FrMaLeV

ZeuS · 06-07-2007

ALÂEDDÎN ÂBİZÎ başlıklı yazı Mumsema ALÂEDDÎN ÂBİZÎ Forum Alev

ALÂEDDÎN ÂBİZÎ

Evliyânın büyüklerinden

İsmi Muhammed bin Mü'min Âbizî, lakabı Alâeddîn'dir

Kûhistan'a bağlı Âbiz köyünde doğdu

Doğum târihi bilinmemektedir

1486 (H

892) senesinde vefât etti

Kabri, Herat'ta Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretlerinin kabri yanındadır

İlk zamanlarda Afganistan'ın kuzeybatısında bulunan Herat beldesinde zâhirî ilimleri tahsîl etmekle meşgul iken, evliyânın büyüklerinden Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretlerini tanıdı

Bu zâtın ruhlara hayat veren tesirli sohbetlerinde yetişti

Bir ara zâhirî ilimleri okumaya devâm etmekle bırakmak arasında kararsız kaldı

Bu düşünceler içinde şehirden dışarı çıkıp, Emîr Fîrûz Şah Medresesine giderek içeri girip mescidin mihrabına oturdu

İçeride kimseler yoktu

O esnâda;

"Ey Alâeddîn! Kavuştuğun zâtın sohbetine devâm eyle

Râhat ve huzura kavuş

" diye bir ses duydu

Bu sözden, zâhirî ilimlerle bu kadar meşgûl olmasının kâfî geldiğini, bundan sonra bütün gayreti ile tasavvuf yolunda ilerlemeye çalışması gerektiğini anladı

Dışarı çıkıp giderken, evliyâdan Necmeddîn Ömer isimli bir zâtın bulunduğu köye vardı

Köyde o zâtı gördü

Gönlünden;

"Acabâ bu hususta bu zât bana ne tavsiyede bulunur

" diye düşünerek, Necmeddîn Ömer'in yanına yaklaştı

Necmeddîn Ömer buna;

"Biraz önce medresenin mescidindeyken sana söylediğim sözü duymadın mı? İçinde hâlâ tereddüd mü var?" dedi

Bu söz karşısında hayretler içinde kalan Alâeddîn Âbizî, o anda her şeyden alâkayı kesip, Mevlânâ Sa'deddîn-i Kaşgârî'ye teslim olmaya kat'î karar verdi ve doğruca o büyük zâtın yanına vardı

Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretleri bu sırada câmide bir köşeye çekilmiş, yalnız başına oturup murâkabe ve tefekkür ile meşgûl idi

Mevlânâ Alâeddîn, büyük bir edeble yaklaşıp, hürmetle oturdu

Sa'deddîn-i Kaşgârî başını kaldırıp, biraz önceki sözleri o da söyledi

"Ey Alâeddîn! Bu büyük nîmeti elde etmeye bak!" buyurdu

Gönlündeki şüphe ve tereddüd bulutları sıyrılıp kalkmış olan Alâeddîn Âbizî, bu sözü duymakla çok değişti

İçinde, insanı Allahü teâlâya kavuşturan bu yolda, bu büyük zât vâsıtasıyla ilerlemek, her şeyiyle ona teslim olmak arzusu kuvvetlendi ve bütün kalbi ile bu zâta bağlandığını hissetti

Bundan sonra Mevlânâ Sa'deddîn'in sohbet ve hizmetinde bulunmaktan hiç ayrılmadı

Ondan aldığı feyzlerin bereketi ile mânevî derecelere, yüksek olgunluklara kavuştu

O büyük zâtın talebelerinin en önde gelenlerinden ve hizmetinde en çok bulunanlardan oldu

Her an Mevlânâ Sa'düddîn'in mânevî terbiyesi ve koruması altında idi

Alâeddîn Âbizî, birgün hastalanmıştı

Hastalığın tesiri ile öyle hâlsizleşti ki, tâkati kesildi

Yanındakiler o gece vefât edeceğini zannettiler

Hastalığının verdiği şiddetli elem ile kendinden geçmiş olan Alâeddîn Âbizî, o hâlde uyuyakaldı

Rüyâsında hocası Sa'deddîn hazretlerini gördü

Hocası, "Bismillâhi Hasbiyallahü, Tevekkeltü alellahi Va'tesamtü billâhi fevvadtü emrî ilallâhi Mâşâallahü Lâ havle velâ kuvvete illâ billâh" duâsını öğretti

Bu duâyı okuyarak uyandı

Bu duânın bereketi ile, üzerinde hastalıktan hiç bir eser kalmadığını hissetti

Abdest alıp, gâyet dinç ve rahat olarak sabah namazını kıldı

Alâeddîn Âbizî, Mekke-i mükerremeye gitti ve zamânın önde gelen velîlerinden Abdülkebir-i Yemenî ile görüşüp sohbet etti

Birgün Abdülkâdir-i Yemenî ona;

"Zulüm nedir?" diye sorunca; "Bir şeyi lâyık olduğu yerden başka bir yerde kullanmaktır

" cevâbını verdi

"Peki zikir nedir?" diye sorunca da; "La ilâhe illallah kelime-i tevhîdini söylemektir

" dedi

Alâeddîn Âbizî, Abdülkebîr-i Yemenî'nin yanında bir müddet kaldıktan sonra, hocası Sa'deddîn-i Kaşgârî'nin yanına döndü

Onun sohbetlerinde bulundu

İyice olgunlaştı

Onun vefâtından sonra da, Mevlânâ Abdürrahmân Câmî hazretlerinin sohbetlerine devâm etti

Mevlânâ Câmî, bu kıymetli talebesini çok sever, onun yaratılışını; temiz, pâk bir toprağa benzetirdi

Mevlânâ Alâeddîn Âbizî, tasavvuf yolunda yetişip kemâle geldikten sonra, medreselerde, tekkelerde talebe okutup ders verecek yerde, küçük çocukları okutmaya başladı

Böylece büyüklük ve yükseklik hâllerini gizler, kendisini setrederdi

Kendisi şöyle anlatır:

"Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr hazretleri Herat'ı teşrif ettiği zaman, ona olan hürmet ve muhabbetlerimi arzetmek üzere ziyâretine gittim

Bana; "Kimsiniz? Ne ile meşgûlsünüz?" diye sordu

"Efendim, Mevlânâ Sa'deddîn-i Kaşgârî'nin fukarâsından bir fakîrim

(Talebesiyim diyemediği için bu ifâdeyi kullanmaktadır

) Küçük talebelere muallimlik yapıyorum

" dedim

Bunun üzerine Ubeydullah-ı Ahrâr hazretleri:

"Mektep hocalığı, muallimlik yapmak büyük ve kıymetli bir iştir

Onun birçok faydaları vardır

" buyurup, bundan sonra hocam Sa'düddîn-i Kaşgârî'nin üstünlüklerinden anlattı

Aralarındaki muhabbet ve yakınlığı bildirip, bana teveccühde bulundu

"

Alâeddîn Âbizî hazretlerinin büyük oğlu Gıyâseddîn anlatır:

"Bir yaz günü, yatsı namazından sonra, uyumak üzere odama çekilmiştim

Gökte ay yükselmiş, ortalık ay ışığı ile aydınlanmıştı

Evimizin bitişiğinde bir ev vardı ve içi bomboş görünüyordu

O evde, kimsecikler yoktu

Bir ara bu evden bâzı sesler geldiğini hissettim

Merakla, bir kenardan evin içine baktım

İçeride, gölge hâlinde, karşılıklı oturan bir erkekle bir kadının konuştuklarını gördüm

Sonra gelip yatağıma yattım, uyudum

Sabahleyin namazdan sonra, babam bana;

"Evlâdım! Komşu evine bakıp içindekileri seyretmek câiz değildir

Yandaki evden duyulan sesin ne olduğunu araştırmak ve anlamaya çalışmak senin vazifen değil ki!" buyurdu

"

Mevlânâ Alâeddîn hazretleri, sohbetlerinde kendinden bir şey söylemez, daha çok hocalarından ve diğer büyüklerden naklederek konuşurdu

Kendisine dervişlikten sorulduğunda buyurdu ki: "Size mezarda faydası olmayacak her şeyle alâkanızı kesiniz

Dervişlik, elenmiş ve üzerine hafif su dökülmüş toprağa benzer

Ne üzerine basanın ayağını incitir, ne de o ayağa toz bulaştırır

Bu târif, dervişliğin kendisinin değil, sıfatının târifidir

Hakîkatte dervişlik, her zaman ve her işinde Allahü teâlâyı unutmamaktır

"

Talebeye lâzım olan edeb nedir? denildiğinde; "Talebeye üç şey çok lâzımdır: Birincisi; her an abdestli bulunmak

İkincisi; bulunduğu hâli çok iyi korumak

Üçüncüsü de; yiyip içtiğinin helalden olmasına dikkat etmektir

" buyurdu

"Zâhirî ve bâtınî bütün saâdetlerin, rahatlıkların hepsi, Resûlullah efendimize tâbi olmakla ele geçer

O'na uymak nisbeti ne ise, huzûr ve saâdet de o nisbettedir

Bu yolda ilerlemek, kâbiliyet, gayret ve isteğin bir araya gelmesiyle mümkündür

" buyurdu

Kulluk hakkında da: "İnsanoğluna verilen mükellefiyet ve mes'ûliyet, mahlûklardan hiçbirine verilmemiştir

İnsanın, bâzı ibâdet ve tâatları yapmasıyla iş bitmez

Bunlarla berâber, kulluğa sımsıkı sarılmak, söz söylemekte, yemek yemekte, hattâ etrâfına bakınmakta fevkalâde dikkati gerektirir

Çünkü, her söz ve hareketinden mes'ûldür, hepsinden Allahü teâlâya hesap verecektir

"

Sık sık şöyle derdi: "Allahü teâlâdan gâfil olmayan, O'nu unutmayan Cennet'tedir

"

"İçinde hakîkî aşk acısı bulanmayan kimseye, bu yolda ilerlemek nasîb olmaz

"

"Allahü teâlânın velî kulları, meclislerinde bulunan kimseleri mânevî yönden faydalandırırlar

"

"Ağzına helva veren kimse ile, ensene tokat atan kimse arasında, fark gözettiğin müddetçe, îmânın kemâle gelmiş değildir

"

İKİ TARAFI KESKİN KILIÇ

"Birgün Alâeddîn Âbizî'nin gönlünden;

"Allah adamlarına dil uzatanlar niçin helâk olurlar?" düşüncesi geçti

Bu düşünceler içinde iken sohbet ettiği Abdülkebîr-i Yemenî hazretleri onun bu hâlini anlayıp;

"Ey Alâeddîn kardeşim! İki tarafı çok keskin olan bir kılıcı, kabzasından duvara sağlam bir şekilde yerleştirseler, gâfil bir kimse de süratle gelerek o kılıca kendisini çarpsa ve boynu kopsa, o kılıcın ne kabahati vardır

Evliyâ çekilmiş kılıç gibidir

Ona çarpan helâk olur

Evliyâya dil uzatan, o kılıca çarpan kimse gibidir

Evliyâya dil uzatan, sıkıntı veren kimseyi evliyâ affetse bile, Allahü teâlâ affetmez ve cezâsını mutlakâ verir

" buyurdu

1) Reşehât Ayn-ül-Hayât (Arabî); s137
2) Reşehât Ayn-ül-Hayât (Osmanlıca); s258
3) Nesâyim-ül Mehabbe; s398

06-07-2007	#1
Profil Bilgileri ZeuS	ALÂEDDÎN ÂBİZÎ ALÂEDDÎN ÂBİZÎ başlıklı yazı Mumsema ALÂEDDÎN ÂBİZÎ Forum Alev ALÂEDDÎN ÂBİZÎ Evliyânın büyüklerinden İsmi Muhammed bin Mü'min Âbizî, lakabı Alâeddîn'dir Kûhistan'a bağlı Âbiz köyünde doğdu Doğum târihi bilinmemektedir 1486 (H892) senesinde vefât etti Kabri, Herat'ta Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretlerinin kabri yanındadır İlk zamanlarda Afganistan'ın kuzeybatısında bulunan Herat beldesinde zâhirî ilimleri tahsîl etmekle meşgul iken, evliyânın büyüklerinden Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretlerini tanıdı Bu zâtın ruhlara hayat veren tesirli sohbetlerinde yetişti Bir ara zâhirî ilimleri okumaya devâm etmekle bırakmak arasında kararsız kaldı Bu düşünceler içinde şehirden dışarı çıkıp, Emîr Fîrûz Şah Medresesine giderek içeri girip mescidin mihrabına oturdu İçeride kimseler yoktu O esnâda; "Ey Alâeddîn! Kavuştuğun zâtın sohbetine devâm eyle Râhat ve huzura kavuş" diye bir ses duydu Bu sözden, zâhirî ilimlerle bu kadar meşgûl olmasının kâfî geldiğini, bundan sonra bütün gayreti ile tasavvuf yolunda ilerlemeye çalışması gerektiğini anladı Dışarı çıkıp giderken, evliyâdan Necmeddîn Ömer isimli bir zâtın bulunduğu köye vardı Köyde o zâtı gördü Gönlünden; "Acabâ bu hususta bu zât bana ne tavsiyede bulunur" diye düşünerek, Necmeddîn Ömer'in yanına yaklaştı Necmeddîn Ömer buna; "Biraz önce medresenin mescidindeyken sana söylediğim sözü duymadın mı? İçinde hâlâ tereddüd mü var?" dedi Bu söz karşısında hayretler içinde kalan Alâeddîn Âbizî, o anda her şeyden alâkayı kesip, Mevlânâ Sa'deddîn-i Kaşgârî'ye teslim olmaya kat'î karar verdi ve doğruca o büyük zâtın yanına vardı Sa'deddîn-i Kaşgârî hazretleri bu sırada câmide bir köşeye çekilmiş, yalnız başına oturup murâkabe ve tefekkür ile meşgûl idi Mevlânâ Alâeddîn, büyük bir edeble yaklaşıp, hürmetle oturdu Sa'deddîn-i Kaşgârî başını kaldırıp, biraz önceki sözleri o da söyledi "Ey Alâeddîn! Bu büyük nîmeti elde etmeye bak!" buyurdu Gönlündeki şüphe ve tereddüd bulutları sıyrılıp kalkmış olan Alâeddîn Âbizî, bu sözü duymakla çok değişti İçinde, insanı Allahü teâlâya kavuşturan bu yolda, bu büyük zât vâsıtasıyla ilerlemek, her şeyiyle ona teslim olmak arzusu kuvvetlendi ve bütün kalbi ile bu zâta bağlandığını hissetti Bundan sonra Mevlânâ Sa'deddîn'in sohbet ve hizmetinde bulunmaktan hiç ayrılmadı Ondan aldığı feyzlerin bereketi ile mânevî derecelere, yüksek olgunluklara kavuştu O büyük zâtın talebelerinin en önde gelenlerinden ve hizmetinde en çok bulunanlardan oldu Her an Mevlânâ Sa'düddîn'in mânevî terbiyesi ve koruması altında idi Alâeddîn Âbizî, birgün hastalanmıştı Hastalığın tesiri ile öyle hâlsizleşti ki, tâkati kesildi Yanındakiler o gece vefât edeceğini zannettiler Hastalığının verdiği şiddetli elem ile kendinden geçmiş olan Alâeddîn Âbizî, o hâlde uyuyakaldı Rüyâsında hocası Sa'deddîn hazretlerini gördü Hocası, "Bismillâhi Hasbiyallahü, Tevekkeltü alellahi Va'tesamtü billâhi fevvadtü emrî ilallâhi Mâşâallahü Lâ havle velâ kuvvete illâ billâh" duâsını öğretti Bu duâyı okuyarak uyandı Bu duânın bereketi ile, üzerinde hastalıktan hiç bir eser kalmadığını hissetti Abdest alıp, gâyet dinç ve rahat olarak sabah namazını kıldı Alâeddîn Âbizî, Mekke-i mükerremeye gitti ve zamânın önde gelen velîlerinden Abdülkebir-i Yemenî ile görüşüp sohbet etti Birgün Abdülkâdir-i Yemenî ona; "Zulüm nedir?" diye sorunca; "Bir şeyi lâyık olduğu yerden başka bir yerde kullanmaktır" cevâbını verdi "Peki zikir nedir?" diye sorunca da; "La ilâhe illallah kelime-i tevhîdini söylemektir" dedi Alâeddîn Âbizî, Abdülkebîr-i Yemenî'nin yanında bir müddet kaldıktan sonra, hocası Sa'deddîn-i Kaşgârî'nin yanına döndü Onun sohbetlerinde bulundu İyice olgunlaştı Onun vefâtından sonra da, Mevlânâ Abdürrahmân Câmî hazretlerinin sohbetlerine devâm etti Mevlânâ Câmî, bu kıymetli talebesini çok sever, onun yaratılışını; temiz, pâk bir toprağa benzetirdi Mevlânâ Alâeddîn Âbizî, tasavvuf yolunda yetişip kemâle geldikten sonra, medreselerde, tekkelerde talebe okutup ders verecek yerde, küçük çocukları okutmaya başladı Böylece büyüklük ve yükseklik hâllerini gizler, kendisini setrederdi Kendisi şöyle anlatır: "Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr hazretleri Herat'ı teşrif ettiği zaman, ona olan hürmet ve muhabbetlerimi arzetmek üzere ziyâretine gittim Bana; "Kimsiniz? Ne ile meşgûlsünüz?" diye sordu "Efendim, Mevlânâ Sa'deddîn-i Kaşgârî'nin fukarâsından bir fakîrim (Talebesiyim diyemediği için bu ifâdeyi kullanmaktadır) Küçük talebelere muallimlik yapıyorum" dedim Bunun üzerine Ubeydullah-ı Ahrâr hazretleri: "Mektep hocalığı, muallimlik yapmak büyük ve kıymetli bir iştir Onun birçok faydaları vardır" buyurup, bundan sonra hocam Sa'düddîn-i Kaşgârî'nin üstünlüklerinden anlattı Aralarındaki muhabbet ve yakınlığı bildirip, bana teveccühde bulundu" Alâeddîn Âbizî hazretlerinin büyük oğlu Gıyâseddîn anlatır: "Bir yaz günü, yatsı namazından sonra, uyumak üzere odama çekilmiştimGökte ay yükselmiş, ortalık ay ışığı ile aydınlanmıştı Evimizin bitişiğinde bir ev vardı ve içi bomboş görünüyordu O evde, kimsecikler yoktu Bir ara bu evden bâzı sesler geldiğini hissettim Merakla, bir kenardan evin içine baktım İçeride, gölge hâlinde, karşılıklı oturan bir erkekle bir kadının konuştuklarını gördüm Sonra gelip yatağıma yattım, uyudum Sabahleyin namazdan sonra, babam bana; "Evlâdım! Komşu evine bakıp içindekileri seyretmek câiz değildir Yandaki evden duyulan sesin ne olduğunu araştırmak ve anlamaya çalışmak senin vazifen değil ki!" buyurdu" Mevlânâ Alâeddîn hazretleri, sohbetlerinde kendinden bir şey söylemez, daha çok hocalarından ve diğer büyüklerden naklederek konuşurdu Kendisine dervişlikten sorulduğunda buyurdu ki: "Size mezarda faydası olmayacak her şeyle alâkanızı kesiniz Dervişlik, elenmiş ve üzerine hafif su dökülmüş toprağa benzer Ne üzerine basanın ayağını incitir, ne de o ayağa toz bulaştırır Bu târif, dervişliğin kendisinin değil, sıfatının târifidir Hakîkatte dervişlik, her zaman ve her işinde Allahü teâlâyı unutmamaktır" Talebeye lâzım olan edeb nedir? denildiğinde; "Talebeye üç şey çok lâzımdır: Birincisi; her an abdestli bulunmak İkincisi; bulunduğu hâli çok iyi korumak Üçüncüsü de; yiyip içtiğinin helalden olmasına dikkat etmektir" buyurdu "Zâhirî ve bâtınî bütün saâdetlerin, rahatlıkların hepsi, Resûlullah efendimize tâbi olmakla ele geçer O'na uymak nisbeti ne ise, huzûr ve saâdet de o nisbettedir Bu yolda ilerlemek, kâbiliyet, gayret ve isteğin bir araya gelmesiyle mümkündür" buyurdu Kulluk hakkında da: "İnsanoğluna verilen mükellefiyet ve mes'ûliyet, mahlûklardan hiçbirine verilmemiştir İnsanın, bâzı ibâdet ve tâatları yapmasıyla iş bitmez Bunlarla berâber, kulluğa sımsıkı sarılmak, söz söylemekte, yemek yemekte, hattâ etrâfına bakınmakta fevkalâde dikkati gerektirir Çünkü, her söz ve hareketinden mes'ûldür, hepsinden Allahü teâlâya hesap verecektir" Sık sık şöyle derdi: "Allahü teâlâdan gâfil olmayan, O'nu unutmayan Cennet'tedir" "İçinde hakîkî aşk acısı bulanmayan kimseye, bu yolda ilerlemek nasîb olmaz" "Allahü teâlânın velî kulları, meclislerinde bulunan kimseleri mânevî yönden faydalandırırlar" "Ağzına helva veren kimse ile, ensene tokat atan kimse arasında, fark gözettiğin müddetçe, îmânın kemâle gelmiş değildir" İKİ TARAFI KESKİN KILIÇ "Birgün Alâeddîn Âbizî'nin gönlünden; "Allah adamlarına dil uzatanlar niçin helâk olurlar?" düşüncesi geçti Bu düşünceler içinde iken sohbet ettiği Abdülkebîr-i Yemenî hazretleri onun bu hâlini anlayıp; "Ey Alâeddîn kardeşim! İki tarafı çok keskin olan bir kılıcı, kabzasından duvara sağlam bir şekilde yerleştirseler, gâfil bir kimse de süratle gelerek o kılıca kendisini çarpsa ve boynu kopsa, o kılıcın ne kabahati vardır Evliyâ çekilmiş kılıç gibidir Ona çarpan helâk olur Evliyâya dil uzatan, o kılıca çarpan kimse gibidir Evliyâya dil uzatan, sıkıntı veren kimseyi evliyâ affetse bile, Allahü teâlâ affetmez ve cezâsını mutlakâ verir" buyurdu 1) Reşehât Ayn-ül-Hayât (Arabî); s137 2) Reşehât Ayn-ül-Hayât (Osmanlıca); s258 3) Nesâyim-ül Mehabbe; s398


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder