FrMaLeV

**mum** · 25-06-2008

alacakların zekatı başlıklı yazı Mumsema alacakların zekatı Forum Alev

Bir malın mülkiyeti ile elde bulundurmanın birleşmesiBir malın zekatının vacip olması için, bazı şartları olduğu gibi bir de mülkiyetiyle beraber elde bulunması da şarttır

O halde mülkiyetine sahip olmakla beraber bir malın ya sahibinin elinde veya vekilinin elinde bulunması ya hakikaten, ya da hükmen gerekir

Aslı mülkünde baki kalmakla beraber elinden çıkıp ta bir daha elde edilmesi umulmayan mallar zekatı hemen gerekmeyenler cümlesindendir

(1) Buna birkaç örnek verelim:

a) İnkar edilen alacak,

b) Gasbedilen mal veya alacak

Gasbeden bunu ikrar bile etse, alınıp sahibine teslim edilmedikçe zekata tabi değildir

c) Yitirilen mal veya para,

d) Denize düşen mal veya para,

e) Çölde gömüp yeri unutulan veya belirsiz hale gelen mal veya para,

Evde gömülüp yeri kesin olarak bilinmeyen mal ve para bu hükmün dışındadır

Çünkü ciddi bir arama-tarama ile bulunabilir

(2) Ama tarla veya bahçede gömülü olup yeri unutulan bir mal veya para hakkında iki görüş vardır : Bazısına göre bunu da bulmak mümkün olduğundan zekâtı gerekir

Bazısına göre, tarla veya bahçenin tamamını kazmak çok zor olduğundan zekâtı gerekmez

Bunun gibi, borcunu inkâr eden kimsenin zimmetindeki para veya malın zekâtı, elde sağlam belge veya şahit varsa, o takdirde gerekir

Bu belge veya şahitler yoksa gerekmez

Sahih olan da budur

(3)

İnkâr edilen bir borcun üzerinden yıllar geçtikten sonra bazı belge veya şahitler zuhur ederse, yine de zekâtı gerekmez

Ancak ödendikten itibaren üzerinden bir yıl geçince zekâtı verilir

Fukahadan bazısına göre, ele geçtiği zaman mevcut yılın zekâtı verilir, geçen yılların verilmez

Ama devrin kadısı böyle bir borcu biliyor, yani resmî belgelerle tevsik edilmişse, o takdirde geçen yıllara ait zekâtı da verilir

(4)

Borçlu İflas Etmişse :

Borçlu iflas eder de aradan yıllar geçtikten sonra adamın durumu düzelir ve kadı efendinin de sözü edilen iflas durumundan haberi varsa, borç ödendiği takdirde, İmam Ebû Hanîfe ile İmam Ebü Yusufa göre geçen yıllara ait zekâtı çıkarıp vermek vâcib olur

(5)

Borçlu, Kimseler Bulunmadığında İkrar Eder, Bulunduğunda İnkâr Ederse :

Borçlu, kimseler bulunduğunda inkâra sapar, alacaklıyla yalnız kalınca borcunu ikrar ederse, o takdirde nisaba dahil edilmez ve bu nedenle de zekâtı verilmez

Borçlu borcunu ikrar eder, fakat Hakimin huzuruna çıkarılınca inkâr eder, bunun için şahitlerin dinlenmesi gerekir, şahitler gelip şahadette bulunduktan sonra hakim alacaklı lehine karar verirse, o takdirde karar tarihinden itibaren sözü edilen alacağın zekatı hesap edilir

(6)

Borçlu Kaçarsa:

Borçlu borcunu ödememek için kaçar, alacaklı da onu takip edip yakalamaya gücü yeterse veya bir vekil tutmak suretiyle onu yakalatabilirse, o takdirde sözü edilen alacağın zekâtı gerekir

Buna güç getiremezse, gerekmez

(7)

Alacaklar üç kısma ayrılır:

1- Kuvvetli alacaklar

2- Orta dereceli alacaklar

3- Zayıf dereceli alacaklar

1- Kuvvetli alacaklar: Ödünç olarak verilen paralar ve ticaret malları kuvvetli alacak kısmına girer

Böyle alacaklar borçlu tarafından inkar edilmiyorsa veya inkar ediliyorsa da alacaklarının sened ve şahidi bulunuyorsa zekat vacip olur

Geçmiş yılların zekatını vermekte icap eder

Ancak alacağın tahsiline kadar zekat geciktirilebilir

Buna göre alacağınız altın nisap miktarı ve daha fazla ise üzerinden geçen her yıl için zekat vermeniz gerekir

2- Orta dereceli alacaklar: Ticaret için olmayan mal karşılığı bu kabildendir

Kullanılmış eski elbise ve oturulan ev bedelleri gibi… Bu mallar müşterinin zimmetine geçtiği yıldan itibaren zekat hesabına girer ve bunlardan nisab miktarı ele geçmedikçe zekat vermek yoktur

3- Zayıf alacak: Bir mal karşılığı olamayan değerlerdir

Miras malı, mehir bedeli ve diyet gibi… Bu çeşit mallar, ele geçirildiği andan itibaren, nisaba baliğ olmak şartı ile, bir yıl üzerlerinden geçmedikçe zekata tabi olmaz

1- El- Muhit- Serahsi- El- Bedayi’- Kasani

2- Bahr-i Hâik - İbn Nüceym

3- El-Kâfi - Hâkim-i Şehîd El-Mervezî

4- El-Kâfî - Hâkim-i Şehîd El-Mervezi - Et-Tebyin - Zeylai

5- Câmius-Sağir - Kaadıhan

6- Fetâvâ-yi Kaadıhan

7- El-Muhit - Hadıyüddin Serahsî - Fetâvâ-yi Hindiyye

Celal YILDIRIM (İslam Fıkhı

25-06-2008	#1
Profil Bilgileri mum	alacakların zekatı alacakların zekatı başlıklı yazı Mumsema alacakların zekatı Forum Alev Bir malın mülkiyeti ile elde bulundurmanın birleşmesiBir malın zekatının vacip olması için, bazı şartları olduğu gibi bir de mülkiyetiyle beraber elde bulunması da şarttır O halde mülkiyetine sahip olmakla beraber bir malın ya sahibinin elinde veya vekilinin elinde bulunması ya hakikaten, ya da hükmen gerekir Aslı mülkünde baki kalmakla beraber elinden çıkıp ta bir daha elde edilmesi umulmayan mallar zekatı hemen gerekmeyenler cümlesindendir (1) Buna birkaç örnek verelim: a) İnkar edilen alacak, b) Gasbedilen mal veya alacak Gasbeden bunu ikrar bile etse, alınıp sahibine teslim edilmedikçe zekata tabi değildir c) Yitirilen mal veya para, d) Denize düşen mal veya para, e) Çölde gömüp yeri unutulan veya belirsiz hale gelen mal veya para, Evde gömülüp yeri kesin olarak bilinmeyen mal ve para bu hükmün dışındadır Çünkü ciddi bir arama-tarama ile bulunabilir (2) Ama tarla veya bahçede gömülü olup yeri unutulan bir mal veya para hakkında iki görüş vardır : Bazısına göre bunu da bulmak mümkün olduğundan zekâtı gerekir Bazısına göre, tarla veya bahçenin tamamını kazmak çok zor olduğundan zekâtı gerekmez Bunun gibi, borcunu inkâr eden kimsenin zimmetindeki para veya malın zekâtı, elde sağlam belge veya şahit varsa, o takdirde gerekir Bu belge veya şahitler yoksa gerekmez Sahih olan da budur (3) İnkâr edilen bir borcun üzerinden yıllar geçtikten sonra bazı belge veya şahitler zuhur ederse, yine de zekâtı gerekmez Ancak ödendikten itibaren üzerinden bir yıl geçince zekâtı verilir Fukahadan bazısına göre, ele geçtiği zaman mevcut yılın zekâtı verilir, geçen yılların verilmez Ama devrin kadısı böyle bir borcu biliyor, yani resmî belgelerle tevsik edilmişse, o takdirde geçen yıllara ait zekâtı da verilir (4) Borçlu İflas Etmişse : Borçlu iflas eder de aradan yıllar geçtikten sonra adamın durumu düzelir ve kadı efendinin de sözü edilen iflas durumundan haberi varsa, borç ödendiği takdirde, İmam Ebû Hanîfe ile İmam Ebü Yusufa göre geçen yıllara ait zekâtı çıkarıp vermek vâcib olur (5) Borçlu, Kimseler Bulunmadığında İkrar Eder, Bulunduğunda İnkâr Ederse : Borçlu, kimseler bulunduğunda inkâra sapar, alacaklıyla yalnız kalınca borcunu ikrar ederse, o takdirde nisaba dahil edilmez ve bu nedenle de zekâtı verilmez Borçlu borcunu ikrar eder, fakat Hakimin huzuruna çıkarılınca inkâr eder, bunun için şahitlerin dinlenmesi gerekir, şahitler gelip şahadette bulunduktan sonra hakim alacaklı lehine karar verirse, o takdirde karar tarihinden itibaren sözü edilen alacağın zekatı hesap edilir (6) Borçlu Kaçarsa: Borçlu borcunu ödememek için kaçar, alacaklı da onu takip edip yakalamaya gücü yeterse veya bir vekil tutmak suretiyle onu yakalatabilirse, o takdirde sözü edilen alacağın zekâtı gerekir Buna güç getiremezse, gerekmez (7) Alacaklar üç kısma ayrılır: 1- Kuvvetli alacaklar 2- Orta dereceli alacaklar 3- Zayıf dereceli alacaklar 1- Kuvvetli alacaklar: Ödünç olarak verilen paralar ve ticaret malları kuvvetli alacak kısmına girer Böyle alacaklar borçlu tarafından inkar edilmiyorsa veya inkar ediliyorsa da alacaklarının sened ve şahidi bulunuyorsa zekat vacip olur Geçmiş yılların zekatını vermekte icap eder Ancak alacağın tahsiline kadar zekat geciktirilebilir Buna göre alacağınız altın nisap miktarı ve daha fazla ise üzerinden geçen her yıl için zekat vermeniz gerekir 2- Orta dereceli alacaklar: Ticaret için olmayan mal karşılığı bu kabildendir Kullanılmış eski elbise ve oturulan ev bedelleri gibi… Bu mallar müşterinin zimmetine geçtiği yıldan itibaren zekat hesabına girer ve bunlardan nisab miktarı ele geçmedikçe zekat vermek yoktur 3- Zayıf alacak: Bir mal karşılığı olamayan değerlerdir Miras malı, mehir bedeli ve diyet gibi… Bu çeşit mallar, ele geçirildiği andan itibaren, nisaba baliğ olmak şartı ile, bir yıl üzerlerinden geçmedikçe zekata tabi olmaz 1- El- Muhit- Serahsi- El- Bedayi’- Kasani 2- Bahr-i Hâik - İbn Nüceym 3- El-Kâfi - Hâkim-i Şehîd El-Mervezî 4- El-Kâfî - Hâkim-i Şehîd El-Mervezi - Et-Tebyin - Zeylai 5- Câmius-Sağir - Kaadıhan 6- Fetâvâ-yi Kaadıhan 7- El-Muhit - Hadıyüddin Serahsî - Fetâvâ-yi Hindiyye Celal YILDIRIM (İslam Fıkhı


Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder