-Müntehâ el-Müştehâ alel Füsûs adlı eserin şerhinin Türkçeye tercümesidir

Eserin aslı Muhyiddîn Arabî hazretlerinin Füsûs-ül-Hikem adlı eseridir

Bunu, Ahmed-i Bîcân'ın ağabeyi Yazıcızâde Muhammed şerhetmiştir

Arapça olan bu şerhi de Ahmed Bîcân Türkçeye tercüme etmiştir

Eser otuz bölümdür

Peygamberlerin aleyhimüsselâm makamları, kıssalar, mîrâc, gazâ etmek, Muhammed aleyhisselâmın gazâları, şehîdlerin namazının kılınışı, kıyâmet alâmetleri, Cennet, Cehennem, nebîler, velîler, güneşe göre vakit bulmak, haftanın günleri, çeşitli sûrelerin tefsîri, Peygamber efendimizin vefâtı, hazret-i Ebû Bekr, hazret-i Ömer, hazret-i Osman, hazret-i Ali, hazret-i Fâtıma, hazret-i Hasan ve hazret-i Hüseyin'in vefâtları, Peygamberimizin mübarek zevceleri gibi konular yeralmıştır

4 Rûh-ul-Ervah: Peygamberlerin aleyhimüsselâm kıssalarından bahseden bir eserdir

5 Bostân-ul-Hakâyık: Bu eseri babasının yazdığı Şemsiyye adlı eserin nazım şeklinde tercümesidir

Bâzı bölümlerini yeniden ele almıştır

6 Acâib-ül-Mahlûkât: Bu eseri, Zekeriyyâ Kazvînî'nin Acâib-ül-Mahlûkât adlı eserini ana kaynak tutarak hazırlamıştır

Kendi zamânına kadar yazılmış olan coğrafya, kozmoğrafya ve biyoloji kitaplarından faydalanmıştır

Ay, yıldızlar, göklerdeki melekler, Azrâil aleyhisselâm, günler, aylar, rüzgârlar, denizler, deniz canavarları ve denizdeki mahlûkât, çeşmeler, mâdenler, nebatlar, insan âzâları, cinler, yiyecekler, kuşlar, haşerât gibi daha pek çok şeyden bahsetmektedir

Coğrafya ile ilgili olan eserin Türkçede ilk defâ olduğu kayıtlı ise de aynı eser daha önce Rükneddîn Ahmed tarafından tercüme edilmiştir

ABDESTSİZ SÜT VERMEDİM

Ahmed-i Bîcân bir gün, Gelibolu'nun en büyük câmisinde vâz veriyordu

Herkes huşû içinde söylenenleri dinliyordu

"Kardeşlerim! İnsanı Rabbinden uzaklaştıran perdelerin en büyüğü, kalbi öldürmek, karartmaktır

Kalbin ölmesine kararmasına sebep de dünyayı sevmektir

Bir hadîs-i kutsîde buyruldu ki:"Ey Âdemoğlu! Kanâat et zengin ol

Hasedi terket, râhat ol! Dünyâyı terket, dînin halis olsun

"

Kim gıybeti terkederse, Allahü teâlâya karşı olan sevgisi çoğalır

Kim az ve doğru konuşursa, aklı tam olur

Kim aza kanâat ederse, gerçekten Allahü teâlânın ahdine inanmış olur

Kim dünyâ için kaygılanırsa Allahü teâlâdan uzaklaşır

"

Ahmed-i Bîcân hazretleri vâz ettiği kürsüden bir ara başını kaldırdı

Câminin giriş kapısında ağabeyini gördü

Ayakta bekliyor ve kendisine tebessüm ediyordu

İçeri girip bir yere oturmamasına hayret etmişti

Sonra mânevî bir huzurla vâzına devâm etti

Ağabeyinin bu şekilde beklemesi bir türlü aklından çıkmıyordu

Akşam annesi ile sohbet ederken bu aklından çıkmayan şeyin sebebini öğrenmek istedi ve; "Anneciğim! Bugün dikkatimi çeken bir şey oldu

Vâz ederken ağabeyim câmi kapısında durmuş, bana bakıyor ve tebessüm ediyordu

Ama içeri girip oturmadı

Sebebini ondan bir suâl eylesen

" dedi

Evlâdını kıramayan anne ertesi gün büyük oğlu Muhammed Bîcân'a giderek sohbet arasında kardeşinin vâzı arasında niçin câmiye girmediğini sordu

O da; "Kardeşim âlim, ârif biridir

Hâcı Bayram-ı Velî hazretlerini görünce bir başka Ahmed oldu

Sözleri hikmet dolu

Gönülleri alan, ruhları cezbeden bir üslûbu var

İlminden, irfânından istifâde edenlerin sayısı belli değil

Ben de mübârek sözlerini dinlemek için gitmiştim

Meleklerin kanatlarını sererek vâzını dinlediklerini gördüm

Basmamak için içeriye girmedim

" dedi

Bu duruma çok sevinen annesi, eve dönerek durumu küçük oğlu Ahmed-i Bîcân'a anlattı

Ahmed Bîcân sevineceği yerde durgunlaştı

Bunu fark eden annesi sebebini sorunca; "Ağabeyim melekleri gördüğü hâlde ben niçin göremiyorum, acabâ sebebi nedir?" dedi

Annesi hiç beklemediği bu soru karşısında şaşırdı

Ahmed-i Bîcân hazretleri sonra ilâve etti; "Anneciğim bunun sebebini senin bilmen lâzım

Biraz düşün bulacaksın

" dedi

Annesi bir süre düşündükten sonra yaşlı gözlerle oğluna; "Sen henüz süt emme çağında idin

Namaza durmuştum

O esnada komşularımdan bir hanım geldi

Sen ağlamaya başladın

Selâm vermeme de az kalmıştı

Kadıncağız ağlamayasın diye seni emzirmeye başladı

Selâmı vermemle birlikte mâni oldumsa da sen bir kaç yudum almıştın

Sonra sordum hanım abdestsiz imiş

Ben seni hiç abdestsiz emzirmedim

Her halde sebebi odur

" dedi

Ahmed Bîcân; "Doğru söyledin

" dedi

1) Şakâyik-i Nu'mâniyye Tercümesi (Mecdî Efendi); sh128
2)Keşf-üz-Zünûn; c2, s1746
3) Nefehât-ül-Üns; s691
4) Envâr-ul-Âşıkîn
5) Osmanlı Müellifleri; c1, s16

[Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]

04-07-2007	#1
Profil Bilgileri ZeuS	AHMED-İ BÎCÂN AHMED-İ BÎCÂN başlıklı yazı Mumsema AHMED-İ BÎCÂN Forum Alev AHMED-İ BÎCÂN On beşinci yüzyılda Gelibolu'da yetişen velîlerdenYazıcızâde lakabıyla tanınmıştır Babası âlim bir zât olan ve kâtiplik yapan Sâlih Efendi, ağabeyi ise meşhur âlim Yazıcızâde Muhammed Efendidir Doğum târihi belli değildir Eserinde yer alan "Hak teâlâ hazretleri, miskîn Ahmed-i Bîcân'ı, deniz kenarında, gâziler şehrinde Gelibolu'da yarattı" ifâdesinden onun Gelibolu'da doğduğu anlaşılmaktadır Babası Yazıcı Sâlih Efendi, bâzı rivâyetlere göre, Ankara veya Bolu civârında devlet hizmetlerinde kâtiplik yapmıştır 1408'de tamamladığı, Anadolu'da astroloji sâhasında ilk Türkçe manzum eser olan Şemsiyye'sini Ankara'da İskender bin Hacı Paşaya ithâf etmiştir Sonra Gelibolu'ya gelip yerleşmiştir Ahmed-i Bîcân küçük yaşta ilim tahsîline başladı Zamânın ilimlerini tahsil etti Arapça ve Farsçayı çok güzel öğrendi Zâhirî ilimlerdeki tahsîlini tamamladıktan sonra ağabeyi Muhammed Bîcân ile birlikte mânevî ilimlerde de yükselmek istiyor, kendilerini irşâd edecek, doğru yolun mânevî zevklerini tattıracak bir evliyâ arıyorlardı İki kardeş arayış içinde iken, devrin büyük velîsi Hâcı Bayram-ı Velî hazretleri misafir olduğu Edirne'den ayrılarak yanındakilerle birlikte Ankara'ya gitmek için yola çıkmıştı Epey yol aldıktan sonra, yanındakiler Gelibolu'ya yaklaştıklarında yolu şaşırdıklarını anlayıp, telaşlandılar Hâcı Bayram-ı Velî durumu fark edince; "Evlatlarım! Devâm ediniz Belki orada bekleyenlerimiz vardır" dedi Gelibolu'ya vardıktan sonra, Hâcı Bayram Velî odasında dinlendiği sırada, huzûruna girmek için Muhammed ve Ahmed Bîcan kardeşler izin istediler ve içeri girip selâm verdiler Kendilerini tanıtmak istediklerinde Hâcı Bayram-ı Velî; "Biz sevdiklerimizi daha iyi tanırız" dedi Onlara muhabbet nazarları ile bakıp duâ etti, sonra; "Yağ ve kandil hazırmış, bize yalnız kibriti yakmak kalmış" buyurdu Ahmed-i Bîcân ve ağabeyi, Hâcı Bayram-ı Velî hazretlerinin huzûrunda mânevî ilimlerde yükseldikten sonra Bayramiye tarîkatına göre insanları terbiye etmeye başladılar Bayramiye esaslarından olan devamlı oruç tutup çile çıkardıkları, aşk ve muhabbet çokluğundan yemeden içmeden kesildikleri için Bîcân lakabını aldılar Eserinde geçen; "Elhamdülillah ki Gelibolu'da nice kez kâfir ile cenk idüp gazalar idüp dururuz Gâh kâfir bize geldi Gâh biz kâfire varup dururuz" sözünden birçok savaşlara katıldığı anlaşılmaktadır Ahmed Bîcan böylece sünnete uyarak, nefsini ıslâh için yaptığı halvet, yalnızlık, çile ve riyâzetleri yâni cihâd-ı ekberi yâni büyük cihadı cihad-ı asgarla, küçük cihadla tamamladı Ahmed Bîcân hazretleri bir vâzında şöyle buyurdu: "Dünyâ, çok gün geçirmiş fitneli ve nazlı bir ihtiyara benzer O, dışını gençler gibi giyecekler ile süsleyip, halk arasında naz eder Böylece insanlar da onun tuzağına düşer Dünyâ zâlim bir padişah gibidir Halka bazı şeyler bağışlarsa da dostluğu yoktur Hepsini öldürmek ister Akıllı kimseler kışın ihtiyâcını yazdan hazırlar Ölümün hazırlığını da diri iken yaparlar Dünyâ, içi cevherler ile dolu bir denize benzer Kimileri ondan cevher çıkarır Bâzıları da boğulur Sözün kısası, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur; "Dünyâ fitne ve belâdır Her ümmetin bir fitnesi vardır Benim ümmetimin fitnesi dünyâyı sevmek ve mal toplamaktır" Ahmed-i Bîcân hazretleri insanlara doğru yolu göstermeye devam ederken bir gün Ağabeyi Muhammed Bîcân'a; "Ağabey! İlim ve irfanın ziyâdedir Tek arzum ve sizden dileğim, yâdigâr bir eser yazmanız ve bunun her yerde okunmasıdır Dünyâ geçici, günlerin ise hiç vefâsı yok" dedi Muhammed Bîcân hazretleri onun bu isteği üzerine Megârib-üz Zeman adlı eserini yazdı Bir süre sonra Muhammed Bîcân, kardeşine gelerek; "Kardeşim Ahmed! Bizi memnun etmek istersen Megârib-üz-Zaman'ı Türkçeye tercüme et Güzel üslûbun ile herkes istifâde etsin" dedi Bunun üzerine Ahmed-i Bîcân hazretleri eseri Envâr-ül-Âşıkîn ismiyle tercüme etti Talebelerine bir sohbet esnasında buyurdu ki: Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: "Ey îmân edenler! Din uğrundaki eziyetlere sabredin ve düşmanlarınızla olan savaşlarda üstün gelmek için sabır yarışı yapın Sınır boylarında cihad için nöbet bekleşin ve Allah'tan korkun ki, felah bulasınız" (Âl-i İmrân sûresi: 200) "Sabrediniz" buyurması, belâlara sabretmeye işârettir Bu, halk yâni avam içindir "Nöbet bekleşin" buyurması, günah işlemeyi terk etmeye işârettir Bu, havâs içindir "Sabır yarışı yapınız" buyurması, İbâdet yapmaya katlanmaya işârettir Bu da seçilmişlerin seçilmişlerine mahsustur Bunun için, kişinin rahatlığı yakînde, şerefi tevâzuda, saâdeti, kurtuluşu İslâmdadır İsmeti, günahsız olması Allahü teâlâya güvenmekte, akıllılığı dinde, gayreti dünyâyı terk etmektedir Helakı günah işlemeye cüret etmekte, pişmanlığı uyumakta, şekâveti cehâlettedir Saâdeti ilimdedir Olgunluğu aşktadır Güzel yaşaması sabırdadır Sabır; halkın içinde nefsânî arzuları terk etmek, yapmamaktır Eğer dünyânın bütün belâları onun üzerine gelse "Âh" bile demeyen; vefâdan, cefâdan, acıdan, zenginlikten ve her çeşit nîmetten dolayı değişmeyen, mağrûr olmayan ve bunlar karşısında hep aynı kalan kimse sabırlıdır Bilakis o, kendini bela mancınığına kor ve kazâ denizine atar Sonundan hiç endişe etmez Vesselâm Ahmed-i Bîcan hazretleri Gelibolu'da vefât etmiştir Kaynaklarda vefât târihi ihtilaflı olup, 1453 (H857) veya 1455 (H859) olarak kaydedilmiştir Ahmed-i Bîcân birçok eser yazmıştır Eserlerinde son derece sade bir dil ve anlaşılması kolay ve akıcı bir üslûb kullanmıştır Genellikle babasının ve ağabeyinin yazdıkları Arapça eserleri Türkçeye tercüme ve şerh etmiştir Başlıca eserleri şunlardır: 1 Envar-ül-Âşıkîn: Dört-beş asırdan beri okuna gelmiş, çok sevilip, benimsenen bir eseridir Eser 1451 senesinde tamamlanmıştır Eserin çeşitli yazma nüshaları olduğu gibi, pekçok baskısı da yapılmıştır Envâr-ül-Âşıkîn kitabının tertibi, ana hatlarıyla beş bölümdür İçinde şunlar yer almıştır: Varlıkların tertib ve nizâmı, Âdem aleyhisselâmın yaratılışı, peygamberler ve kıssaları, ilâhî kitaplar, dünyâ ile ilgili fazîletler, kıyâmet alâmetleri, Kur'ân-ı kerîm, mahşer, sırat, Cennet, Cehennem, melekler, hûrîler, gılmanlar, cennetliklerin makamları ve Cennet nîmetleri 2 Dürr-i Meknûn: Bu eserini, insanların, Allahü teâlânın kudretini ve azametini bilmeleri için, onlara bunu anlatmak gâyesi ile yazdığını belirtmiştir Bu eser, on sekiz bölümdür Gökler, Arş, Kürsî, Cehennem, ay, yıldızlar, güneş, yeryüzü, ilim, hendese (geometri), iklimler, dağlar, denizler, şehirler, mescidler, Süleymân aleyhisselâmın tahtı ve saltanatı, Belkıs'ın saltanatı ve ömürleri, helâke uğrayan beldeler, otlar, yemişler, sûretler ve kıyâmet alâmetleri anlatılır 3 Müntehâ Tercümesi: Bu eser, Kitâb-ül-Müntehâ el-Müştehâ alel Füsûs adlı eserin şerhinin Türkçeye tercümesidir Eserin aslı Muhyiddîn Arabî hazretlerinin Füsûs-ül-Hikem adlı eseridir Bunu, Ahmed-i Bîcân'ın ağabeyi Yazıcızâde Muhammed şerhetmiştir Arapça olan bu şerhi de Ahmed Bîcân Türkçeye tercüme etmiştir Eser otuz bölümdür Peygamberlerin aleyhimüsselâm makamları, kıssalar, mîrâc, gazâ etmek, Muhammed aleyhisselâmın gazâları, şehîdlerin namazının kılınışı, kıyâmet alâmetleri, Cennet, Cehennem, nebîler, velîler, güneşe göre vakit bulmak, haftanın günleri, çeşitli sûrelerin tefsîri, Peygamber efendimizin vefâtı, hazret-i Ebû Bekr, hazret-i Ömer, hazret-i Osman, hazret-i Ali, hazret-i Fâtıma, hazret-i Hasan ve hazret-i Hüseyin'in vefâtları, Peygamberimizin mübarek zevceleri gibi konular yeralmıştır 4 Rûh-ul-Ervah: Peygamberlerin aleyhimüsselâm kıssalarından bahseden bir eserdir 5 Bostân-ul-Hakâyık: Bu eseri babasının yazdığı Şemsiyye adlı eserin nazım şeklinde tercümesidir Bâzı bölümlerini yeniden ele almıştır 6 Acâib-ül-Mahlûkât: Bu eseri, Zekeriyyâ Kazvînî'nin Acâib-ül-Mahlûkât adlı eserini ana kaynak tutarak hazırlamıştır Kendi zamânına kadar yazılmış olan coğrafya, kozmoğrafya ve biyoloji kitaplarından faydalanmıştır Ay, yıldızlar, göklerdeki melekler, Azrâil aleyhisselâm, günler, aylar, rüzgârlar, denizler, deniz canavarları ve denizdeki mahlûkât, çeşmeler, mâdenler, nebatlar, insan âzâları, cinler, yiyecekler, kuşlar, haşerât gibi daha pek çok şeyden bahsetmektedir Coğrafya ile ilgili olan eserin Türkçede ilk defâ olduğu kayıtlı ise de aynı eser daha önce Rükneddîn Ahmed tarafından tercüme edilmiştir ABDESTSİZ SÜT VERMEDİM Ahmed-i Bîcân bir gün, Gelibolu'nun en büyük câmisinde vâz veriyordu Herkes huşû içinde söylenenleri dinliyordu "Kardeşlerim! İnsanı Rabbinden uzaklaştıran perdelerin en büyüğü, kalbi öldürmek, karartmaktır Kalbin ölmesine kararmasına sebep de dünyayı sevmektir Bir hadîs-i kutsîde buyruldu ki:"Ey Âdemoğlu! Kanâat et zengin ol Hasedi terket, râhat ol! Dünyâyı terket, dînin halis olsun" Kim gıybeti terkederse, Allahü teâlâya karşı olan sevgisi çoğalır Kim az ve doğru konuşursa, aklı tam olur Kim aza kanâat ederse, gerçekten Allahü teâlânın ahdine inanmış olur Kim dünyâ için kaygılanırsa Allahü teâlâdan uzaklaşır" Ahmed-i Bîcân hazretleri vâz ettiği kürsüden bir ara başını kaldırdı Câminin giriş kapısında ağabeyini gördü Ayakta bekliyor ve kendisine tebessüm ediyordu İçeri girip bir yere oturmamasına hayret etmişti Sonra mânevî bir huzurla vâzına devâm etti Ağabeyinin bu şekilde beklemesi bir türlü aklından çıkmıyordu Akşam annesi ile sohbet ederken bu aklından çıkmayan şeyin sebebini öğrenmek istedi ve; "Anneciğim! Bugün dikkatimi çeken bir şey oldu Vâz ederken ağabeyim câmi kapısında durmuş, bana bakıyor ve tebessüm ediyordu Ama içeri girip oturmadı Sebebini ondan bir suâl eylesen" dedi Evlâdını kıramayan anne ertesi gün büyük oğlu Muhammed Bîcân'a giderek sohbet arasında kardeşinin vâzı arasında niçin câmiye girmediğini sordu O da; "Kardeşim âlim, ârif biridir Hâcı Bayram-ı Velî hazretlerini görünce bir başka Ahmed oldu Sözleri hikmet dolu Gönülleri alan, ruhları cezbeden bir üslûbu var İlminden, irfânından istifâde edenlerin sayısı belli değil Ben de mübârek sözlerini dinlemek için gitmiştim Meleklerin kanatlarını sererek vâzını dinlediklerini gördüm Basmamak için içeriye girmedim" dedi Bu duruma çok sevinen annesi, eve dönerek durumu küçük oğlu Ahmed-i Bîcân'a anlattı Ahmed Bîcân sevineceği yerde durgunlaştı Bunu fark eden annesi sebebini sorunca; "Ağabeyim melekleri gördüğü hâlde ben niçin göremiyorum, acabâ sebebi nedir?" dedi Annesi hiç beklemediği bu soru karşısında şaşırdı Ahmed-i Bîcân hazretleri sonra ilâve etti; "Anneciğim bunun sebebini senin bilmen lâzım Biraz düşün bulacaksın" dedi Annesi bir süre düşündükten sonra yaşlı gözlerle oğluna; "Sen henüz süt emme çağında idin Namaza durmuştum O esnada komşularımdan bir hanım geldi Sen ağlamaya başladın Selâm vermeme de az kalmıştı Kadıncağız ağlamayasın diye seni emzirmeye başladı Selâmı vermemle birlikte mâni oldumsa da sen bir kaç yudum almıştın Sonra sordum hanım abdestsiz imiş Ben seni hiç abdestsiz emzirmedim Her halde sebebi odur" dedi Ahmed Bîcân; "Doğru söyledin" dedi 1) Şakâyik-i Nu'mâniyye Tercümesi (Mecdî Efendi); sh128 2)Keşf-üz-Zünûn; c2, s1746 3) Nefehât-ül-Üns; s691 4) Envâr-ul-Âşıkîn 5) Osmanlı Müellifleri; c1, s16 [Hoşgeldiniz.. Yudumla Ailesine Üye Olmadan Forumdaki Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak İçin Tıklayın...]


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder