FrMaLeV

**mum** · 02-04-2008

Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar başlıklı yazı Mumsema Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar Forum Alev

Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar
35- Ehli hayvanlar, koyun, keçi, sığır, manda, deve ve at olmak üzere altı cinstir

Bunlardan, senenin yarısından çoğunu kırlarda ve meralarda otlayıp geçinmek şartı ile sütlerini almak, üretmek ve semizletmek için beslenen hayvanlara "Saime" denir

Bunun çoğulu "Sevaim"dir

Bu mer'alarda ve kırlarda altı ay ve daha az bir zaman otlayıp bu maksadlarla beslenen hayvanlar "Saime" sayılmadığından zekata bağlı değillerdir

Yine yalnız binilmek veya yük taşımak yahut kesilip, etleri alınmak için meralarda az çok bir müddet otlatılan hayvanlar da zekata tabi değildir

Ticaret için olan malların hükmü ise aşağıda yazılıdır

36- Saime denilen hayvanlardan, cinslerine göre, senede bir defa olmak üzere belli bir zekat alınır

Şöyle ki:
1) Koyun ve Keçilerin Zekatı
Saime olan koyun ve keçinin zekat nisabı kırktır

Bunlar kırktan az ise, zekatları yoktur

Bunlar kırk koyun olunca, bir koyun zekat verilir

Kırkdan sonra yüz yirmi bir koyuna kadar zekat yoktur

Yüz yirmi bir koyundan iki yüz bir koyuna kadar iki koyun zekat verilir, iki yüz bir koyundan dört yüz koyuna kadar üç koyun verilir

Tam dört yüz koyun için de dört koyun zekat verilir

Bundan sonra her yüz koyun için bir koyun verilir

Yüzü doldurmayan koyun sayısı zekata bağlı olmaz

Zekat olarak verilecek koyun bir yaşını doldurmuş olmalıdır, sahih olan budur

Keçi de koyun gibidir

Bunlar bir cins sayılır

Bunlar, nisabı doldurmak için birbirlerine ilave edilirler

Böylece otuz koyun ile on keçiden bir koyun zekat gerekir

Bunların erkekleri ile dişileri zekat hesabı bakımından eşittir

Zekat olarak verilecek hayvan erkek de, dişi de olabilir

Karışık olan koyun ve keçilerden hangisi daha fazla ise, ondan zekat vermek sünnettir

Eğer bunlar eşit ise, mal sahibi dilediği cinsten zekatı verir

Fakat bu hayvanların hepsi aynı cinsten olursa, o cinsten zekatın verilmesi gerekir

Mevcut olan koyunlar yerine keçiden veya keçiler yerine koyundan zekat veremez

2) Sığır ve Mandaların Zekatı
Saime olan sığırlarda zekat nisabı otuzdur

Bundan azı için zekat gerekmez

Otuz sığırdan kırk sığıra kadar zekat olarak iki yaşına basmış erkek veya dişi bir buzağı verilir

Kırk sığırdan altmış sığıra kadar, üç yaşına girmiş erkek veya dişi bir dana verilir

Tam altmış sığır olunca, birer yaşını bitirmiş iki buzağı verilir

Sonra her otuzda bir buzağı ve her kırkta bir dana verilmek suretiyle hesab edilir

Örnek: Yetmiş sığır için bir buzağı ile bir dana zekat verilebileceği gibi, seksen sığır için de iki dana, doksan sığır için üç buzağı, yüz sığır için bir dana ile iki buzağı ve yüz on sığır için de dört buzağı veya üç dana vermek arasında sahibi serbesttir

Çünkü bunda dört otuz ve üç kırk vardır

Daha çok sayılar için de bu şekilde işlem yapılır

Zekat verme bakımından sığır ile manda arasında fark yoktur, bunlar bir cins sayılır

Bunlar karışık olunca birbirlerine ilave edilirler

Yirmi sığır ile on manda bulunsa, bunlar için iki yaşına girmiş bir buzağı zekat verilir

Bu iki cinsten hangisi fazla ise, zekat o fazla cinsten çıkarılır

Her iki cins eşit bulunursa, değerleri az olan cinsin en iyisinden veya değeri yüksek olan cinsin düşüğünden zekat verilir

Sığırlar değer bakımından düşükse, bu sığırların en iyi buzağılarından zekat verilir ve bu şekilde denge sağlanmış olur

3) Develerin Zekatı
Saime olan develerde zekat nisabı beştir

Beşten az olan develerde zekat yoktur

Birer yaşını bitirmiş beş deve için bir koyun zekat verilir

Beşten ona kadar bağışlanmıştır

On deveden yirmi beş deveye kadar her beşde bir koyun verilmesi gerekir

Tam yirmi beş deve için de, iki yaşına girmiş bir dişi deve yavrusu verilir

Otuz beş deveye kadar başka bir şey verilmez

Tam otuz altı deveden kırkbeşe kadar da üç yaşını bitirmiş bir dişi deve verilir

Kırk altı deveden altmışa kadar da, dört yaşına girmiş bir dişi deve verilir

Tam altmış bir deveden yetmiş beş deveye kadar da beş yaşına girmiş bir dişi deve verilir

Yetmiş altı deveden doksana kadar da, üçer yaşına girmiş iki dişi deve vermek gerekir

Tam doksan, birden yüz yirmiye kadar da, dört yaşına girmiş iki dişi deve verilir

Yüz yirmi deveden yüz kırk beş deveye kadarda, böyle dört yaşında iki deve ile beraber her beş devede de bir koyun verilir

Yüz kırk beşden sonra da, fıkıh kitablarımızda açıklandığı ölçülerle zekatları verilir

Zekatları verilecek develerin erkek ve dişi olarak karışık bulunmaları veya arab ve acem develeri olmaları fark etmez

Ancak zekat olarak verilecek develerin orta değerde dişi olması şarttır

Erkek deve verildiği taktirde, kıymeti itibariyle verilir

37- Sene başında nisab mikdarında bulunan saime hayvanlara, sene içinde bağış miras ve satın alma gibi yollarla aynı cinsten bir kısım saime hayvanlar eklenecek olsa, sene sonundu bunların tümünden zekat vermek gerekir

(İmam Şafiî'ye göre, bu eklenen kısım nisab mikdarına ulaşsın veya ulaşmasın, mülkiyete geçme tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe zekata tabi olmaz

)
38- Saime bulunan hayvanlar arasındaki kör ve zayıf hayvanlar da nisab hesabına girer

Fakat bunlar zekat olarak verilmez

39- Saime olup da henüz birer yaşını doldurmamış olan kuzulardan ve sığır, manda, deve yavrularından da zekat vermek gerekmez

Bu, İmamı Azam ile İmam Muhammed'e göredir

İsterse sayıları nisab mikdarından çok fazla olsun

Fakat bu yavrular arasında kendi cinslerinden büyük hayvanlar bulunursa, bu büyüklere bağlı olarak onlar için zekat gerekir

Mesela: Sene başından sene sonuna kadar bir koyun ile otuz dokuz kuzu bulunsa, sene sonunda bu koyun zekat olarak verilir

Bunlardan bir kuzu verilmesi yeterli olmaz

Yine, yirmi dokuz sığır yavrusu ile bir tane sığır bulunsa, iki yaşına girmiş bir buzağı vermek gerekir

Yine, dört deve yavrusu ile bir tane de iki veya üç yaşına girmiş deve bulunsa, bir koyun verilmesi gerekir

Eğer sene içinde veya sene çıktıktan sonra bu yaşlı hayvanlar ölecek olsa, geride kalan kuzu ve yavrular için yine zekat vermek gerekmez

İmam Ebû Yusuf'a göre, böyle yaşlarını henüz doldurmamış hayvanlardan nisab mikdarına ulaşan olursa, zekat gerekir

Böylece kırk kuzu için bir kuzu zekat verilir

(İmam Şafiî Hazretlerinin de görüşü böyledir

)
40- Saime olan hayvanlarda iki nisab arasındaki mikdar, ittifakla zekat dışında kaldığından bundan dolayı zekat gerekmez

Zekata bağlı olmayan bu iki nisab arasındaki hayvanlar helak olduğu takdirde de, bunların helaki İmamı Azam ile İmam Ebû Yusuf'a göre zekata tesir etmez

Fakat İmam Muhammed ile İmam Züfer'e göre, bunlar helak olunca, zekat da o nisbette, düşer

Mesela: Bir kimsenin altmış koyunu bulunsa, bunlardan kırk koyun için yalnız bir koyun zekat gerekir

Bunlar yüz yirmi koyuna ulaşmadıkça geri kalan yirmi koyun için zekat gerekmez, bunlar zekattan müstesnadır

Bu durumda bu altmış koyundan on veya yirmi koyun telef (helak) olsa, yine geri kalan kırk koyun için İmamı Azam ile İmam Ebû Yusuf'a göre, bir koyun zekat ödenmesi gerekir

Fakat İmam Muhammed ile İmam Züfer'e göre, böyle altmış koyundan on veya yirmisi telef olsa, zekat da o nisbette azalır

Şöyle ki:
On koyun telef olunca, bir koyunun altıda biri, yirmi koyun telef olunca, bir koyunun altıda ikisi nisbetinde zekat mikdarı azalmış olur

02-04-2008	#1
Profil Bilgileri mum	Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar başlıklı yazı Mumsema Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar Forum Alev Ehli Hayvanlara Ait Zekatlar 35- Ehli hayvanlar, koyun, keçi, sığır, manda, deve ve at olmak üzere altı cinstir Bunlardan, senenin yarısından çoğunu kırlarda ve meralarda otlayıp geçinmek şartı ile sütlerini almak, üretmek ve semizletmek için beslenen hayvanlara "Saime" denir Bunun çoğulu "Sevaim"dir Bu mer'alarda ve kırlarda altı ay ve daha az bir zaman otlayıp bu maksadlarla beslenen hayvanlar "Saime" sayılmadığından zekata bağlı değillerdir Yine yalnız binilmek veya yük taşımak yahut kesilip, etleri alınmak için meralarda az çok bir müddet otlatılan hayvanlar da zekata tabi değildir Ticaret için olan malların hükmü ise aşağıda yazılıdır 36- Saime denilen hayvanlardan, cinslerine göre, senede bir defa olmak üzere belli bir zekat alınır Şöyle ki: *1) Koyun ve Keçilerin Zekatı* Saime olan koyun ve keçinin zekat nisabı kırktır Bunlar kırktan az ise, zekatları yoktur Bunlar kırk koyun olunca, bir koyun zekat verilir Kırkdan sonra yüz yirmi bir koyuna kadar zekat yoktur Yüz yirmi bir koyundan iki yüz bir koyuna kadar iki koyun zekat verilir, iki yüz bir koyundan dört yüz koyuna kadar üç koyun verilir Tam dört yüz koyun için de dört koyun zekat verilir Bundan sonra her yüz koyun için bir koyun verilir Yüzü doldurmayan koyun sayısı zekata bağlı olmaz Zekat olarak verilecek koyun bir yaşını doldurmuş olmalıdır, sahih olan budur Keçi de koyun gibidir Bunlar bir cins sayılır Bunlar, nisabı doldurmak için birbirlerine ilave edilirler Böylece otuz koyun ile on keçiden bir koyun zekat gerekir Bunların erkekleri ile dişileri zekat hesabı bakımından eşittir Zekat olarak verilecek hayvan erkek de, dişi de olabilir Karışık olan koyun ve keçilerden hangisi daha fazla ise, ondan zekat vermek sünnettir Eğer bunlar eşit ise, mal sahibi dilediği cinsten zekatı verir Fakat bu hayvanların hepsi aynı cinsten olursa, o cinsten zekatın verilmesi gerekir Mevcut olan koyunlar yerine keçiden veya keçiler yerine koyundan zekat veremez 2) Sığır ve Mandaların Zekatı Saime olan sığırlarda zekat nisabı otuzdur Bundan azı için zekat gerekmez Otuz sığırdan kırk sığıra kadar zekat olarak iki yaşına basmış erkek veya dişi bir buzağı verilir Kırk sığırdan altmış sığıra kadar, üç yaşına girmiş erkek veya dişi bir dana verilir Tam altmış sığır olunca, birer yaşını bitirmiş iki buzağı verilir Sonra her otuzda bir buzağı ve her kırkta bir dana verilmek suretiyle hesab edilir Örnek: Yetmiş sığır için bir buzağı ile bir dana zekat verilebileceği gibi, seksen sığır için de iki dana, doksan sığır için üç buzağı, yüz sığır için bir dana ile iki buzağı ve yüz on sığır için de dört buzağı veya üç dana vermek arasında sahibi serbesttir Çünkü bunda dört otuz ve üç kırk vardır Daha çok sayılar için de bu şekilde işlem yapılır Zekat verme bakımından sığır ile manda arasında fark yoktur, bunlar bir cins sayılır Bunlar karışık olunca birbirlerine ilave edilirler Yirmi sığır ile on manda bulunsa, bunlar için iki yaşına girmiş bir buzağı zekat verilir Bu iki cinsten hangisi fazla ise, zekat o fazla cinsten çıkarılır Her iki cins eşit bulunursa, değerleri az olan cinsin en iyisinden veya değeri yüksek olan cinsin düşüğünden zekat verilir Sığırlar değer bakımından düşükse, bu sığırların en iyi buzağılarından zekat verilir ve bu şekilde denge sağlanmış olur 3) Develerin Zekatı Saime olan develerde zekat nisabı beştir Beşten az olan develerde zekat yoktur Birer yaşını bitirmiş beş deve için bir koyun zekat verilir Beşten ona kadar bağışlanmıştır On deveden yirmi beş deveye kadar her beşde bir koyun verilmesi gerekir Tam yirmi beş deve için de, iki yaşına girmiş bir dişi deve yavrusu verilir Otuz beş deveye kadar başka bir şey verilmez Tam otuz altı deveden kırkbeşe kadar da üç yaşını bitirmiş bir dişi deve verilir Kırk altı deveden altmışa kadar da, dört yaşına girmiş bir dişi deve verilir Tam altmış bir deveden yetmiş beş deveye kadar da beş yaşına girmiş bir dişi deve verilir Yetmiş altı deveden doksana kadar da, üçer yaşına girmiş iki dişi deve vermek gerekir Tam doksan, birden yüz yirmiye kadar da, dört yaşına girmiş iki dişi deve verilir Yüz yirmi deveden yüz kırk beş deveye kadarda, böyle dört yaşında iki deve ile beraber her beş devede de bir koyun verilir Yüz kırk beşden sonra da, fıkıh kitablarımızda açıklandığı ölçülerle zekatları verilir Zekatları verilecek develerin erkek ve dişi olarak karışık bulunmaları veya arab ve acem develeri olmaları fark etmez Ancak zekat olarak verilecek develerin orta değerde dişi olması şarttır Erkek deve verildiği taktirde, kıymeti itibariyle verilir 37- Sene başında nisab mikdarında bulunan saime hayvanlara, sene içinde bağış miras ve satın alma gibi yollarla aynı cinsten bir kısım saime hayvanlar eklenecek olsa, sene sonundu bunların tümünden zekat vermek gerekir (İmam Şafiî'ye göre, bu eklenen kısım nisab mikdarına ulaşsın veya ulaşmasın, mülkiyete geçme tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe zekata tabi olmaz) 38- Saime bulunan hayvanlar arasındaki kör ve zayıf hayvanlar da nisab hesabına girer Fakat bunlar zekat olarak verilmez 39- Saime olup da henüz birer yaşını doldurmamış olan kuzulardan ve sığır, manda, deve yavrularından da zekat vermek gerekmez Bu, İmamı Azam ile İmam Muhammed'e göredir İsterse sayıları nisab mikdarından çok fazla olsun Fakat bu yavrular arasında kendi cinslerinden büyük hayvanlar bulunursa, bu büyüklere bağlı olarak onlar için zekat gerekir Mesela: Sene başından sene sonuna kadar bir koyun ile otuz dokuz kuzu bulunsa, sene sonunda bu koyun zekat olarak verilir Bunlardan bir kuzu verilmesi yeterli olmaz Yine, yirmi dokuz sığır yavrusu ile bir tane sığır bulunsa, iki yaşına girmiş bir buzağı vermek gerekir Yine, dört deve yavrusu ile bir tane de iki veya üç yaşına girmiş deve bulunsa, bir koyun verilmesi gerekir Eğer sene içinde veya sene çıktıktan sonra bu yaşlı hayvanlar ölecek olsa, geride kalan kuzu ve yavrular için yine zekat vermek gerekmez İmam Ebû Yusuf'a göre, böyle yaşlarını henüz doldurmamış hayvanlardan nisab mikdarına ulaşan olursa, zekat gerekir Böylece kırk kuzu için bir kuzu zekat verilir (İmam Şafiî Hazretlerinin de görüşü böyledir) 40- Saime olan hayvanlarda iki nisab arasındaki mikdar, ittifakla zekat dışında kaldığından bundan dolayı zekat gerekmez Zekata bağlı olmayan bu iki nisab arasındaki hayvanlar helak olduğu takdirde de, bunların helaki İmamı Azam ile İmam Ebû Yusuf'a göre zekata tesir etmez Fakat İmam Muhammed ile İmam Züfer'e göre, bunlar helak olunca, zekat da o nisbette, düşer Mesela: Bir kimsenin altmış koyunu bulunsa, bunlardan kırk koyun için yalnız bir koyun zekat gerekir Bunlar yüz yirmi koyuna ulaşmadıkça geri kalan yirmi koyun için zekat gerekmez, bunlar zekattan müstesnadır Bu durumda bu altmış koyundan on veya yirmi koyun telef (helak) olsa, yine geri kalan kırk koyun için İmamı Azam ile İmam Ebû Yusuf'a göre, bir koyun zekat ödenmesi gerekir Fakat İmam Muhammed ile İmam Züfer'e göre, böyle altmış koyundan on veya yirmisi telef olsa, zekat da o nisbette azalır Şöyle ki: On koyun telef olunca, bir koyunun altıda biri, yirmi koyun telef olunca, bir koyunun altıda ikisi nisbetinde zekat mikdarı azalmış olur


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder