FrMaLeV

**|YaBaNCı|** · 07-03-2008

Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var başlıklı yazı Mumsema Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var Forum Alev

Arkadaşlar bazen namaz kıldığımda arasıra karıştırıyorum Sehiv secdesinide tam bilmiyorum Nasıl yapıcam acaba?

**Baryular** · 07-03-2008

bak şimdi son rekatta otururken ilk önce2 kere secdeye yatıon ondan sonra ettühayyatü duasını okuyacaksın sonra sadece sag tarafa selam vererek 2defa tekrar secde yapcan sonra ettihaytü a

salli a

barik rabbena duasını okuyup saga sola selam vercen o kadar

**mum** · 23-03-2008

Alıntı:

|YaBaNCı|´isimli üyeden Alıntı


	Arkadaşlar bazen namaz kıldığımda arasıra karıştırıyorum Sehiv secdesinide tam bilmiyorum Nasıl yapıcam acaba?

SECDE-İ SEHİV

Secde, alnı yere koyma; aşırı saygı gösterme; sehiv, dalma, gaflet etme, bilmeyerek terk etme demektir

Sehiv secdesi ise, yanılmak suretiyle namazın rükünlerinden birisini geciktirme veya bir vacibi terk ya da geciktirme halinde, namazın sonunda yapılması gereken iki secde demektir

Bir rüknün tehiri veya bir vacibin terk yahut tehiri halinde son oturuşta yalnız Tahiyyat okunduktan sonra iki tarafa selâm verilir, daha sonra "Allahu ekber" denilerek secdeye varılıp, üç kere "Sübhane Rabbiyel a'lâ" okunur; sonra "Allahu ekber" denilerek oturulur, bir tesbih miktarı celseden sonra yeniden "Allahu ekber" diye, ikinci secdeye varılır; yine üç defa "Sübhane Rabbiyel-a'lâ" okunduktan sonra "Allahu ekber" denilerek oturulur

Tahiyyat, Allahümme salli ve Allahümme barik ve Rabbenâ âtinâ duaları okunduktan sonra önce sağ tarafa, sonra da sol tarafa selâm verilir

Yalnız sağ tarafa selâm verildikten sonra sehiv secdelerinin yapılması daha faziletli ve ihtiyata daha uygundur

Nitekim cemaatla kılınan namazlarda cemaatin yanlışlıkla dağılmasına meydan vermemek için, yalnız sağ tarafa selâmdan sonra sehiv secdelerinin yapılması gerekli görülmüştür

Hanefilerin sağlam görülen görüşüne göre sehiv secdesi vacib, genel olarak diğer mezheplere göre ise sünnettir (İbnül-Hümâm, Fethul-Kadîr, Mısır 1316/1898, I, 355, 374; el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyi', Beyrut 1394/1974, I,163-179; el-Meydânî, el-Lübâb, İstanbul t

y

, I, 95 vd

; ez-Zühaylî, el-Fıkhul-İslâmî ve Edilletüh, Dımaşk 1405/1985, I, 87 vd

)

Hanefilerin bu konuda dayandığı delil, Abdullah b

Mes'ud (r

a)'den nakledilen şu hadistir: "Sizden birisi namazında şüpheye düşerse, doğrusunu araştırsın ve namazını kanaatine göre tamamlasın, sonra selam verip sehiv secdesi yapsın, yani yanıldığı için iki secde daha yapsın " (Buhârî, Salat, 31; Müslim, Mesâcid, 88, 89; Ebû Dâvud, Salât, 190, 191, 193; Nesâî, Sehv, 24, 25; İbn Mâce, İkâme, 132, 133; Mâlik, Muvatta', Nidâ, 61-63; Ahmed b

Hanbel, I, 190, 193, 204-206)

Ebû Saîd el-Hudrî (r

a) de Allah elçisinin şöyle buyurduğunu nakleder: "Sizden biri namazı üç rek'at mı yoksa dört rek'at mı kıldığında şüpheye düşerse, şüphesini atsın ve kesin olarak bildiği ne ise, onun üzerinden namazı tamamlasın

Selâm vermeden önce de iki secde yapsın

Eğer beş kılmış ise, bu secdeler namazına şefaatçi olur, tam kılmış durumda ise, bu iki secde şeytanın kendisinden uzaklaşmasına vesile olur" (Buhârî, Sehv, 6, 7; Müslim, Salât, 19, 20; Ahmed b

Hanbel, III, 12, 37, 42)

Hz

Peygamber ile Ashab-ı kiramın gerektiği durumda sehiv secdesi yapmaları bu secdenin vacib olduğunu gösterir

Haccın vaciblerinden birisinin eksik kalması halinde, bunu telâfi için kurban kesilmesi gibi, sehiv secdesi de, namazdaki eksiklerin tamamlanması için vacib kılınmıştır

Hanefilere göre; Namaz kılan kişi bu secdeyi terketmekle günahkâr olur, fakat namazı fasit olmaz

Çünkü sehiv secdesi kaybolmuş bir şeyin tazminidir

Bir şeyin tazmini ise ancak vacib olur

Sehiv secdesi, teşehhüdü okumak ve selâm vermek gibi vacib olan işlerin yapılmasından doğan günahı kaldırır, fakat bir rükün olan, meselâ bir rükuu yapmamaktan doğan eksikliği kaldırmaz

Sehiv secdesi imama ve tek başına namaz kılana vacibtir

İmama uyan kişi namazında yanılırsa onun üzerine sehiv secdesi vacib olmaz

Eğer İmam yanılmışsa cemaatin ona uyması vacib olur

Eğer imama uyan kişi müdrik veya mesbuk ise, onun da imamın sehiv secdesine katılması gerekir

Eğer imam sehiv secdesini yapmazsa bu secde cemaatten de düşer

Çünkü cemaatin imama uyması gerekir

Fakat mesbuk, yalnız secdelerde imama uyar, selâmda ona uymaz (bk

"Müdrik"; "Mesbûk", "Lâhik" mad

)

Sehiv secdesi vakit namazı kılmaya elverişli olduğu zamanlarda ve durumlarda vacibtir

Meselâ; sabah namazını kılarken selâm verdikten sonra güneş doğsa veya ikindi namazında güneşin ufuktaki kırmızılığı iyice ortaya çıksa bu kimseden sehiv secdesi düşer

Cuma ve bayram namazlarında kalabalık bir cemaat varsa karışıklığa meydan verilmemesi için sehiv secdesinin terkedilmesi daha uygun görülmüştür

Bir kimse sehiv secdesini yaparken yanılsa, ayrıca bir sehiv secdesi daha yapması gerekmez

Farz, vacib veya sünnet bir namazın kendi içinde kıyam, kıraat, rükû ve secde gibi farzları; Fâtiha, süre ilâvesi, tertibe uymak gibi vacibleri; oturuşlarda Allahümme Salli-Allahümme bârik duaları gibi sünnetleri vardır

Bunlara tam olarak riayet edilince eksiksiz namaz kılınmış olur

Herhangi bir namazda bir farzın kasten veya yanılarak terk edilmesi o namazın iadesini gerektirir

Bu büyük eksikliği tamamlamak için sehiv secdeleri yeterli olmaz

Bir vacibin kasten terk veya tehiri ise kötü bir iş olup, bundan dolayı sehiv secdesi gerekmezse de; böyle bir namazı yeniden kılmak daha uygundur

Bir vacibin yanılarak terk veya tehir edilmesi ise sehiv secdelerini gerektirir

Bu yolla o eksiklik telâfi edilmiş olur

Bir sünnetin kasten veya yanılarak terki ise sehiv secdesini gerektirmez, fakat böyle bir hareket bir kusurdur, sevap ve faziletten mahrum kalmaya sebep olur

Sehiv secdesinin sebepleri şunlardır: 1) Kasten yapılan işlerden dolayı üç yerde sehiv secdesi yapmak gerekir

İlk oturuşu terketmek yahut birinci rekâttan bir secdeyi namazın sonuna bırakmak yahut da bir rükün eda edecek kadar bir süre tefekküre dalarak bir şey yapmamak

2) Namazın vaciblerinden birini yanılarak terketmekle sehiv secdesi gerekir

Bu da ya o vacibi terketmek, geri bırakmak, öne almak, namaza bir şey eklemek veya bir şeyi eksiltmek şekillerinde ortaya çıkabilir

**mum** · 23-03-2008

Terk veya tehir halinde sehiv secdesini gerektiren bu vacibler on bir tanedir

Bunlardan altı tanesi aslî olup şunlardır:
a) Farz namazların ilk iki rek'atında Fâtiha süresinin tamamını veya çoğunu terketmek

b) Farz namazların ilk iki rek'atında Fâtiha'dan sonra üç kısa âyet veya uzun bir âyet okumayı terketmek

c) Namazlarda açıktan veya gizli okuma esasına uymamak

İmamın akşam namazında gizli, öğle namazında açıktan okuması gibi, namazı yalnız kılan kimse de aynı hükme tabi olur

Bu durumda namazın sonunda sehiv secdesi yapılarak bu eksiklik giderilir

Gizli okunacak yerde Fâtiha'nın çoğu açık okunsa geri kalanı gizli okunur

Bunun aksine açık okunacak bir namazda Fâtiha'nın bir bölümü gizli okunsa, yeni baştan açıktan okunması gerekir

Böylece, açık ve gizli okuyuş, tek namazda birleşmemiş olur

Başka bir görüşe göre, yeniden başlamak gerekmez, yanlışlıkla sessiz okuduğu anlaşılınca, geri kalan kısım sesli okunmakla yetinilir

d) Üç veya dört rekatlı namazların ilk oturuşunda teşehhüdü terketmek

e) Son oturuşta teşehhüdü terketmek,
f) Bir rekâtın içinde tekrarlanması gereken bir işi yapmakta sırayı gözetmemek

Bu fiil her rekâtın ikinci secdesidir

Meselâ; bir kimse, bir rekâtta ilk secdeden sonra yanılarak sonraki rekâta kalkar ve o rekâtı iki secdesi ile yerine getirdikten sonra, namazın sonunda terkettiği bu secdeyi hatırlayıp, o secdeyi de yerine getirse, sıraya uymadığından dolayı bu kimseye sehiv secdesi yapmak vacib olur

g) İftitah tekbirinden sonra rükuya gidip, yanıldığını anlayarak geri dönüp Fâtiha ve ilâve süre okuyan kimse, rükuu yeniler, tertibe riayet etmediği için de sehiv secdesi yapar

Bunun gibi tilâvet secdesini yerinde yapmayıp terk etmek de sehiv secdesini gerektirir

Diğer yandan ayakta duracak yerde oturmak, oturacak yerde ayağa kalkmak durumlarında olduğu gibi bir farzın yerini değiştirmek veya tehir etmek de sehiv secdesini gerektirir

h) Rükû ve secdede ta'dili erkânı terketmek

Sahih görülen görüşe göre, yanılarak ta'dili erkânı terkeden kimsenin sehiv secdesi yapması vacib olur

i) Farz namazlarda kıraatin yerini değiştirmek

Meselâ; ilâve süreden sonra Fâtiha okumak veya dört rekâtlı namazların son iki rekâtında süre okumak gibi durumlarda sehiv secdesi yapmak gerekir

j) Vitir namazının kunutunu terketmek

Bu da kunutu okumadan rükûya varmakla gerçekleşir

Kunutu terk eden kimse sehiv secdesi yapar

k) Kunut tekbirini terketmek I) Bayram tekbirlerinin tamamını veya bir bölümünü terketmek, yahut bayram namazının ikinci rekâtının rükû tekbirini terketmek gibi durumlarda da sehiv secdesi yapmak gerekir

Çünkü bunlar vacib tekbirlerdir

Birinci rekâtın rükû tekbiri böyle değildir

3) Namaza, namaz cinsinden olmayan bir şeyi ilâve etmek

İki kere rükû etmek gibi

Bu durumda namazın sonunda sehiv secdesi gerekir

4) Yanılarak terkedilen fiile geri dönmek:
Bir kimse yanılarak birinci oturuşu yapmasa, sonra bu durumu hatırlasa bakılır; eğer oturma haline daha yakın ise, geri döner ve oturup teşehhütte bulunur

Eğer ayakta durma haline daha yakın ise, geri dönmez, namazın sonunda sehiv secdesi yapar

Son oturuşu yanılarak terkedip beşinci rekâta kalkan kimse, beşinci rekâtın secdesini yapmamışsa geri döner ve oturur, sonunda da sehiv secdesi yapar

Eğer bu kimse, beşinci rekâtın secdesini yapmışsa farzı bâtıl olur ve kıldığı namaz nâfileye dönüşür

Böyle bir kimsenin bu namazı altıya tamamlaması menduptur

Bu hüküm Ebû Hanîfe ile İmam Muhammed'e göredir

Eğer son oturuşta teşehhüt miktarı oturduktan sonra yanılarak ayağa kalkarsa, bu oturuşu birinci oturuş sanarak selâm vermemişse bakılır: Beşinci rekâtın secdesini yapmadıysa tekrar oturur

Eğer beşinci rekâtın secdesini yapmışsa müstehap olarak bu namaza bir rekât daha ilâve eder

Bu kimsenin kıldığı farz namaz tamam olur

Çünkü son oturuş, kendi mahallinde olmuştur

Fazla olarak kılınan iki rekât ise, bu kimse için nafile hükmünde olmuş olur

5) Namazda rekât sayısında şüphelenmek:
Bir kimse namazında şüphelenerek üç mü yoksa dört mü kıldığını hatırlamasa, eğer yanılma olayı bu kişinin başına ilk defa gelmişse, yani bu gibi şüphelenmeler o kişide devamlı bir âdet hâline gelmemişse namazını yeniden kılmalıdır

Bunu yeniden kılmak için oturarak selâm vermesi daha uygundur

Çünkü Allah elçisi; Sizden biri namazında kaç rekât kıldığı hususunda şüpheye düşerse namazını yeniden kılsın " (Zeylaî, bu hadis için "garib" demiştir

bk

Nasbu'r-Râye, II, 173) buyurmuştur

Eğer böyle bir kimseye çoğu kez şüphelenme durumu geliyorsa, galip olan kanaatine göre namazına devam eder

Üç veya dört rekâttan hangisi hakkındaki kanaatı ağır basıyorsa o tarafı tercih eder

Çünkü sık sık vesveseye düşen kimsenin namazını yeniden kılmasında güçlükler vardır

Hz

Peygamber (s

a

s) bu konuda şöyle buyurmuştur: "Sizden biri şüphelendiği zaman doğruyu araştırsın ve namazını tamamlasın " (Buhârî, Salât, 31; Müslim, Mesâcid, 88, 89, Ebû Davud, Salât, 190, 191, 193; Nesâi, Sehv, 24, 25)
Namazda şüphelenip, kaç rekât kıldığı hususunda kesin bir kanaata varamayan kimse en az rekâtı esas alarak namazına devam eder

Çünkü en azı hakkındaki bilgi kesindir

Böyle bir kimse oturması lâzım geldiğine kanaat getirdiği her yerde oturmalıdır

Böylece farz veya vacib olan bir oturuşu terketmemiş olur

Meselâ; dört rekâtlı bir namazda, kılmakta olduğu rekâtın birinci mi, yoksa ikinci mi olduğu hususunda şüphe eden kimse araştırmasına göre amel eder

Eğer araştırması bir sonuç vermezse en az olan bir rekatı esas alarak namaza devam eder

Ancak bunun ikinci rekâtında oturmak vaciptir

Sonra kalkıp bir rekât daha kılar ve oturur

Bu konuda delil Allah elçisinin şu hadisidir: "Sizden biri namazında şüphe eder, üç mü yoksa dört mü kıldığını bilemezse, şüpheyi atsın ve en az rekâtı esas alarak namazına devam etsin " (Zeylaî, Nasbü'r-Râye, II, 174)

Bir kimse namazda iki defa veya daha fazla yanılırsa, hepsi için namazın sonunda bir tek sehiv secdesi (iki secde) yapması yeterlidir

Çünkü Rasûlüllah (s

a

s) şöyle buyurmuştur:
"Sizden biri yanıldığı zaman iki defa secde etsin " (İbn Mâce, İkâme, 129)

Bu hadis iki kere yanılmayı da kapsamaktadır

Diğer yandan bu son hadis, rukûlu ve secdeli olan bütün vacib, sünnet ve diğer nafile namazlardaki yanılmaları da kapsamına almaktadır

Tek başına namaz kılanın açıktan veya gizlice okumasından dolayı zâhiru'r-rivâye'ye göre, sehiv secdesi gerekmez

Ancak gizlice okunacak yerde, meselâ; öğle namazında açıktan okuması kasta dayanıyorsa kötü bir iş sayılır

Tek başına namaz kılanın gündüz kılacağı nâfile namazlarında açıktan kıraatta bulunması mekruhtur

İmam, meselâ sabah namazında Fâtiha'yı yanılarak gizlice okuyup, sonra hatırlasa, ilâve edeceği süreyi açıktan okur, Fâtiha'yı yeniden okumaz

Dört veya üç rekâtlı farz veya vitir namazlarında birinci oturuşta, Tahiyyat okunduktan sonra, yanılarak "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed" denilmesi ve Ebû Hanîfe'den bir rivayete göre bu Tahiyyattan sonra bir harf bile ziyade edilmesi sehiv secdelerini gerektirir

Fakat son oturuşlarda Tahiyyattan sonra Kuran okunması, dua edilmesi, sehiv secdelerini gerektirmez

Çünkü son oturuş dua ve senâ mahallidir

Kuran ise dua ve senâyı içine alır

İmam yanıldığı zaman, yanıldığını hatırlatmak konusunda, Allah elçisi şöyle buyurmuştur: "Erkeklerin sübhanellah demesi, kadınların ise el çırpması gerekir” (eş-Şevkani, Nehyül-Evtâr, II, 320 vd

)
İmam Şafii de Ahmed b

Hanbele göre, sehiv secdeleri iki tarafa selâm verilmeden yapılmalıdır

İmam Mâlike göre ise, secde namaza bir ilâve yüzünden yapılacaksa bunun selâmdan sonra; bir eksiklik yüzünden ise selâmdan önce yapılmalıdır

Hamdi DÖNDÜREN

07-03-2008	#1
Profil Bilgileri \|YaBaNCı\|	Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var başlıklı yazı Mumsema Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var Forum Alev Arkadaşlar bazen namaz kıldığımda arasıra karıştırıyorum Sehiv secdesinide tam bilmiyorum Nasıl yapıcam acaba?

07-03-2008	#2
Profil Bilgileri Baryular	--->: Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var bak şimdi son rekatta otururken ilk önce2 kere secdeye yatıon ondan sonra ettühayyatü duasını okuyacaksın sonra sadece sag tarafa selam vererek 2defa tekrar secde yapcan sonra ettihaytü asalli a barik rabbena duasını okuyup saga sola selam vercen o kadar

23-03-2008	#4
Profil Bilgileri mum	--->: Sehiv Secdesi Hakkında Bilgiye İhtiyacım Var Terk veya tehir halinde sehiv secdesini gerektiren bu vacibler on bir tanedir Bunlardan altı tanesi aslî olup şunlardır: a) Farz namazların ilk iki rek'atında Fâtiha süresinin tamamını veya çoğunu terketmek b) Farz namazların ilk iki rek'atında Fâtiha'dan sonra üç kısa âyet veya uzun bir âyet okumayı terketmek c) Namazlarda açıktan veya gizli okuma esasına uymamak İmamın akşam namazında gizli, öğle namazında açıktan okuması gibi, namazı yalnız kılan kimse de aynı hükme tabi olur Bu durumda namazın sonunda sehiv secdesi yapılarak bu eksiklik giderilir Gizli okunacak yerde Fâtiha'nın çoğu açık okunsa geri kalanı gizli okunur Bunun aksine açık okunacak bir namazda Fâtiha'nın bir bölümü gizli okunsa, yeni baştan açıktan okunması gerekir Böylece, açık ve gizli okuyuş, tek namazda birleşmemiş olur Başka bir görüşe göre, yeniden başlamak gerekmez, yanlışlıkla sessiz okuduğu anlaşılınca, geri kalan kısım sesli okunmakla yetinilir d) Üç veya dört rekatlı namazların ilk oturuşunda teşehhüdü terketmek e) Son oturuşta teşehhüdü terketmek, f) Bir rekâtın içinde tekrarlanması gereken bir işi yapmakta sırayı gözetmemek Bu fiil her rekâtın ikinci secdesidir Meselâ; bir kimse, bir rekâtta ilk secdeden sonra yanılarak sonraki rekâta kalkar ve o rekâtı iki secdesi ile yerine getirdikten sonra, namazın sonunda terkettiği bu secdeyi hatırlayıp, o secdeyi de yerine getirse, sıraya uymadığından dolayı bu kimseye sehiv secdesi yapmak vacib olur g) İftitah tekbirinden sonra rükuya gidip, yanıldığını anlayarak geri dönüp Fâtiha ve ilâve süre okuyan kimse, rükuu yeniler, tertibe riayet etmediği için de sehiv secdesi yapar Bunun gibi tilâvet secdesini yerinde yapmayıp terk etmek de sehiv secdesini gerektirir Diğer yandan ayakta duracak yerde oturmak, oturacak yerde ayağa kalkmak durumlarında olduğu gibi bir farzın yerini değiştirmek veya tehir etmek de sehiv secdesini gerektirir h) Rükû ve secdede ta'dili erkânı terketmek Sahih görülen görüşe göre, yanılarak ta'dili erkânı terkeden kimsenin sehiv secdesi yapması vacib olur i) Farz namazlarda kıraatin yerini değiştirmek Meselâ; ilâve süreden sonra Fâtiha okumak veya dört rekâtlı namazların son iki rekâtında süre okumak gibi durumlarda sehiv secdesi yapmak gerekir j) Vitir namazının kunutunu terketmek Bu da kunutu okumadan rükûya varmakla gerçekleşir Kunutu terk eden kimse sehiv secdesi yapar k) Kunut tekbirini terketmek I) Bayram tekbirlerinin tamamını veya bir bölümünü terketmek, yahut bayram namazının ikinci rekâtının rükû tekbirini terketmek gibi durumlarda da sehiv secdesi yapmak gerekir Çünkü bunlar vacib tekbirlerdir Birinci rekâtın rükû tekbiri böyle değildir 3) Namaza, namaz cinsinden olmayan bir şeyi ilâve etmek İki kere rükû etmek gibi Bu durumda namazın sonunda sehiv secdesi gerekir 4) Yanılarak terkedilen fiile geri dönmek: Bir kimse yanılarak birinci oturuşu yapmasa, sonra bu durumu hatırlasa bakılır; eğer oturma haline daha yakın ise, geri döner ve oturup teşehhütte bulunur Eğer ayakta durma haline daha yakın ise, geri dönmez, namazın sonunda sehiv secdesi yapar Son oturuşu yanılarak terkedip beşinci rekâta kalkan kimse, beşinci rekâtın secdesini yapmamışsa geri döner ve oturur, sonunda da sehiv secdesi yapar Eğer bu kimse, beşinci rekâtın secdesini yapmışsa farzı bâtıl olur ve kıldığı namaz nâfileye dönüşür Böyle bir kimsenin bu namazı altıya tamamlaması menduptur Bu hüküm Ebû Hanîfe ile İmam Muhammed'e göredir Eğer son oturuşta teşehhüt miktarı oturduktan sonra yanılarak ayağa kalkarsa, bu oturuşu birinci oturuş sanarak selâm vermemişse bakılır: Beşinci rekâtın secdesini yapmadıysa tekrar oturur Eğer beşinci rekâtın secdesini yapmışsa müstehap olarak bu namaza bir rekât daha ilâve eder Bu kimsenin kıldığı farz namaz tamam olur Çünkü son oturuş, kendi mahallinde olmuştur Fazla olarak kılınan iki rekât ise, bu kimse için nafile hükmünde olmuş olur 5) Namazda rekât sayısında şüphelenmek: Bir kimse namazında şüphelenerek üç mü yoksa dört mü kıldığını hatırlamasa, eğer yanılma olayı bu kişinin başına ilk defa gelmişse, yani bu gibi şüphelenmeler o kişide devamlı bir âdet hâline gelmemişse namazını yeniden kılmalıdır Bunu yeniden kılmak için oturarak selâm vermesi daha uygundur Çünkü Allah elçisi; Sizden biri namazında kaç rekât kıldığı hususunda şüpheye düşerse namazını yeniden kılsın " (Zeylaî, bu hadis için "garib" demiştir bk Nasbu'r-Râye, II, 173) buyurmuştur Eğer böyle bir kimseye çoğu kez şüphelenme durumu geliyorsa, galip olan kanaatine göre namazına devam eder Üç veya dört rekâttan hangisi hakkındaki kanaatı ağır basıyorsa o tarafı tercih eder Çünkü sık sık vesveseye düşen kimsenin namazını yeniden kılmasında güçlükler vardır Hz Peygamber (sas) bu konuda şöyle buyurmuştur: "Sizden biri şüphelendiği zaman doğruyu araştırsın ve namazını tamamlasın " (Buhârî, Salât, 31; Müslim, Mesâcid, 88, 89, Ebû Davud, Salât, 190, 191, 193; Nesâi, Sehv, 24, 25) Namazda şüphelenip, kaç rekât kıldığı hususunda kesin bir kanaata varamayan kimse en az rekâtı esas alarak namazına devam eder Çünkü en azı hakkındaki bilgi kesindir Böyle bir kimse oturması lâzım geldiğine kanaat getirdiği her yerde oturmalıdır Böylece farz veya vacib olan bir oturuşu terketmemiş olur Meselâ; dört rekâtlı bir namazda, kılmakta olduğu rekâtın birinci mi, yoksa ikinci mi olduğu hususunda şüphe eden kimse araştırmasına göre amel eder Eğer araştırması bir sonuç vermezse en az olan bir rekatı esas alarak namaza devam eder Ancak bunun ikinci rekâtında oturmak vaciptir Sonra kalkıp bir rekât daha kılar ve oturur Bu konuda delil Allah elçisinin şu hadisidir: "Sizden biri namazında şüphe eder, üç mü yoksa dört mü kıldığını bilemezse, şüpheyi atsın ve en az rekâtı esas alarak namazına devam etsin " (Zeylaî, Nasbü'r-Râye, II, 174) Bir kimse namazda iki defa veya daha fazla yanılırsa, hepsi için namazın sonunda bir tek sehiv secdesi (iki secde) yapması yeterlidir Çünkü Rasûlüllah (sas) şöyle buyurmuştur: "Sizden biri yanıldığı zaman iki defa secde etsin " (İbn Mâce, İkâme, 129) Bu hadis iki kere yanılmayı da kapsamaktadır Diğer yandan bu son hadis, rukûlu ve secdeli olan bütün vacib, sünnet ve diğer nafile namazlardaki yanılmaları da kapsamına almaktadır Tek başına namaz kılanın açıktan veya gizlice okumasından dolayı zâhiru'r-rivâye'ye göre, sehiv secdesi gerekmez Ancak gizlice okunacak yerde, meselâ; öğle namazında açıktan okuması kasta dayanıyorsa kötü bir iş sayılır Tek başına namaz kılanın gündüz kılacağı nâfile namazlarında açıktan kıraatta bulunması mekruhtur İmam, meselâ sabah namazında Fâtiha'yı yanılarak gizlice okuyup, sonra hatırlasa, ilâve edeceği süreyi açıktan okur, Fâtiha'yı yeniden okumaz Dört veya üç rekâtlı farz veya vitir namazlarında birinci oturuşta, Tahiyyat okunduktan sonra, yanılarak "Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed" denilmesi ve Ebû Hanîfe'den bir rivayete göre bu Tahiyyattan sonra bir harf bile ziyade edilmesi sehiv secdelerini gerektirir Fakat son oturuşlarda Tahiyyattan sonra Kuran okunması, dua edilmesi, sehiv secdelerini gerektirmez Çünkü son oturuş dua ve senâ mahallidir Kuran ise dua ve senâyı içine alır İmam yanıldığı zaman, yanıldığını hatırlatmak konusunda, Allah elçisi şöyle buyurmuştur: "Erkeklerin sübhanellah demesi, kadınların ise el çırpması gerekir” (eş-Şevkani, Nehyül-Evtâr, II, 320 vd) İmam Şafii de Ahmed b Hanbele göre, sehiv secdeleri iki tarafa selâm verilmeden yapılmalıdır İmam Mâlike göre ise, secde namaza bir ilâve yüzünden yapılacaksa bunun selâmdan sonra; bir eksiklik yüzünden ise selâmdan önce yapılmalıdır Hamdi DÖNDÜREN


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder